2024 ވަނަ އަހަރަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށް އިންގިލާބީ ބަދަލުތަކެއް އައި އަހަރެކެވެ. މެއި މަހުގެ 13 ވަނަ ދުވަހު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަމުގެ ބިލު ފާސްކޮށް، 28 ވަނަ ދުވަހު އެ ބިލު ތަސްދީގު ކުރުމާއެކު، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭ ޤާނޫނެއް ވުޖޫދަށް އައެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ކުރިން، ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ގިނަ ސުވާލުތަކެއް އުފެދިފައި ވެއެވެ. ކާބޯތަކެތި ތައްޔާރުކުރާ ތަންތަނުގެ ސާފުތާހިރުކަމާއި، އެތަކެތި ތައްޔާރުކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ޒިންމާދާރުކަން ކަށަވަރުކުރެވޭނެ ނިޒާމެއް ނެތުމަކީ ގިނަ ފަރާތްތަކުން ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރި ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، 2024 ގައި މި ޤާނޫނު ތަސްދީގުވުމާއެކު، މި ކަންބޮޑުވުންތަކަށް ޙައްލު ލިބިގެން ދިޔައެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދުތަކުގެ ތެރޭގައި:
1. ރާއްޖޭގައި އުފައްދާ، ބޭނުންކުރާ، އިމްޕޯޓުކުރާ އަދި އެކްސްޕޯޓުކުރާ ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުން.
2. ކާބޯތަކެއްޗަކީ ސިއްޙަތަށް ފައިދާހުރި، އާންމު ސިއްޙަތަށް ގެއްލުން ނުވާ ތަކެތިކަން ޔަޤީންކުރުން.
3. ކާބޯތަކެތީގެ ޚިދުމަތްދޭ ތަންތަނާއި ފަރާތްތަކުން ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ އުސޫލުތަކާއި މިންގަނޑުތައް ކަނޑައެޅުން.
މި ޤާނޫނުގެ ސަބަބުން، ކާބޯތަކެތި އުފެއްދުމާއި، ތައްޔާރުކުރުމާއި، ބަންދުކުރުމާއި، ލޭބަލްކުރުމުގައި ހިފަހައްޓަންޖެހޭ ރައްކާތެރިކަމާއި ސާފުތާހިރުކަމުގެ މިންގަނޑުތައް ކަނޑައެޅިގެން ދިޔައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ޤާނޫނާ ޚިލާފުވާ ފަރާތްތަކާމެދު ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރު ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކަށް ލިބިގެން ދިޔައެވެ.
ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރަން ފެށުމާއެކު، ލޭބަލްކުރުމުގެ ގަވާއިދާ ޚިލާފަށް ކާބޯތަކެތި ވިއްކާ ފަރާތްތަކާއި، އާންމުންނަށް ކާބޯތަކެތި ވިއްކަންޖެހޭ މިންގަނޑާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކުރާ ފަރާތްތައް ދެނެގަނެވި، އެފަދަ ޢަމަލުތައް ހުއްޓުވުމަށް މަގުފަހިވެގެން ދިޔައެވެ. މިފަދަ ތަންތަން ސީލްކުރެވި، ވެރިފަރާތްތަކާއި ކާބޯތަކެތި ތައްޔާރުކުރާ ފަރާތްތަކާމެދު ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިގެން ދިޔައެވެ.
2024 ވަނަ އަހަރަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެރާއްޖޭގެ ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމުގެ ދާއިރާއަށް އައި އެންމެ ބޮޑު ބަދަލުގެ އަހަރެވެ. މި ޤާނޫނުގެ ސަބަބުން، ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭ ކާބޯތަކެއްޗަކީ ރައްކާތެރި، ސާފުތާހިރު މާޙައުލެއްގައި ތައްޔާރުކުރެވިފައިވާ ތަކެތިކަން ކަށަވަރުކުރެވިގެން ދިޔައެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ފައިދާތައް ވަރަށް ގިނައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި:
1. ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭ މިންގަނޑުތައް ކަނޑައެޅިގެން ދިޔުން.
2. ކާބޯތަކެތި އުފައްދާ އަދި ވިއްކާ ފަރާތްތަކުގެ ޒިންމާދާރުކަން އިތުރުވުން.
3. ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭ ކާބޯތަކެތީގެ ފެންވަރު މަތިވުން.
4. ކާބޯތަކެތީގެ ސަބަބުން ޞިއްޙަތަށް ކުރިމަތިވާ ނުރައްކާތައް މަދުވުން.
5. ކާބޯތަކެތީގެ ވިޔަފާރީގެ ދާއިރާގައި ހަރުދަނާ ނިޒާމެއް ޤާއިމުވުން.
މީގެ އިތުރުން، މި ޤާނޫނުގެ ސަބަބުން ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން ރައްޔިތުންގެ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުވެގެން ދިޔައެވެ. ކާބޯތަކެތި ގަންނައިރު ބަލަންޖެހޭ ކަންތައްތަކާއި، ރައްކާތެރި ކާބޯތަކެތި ދެނެގަންނާނެ ގޮތްތަކުގެ މަޢުލޫމާތު ރައްޔިތުންނަށް ލިބިގެން ދިޔައެވެ.
ނަމަވެސް، މި ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރުމުގައި ބައެއް ގޮންޖެހުންތަކާވެސް ކުރިމަތިވިއެވެ. ކުދި އަދި މެދު ފަންތީގެ ވިޔަފާރިތަކަށް އައު މިންގަނޑުތަކާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަށް ދަތިތަކާ ކުރިމަތިވިއެވެ. އަދި ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރާ އިދާރާތަކަށް ބޭނުންވާ ވަސީލަތްތައް ހޯދުމުގައިވެސް ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުރިކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ.
ނަމަވެސް، މި ގޮންޖެހުންތަކާ އެކުވެސް، 2024 ވަނަ އަހަރަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމުގެ ދާއިރާއަށް ލިބުނު އެންމެ ބޮޑު ކުރިއެރުމުގެ އަހަރެވެ. މި ޤާނޫނުގެ ސަބަބުން، ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭ ކާބޯތަކެއްޗަކީ ރައްކާތެރި، ސާފުތާހިރު އަދި ޞިއްޙަތަށް ފައިދާހުރި ތަކެތިކަން ކަށަވަރުކުރެވިގެން ދިޔައެވެ. މިއީ ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ޞިއްޙަތާއި ދުޅަހެޔޮކަމަށް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ.
ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި، މި ޤާނޫނު އިތުރަށް ހަރުދަނާކޮށް، ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަމުގެ މިންގަނޑުތައް އިތުރަށް ރަނގަޅުކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރަން ޖެހެއެވެ. އަދި ރައްޔިތުންގެ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކޮށް، ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަމަކީ އެންމެންގެ ޒިންމާއެއްގެ ގޮތުގައި ދެކޭ މުޖުތަމަޢުއެއް ބިނާކުރުމަށްކުރަން ޖެހެއެވެ. މިގޮތުން، ސަރުކާރާއި އަމިއްލަ ފަރާތްތަކާއި މަދަނީ ޖަމްޢިއްޔާތަކުގެ މެދުގައި ގުޅުން ބަދަހިކޮށް، އެންމެންގެ މަސައްކަތް އެއް އަމާޒަކަށް ބައްޓަންކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.
2024 ވަނަ އަހަރު ގެނެވުނު މި ބަދަލަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށް އައި އިންޤިލާބީ ބަދަލެކެވެ. މި ބަދަލުގެ ސަބަބުން، ރާއްޖޭގެ ކާބޯތަކެތީގެ ސިނާޢަތު އިތުރަށް ކުރިއަރައި، ބައިނަލްއަޤްވާމީ މިންގަނޑުތަކާ އެއްހަމައަކަށް ގެނައުމަށް މަގުފަހިވެގެން ދިޔައެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ރައްޔިތުންގެ ޞިއްޙަތަށް ލިބުނު ކުރިއެރުމެއް ނޫނެވެ. މިއީ ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދަށާއި، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށްވެސް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ.
ނިންމާލުމުގެ ގޮތުން ދަންނަވާނަމަ، 2024 ވަނަ އަހަރަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރެވިގެން ދިޔަ އަހަރެކެވެ. މި އަހަރު ގެނެވުނު ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑުގެ ސަބަބުން، ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭ ކާބޯތަކެއްޗަކީ ރައްކާތެރި، ސާފުތާހިރު އަދި ޞިއްޙަތަށް ފައިދާހުރި ތަކެތިކަން ކަށަވަރުކުރެވިގެން ދިޔައެވެ. މިއީ ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ދުޅަހެޔޮކަމަށާއި، ޤައުމުގެ ތަރައްޤީއަށް ލިބުނު އެންމެ މުހިންމު އެއް ކުރިއެރުމެވެ. ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި މި ކުރިއެރުން ދެމެހެއްޓުމަށާއި އިތުރަށް ފުޅާކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރުމަކީ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންގެ ޒިންމާއެކެވެ.
