އީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ވަނީ، 2025 ނޮވެމްބަރު 1 ގައި ތަންފީޒު ކުރަން ފަށާ ތިން މުހިންމު ކަމެއްގެ ސަބަބުން ރައްޔިތުންނަށް ގިނަ ގުނަ ފައިދާތަކެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ.
މި ތިން ކަމަކީ ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގެ ސިއްޙަތާއި، އިޤްތިޞާދީ ހަމަޖެހުމާއި، ތިމާވެށީގެ ދާއިރާއަށް ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްދޭނެ ކަންކަމެވެ. މި ފިޔަވަޅުތަކަކީ ރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކޮށް، ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްޤީއަށް މަގުފަހިކުރުމަށް ސަރުކާރުން ކުރާ މަސައްކަތުގެ މުހިންމު ބައެކެވެ.
ދުންފަތުގެ ޖެނެރޭޝަނަލް ބޭން: ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން
މި ތިން ކަމުގެ ތެރެއިން އެއް ކަމަކީ ދުންފަތުގެ ޖެނެރޭޝަނަލް ބޭން ތަންފީޒުކުރުމެވެ. ދުންފަތް ކޮންޓްރޯލްކުރުމާބެހޭ ޤާނޫނަށް ގެނެވުނު މި އިޞްލާޙު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ތަޞްދީޤު ކުރެއްވީ މި އަހަރުގެ މެއި މަހުއެވެ. މި ބޭން ތަންފީޒުކުރަން ފެށުމާއެކު، 2007 ޖެނުއަރީ 1 އިން ފެށިގެން އުފަންވެފައިވާ އަދި މިހާރުން ފެށިގެން އުފަންވާނޭ ހުރިހާ ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށް ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލު ކުރުމާއި، ގަނެވިއްކުން މަނާވާނެއެވެ. މިއީ ޢާންމު ޞިއްޙަތު ރައްކާތެރިކުރުމަށް އެޅުނު ވަރަށް މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ އެންމެ ބޮޑު ނަތީޖާއަކީ، މި ޖީލު ހެދި ބޮޑުވެ ހަރު މީހުންނަށް ވާއިރު، މުޅި މުޖުތަމަޢަކީ ދުންފަތުގެ ނުރައްކަލުން ސަލާމަތްވެފައިވާ، ދުންފަތާ ދުރު މުޖުތަމަޢަކަށް ވެގެންދިއުމެވެ.
ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލު ކުރުން މަދުވުމަކީ، ދިގު މުއްދަތުގައި ކެންސަރު، ހިތުގެ ބަލިތައް، އަދި ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ބަލިތައް ފަދަ ނުރައްކާތެރި ބަލިތަކުން ރައްޔިތުން ސަލާމަތްވެ، ޤައުމުގެ ޞިއްޙީ ޚަރަދުތައް ކުޑަވުމަށް މަގުފަހިވާނެ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، ދުންފަތް، އިލެކްޓްރޯނިކް ސިނގިރޭޓް، ވޭޕް ފަދަ ތަކެތި އުފެއްދުމަށް ބޭނުންކުރާ ހުރިހާ މެޝިނަރީއާއި އާލާތްތަކާއި، އެފަދަ ތަކެއްޗާއެކު ބޭނުންކުރާ ހުރިހާ ބާވަތެއް ރާއްޖެ އެތެރެކުރުމާއި ގެންގުޅުންވެސް މަނާވާނެއެވެ. މިއީ ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލުގެ މުއްސަސާތައް މުޅިން ނައްތާލުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތެކެވެ.
ކަށި މިޔަރު ބޭނުން: އިޤްތިޞާދާއި ދެމެހެއްޓެނިވި މަސްވެރިކަން
ރައީސް މުޢިއްޒު ފާހަގަކުރެއްވި ދެން އޮތް ކަމަކީ އިޤްތިޞާދީ އަދި މަސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށް އަމާޒުކޮށްފައިވާ ކަމެކެވެ. އެއީ، ކަށި މިޔަރު ބޭނުމުގެ ހުއްދަ މެނޭޖްމަންޓް ޕްލޭނެއްގެ ދަށުން ހުއްދަކުރުމެވެ.
މިޔަރުގެ ބާވަތްތައް ބޭނުންކުރުން ހުއްދަކުރުމަކީ، މެނޭޖްމަންޓް ޕްލޭނެއްގެ ދަށުން ކުރިއަށް ގެންދާނެ ކަމަކަށް ވުމުން، މީގެ ސަބަބުން ދެމެހެއްޓެނިވި މަސްވެރިކަމަށް މަގުފަހިވާނެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން މަސްވެރިންނަށް އިތުރު އާމްދަނީއެއް ލިބި، ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދަށް މަންފާ ކުރާނެއެވެ. ނަމަވެސް، މި ހުއްދަ ދެވޭނީ ތިމާވެށީގެ އުޞޫލުތަކާއި، ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތްތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ކަނޑައެޅިފައިވާ ޤަވާޢިދުތަކެއްގެ ތެރެއިންނެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ތިމާވެށީގެ ނާޒުކު ނިޒާމަށް އެކަށީގެންވާ ރައްކާތެރިކަމެއް ލިބިގެންދާނެއެވެ.
މުސާރަ ބޮޑުކުރުން: ސިވިލް ސަރވިސްގެ ހާލަތު ރަނގަޅުކުރުން
ތިންވަނަ ކަމަކީ ސިވިލް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފުންގެ މުސާރަ ޕޭ ހާމަނައިޒްކޮށް ބޮޑުކުރުމެވެ. މިކަމުގެ ތެރޭގައި ކައުންސިލްތަކުގެ މުވައްޒަފުންނާއި، ސިވިލް ސަރވިސްގެ ހުރިހާ މުވައްޒަފުންނާއި، ޖުޑިޝަރީގެ މުވައްޒަފުން ހިމެނެއެވެ. މުސާރަ ބޮޑުކުރުމުގެ ސަބަބުން ސިވިލް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފުންގެ އިޤްތިޞާދީ ހާލަތު ރަނގަޅުވެ، ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުވުމަށް މަގުފަހިވާނެއެވެ.
މިއީ ސަރުކާރުގެ ޚިދުމަތްތައް ދިނުމުގައި މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުންގެ އަގު ވަޒަންކޮށް، އެމީހުންނަށް އިތުރު ހިތްހަމަޖެހުމެއް ހޯދައިދިނުމަށް ކުރެވޭ މުހިންމު މަސައްކަތެކެވެ. މުސާރަ ބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން މުވައްޒަފުންގެ ހިތްހަމަޖެހުން އިތުރުވެ، މަސައްކަތުގެ ނަތީޖާ ރަނގަޅުވާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
ރައީސް ޑރ. މުޢިއްޒު ފާހަގަކުރެއްވި މި ތިން ކަންތައް 2025 ނޮވެމްބަރު 1 ގައި ތަންފީޒުކުރަން ފެށުމަކީ ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ އެކި ދާއިރާތަކަށް ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްދޭނެ ކަމެކެވެ.
ދުންފަތުގެ ބޭންގެ ސަބަބުން ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން އިތުރުވެ، ކަށި މިޔަރު ބޭނުން ހުއްދަކުރުމުގެ ސަބަބުން އިޤްތިޞާދީ ފައިދާ ލިބި، ސިވިލް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފުންގެ މުސާރަ ބޮޑުކުރުމުގެ ސަބަބުން އިޖްތިމާޢީ ހަމަޖެހުން ޤާއިމުވާނެއެވެ.
މި މުނާސަބަތުގައި ރައީސް ވަނީ މި ތިން ކަންތައް ޙަޤީޤަތަކަށް ހެދުމުގައި މަސައްކަތް ކޮށްދެއްވި އެންމެހާ ފަރާތްތަކަށް ޝުކުރު ދަންނަވާފައެވެ. އަދި، މި ޤާނޫނުތަކާއި ނިންމުންތަކުގެ ފައިދާ ލިބޭނެ އެންމެހާ ފަރާތްތަކަށް މަރުޙަބާ ވިދާޅުވެފައެވެ. މި ފިޔަވަޅުތަކަކީ ދިވެހިރާއްޖެއަށް އުޖާލާ މުސްތަޤްބަލެއް ހޯދައިދިނުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެކެވެ.
