އަންނަ އަހަރަށް ލަފާކޮށް ސަރުކާރުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅުއްވާފައިވާ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ ހާލަތަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ދަރަނި އަދާކުރުމަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުމާއި، އެއްވެސް ހުއްޓުމެއްނެތި ރައްޔިތުންނަށް ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އެކުލަވާލެވިފައިވާ ބަޖެޓެކެވެ. މާލީ ކަންކަމާއި ތަރައްޤީގެ ރޭވުންތެރިކަމާ ބެހޭ ވަޒީރު މޫސާ ޒަމީރު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ކޮމިޓީގައި ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި، މި ބަޖެޓަކީ ދައުލަތުގެ މާލީ ސާލިމްކަން އިޢާދަކުރުމަށް އަޅާފައިވާ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.
ދަރަނި އަދާކުރުމުގެ ބޮޑު ގޮންޖެހުން
އަންނަ އަހަރަށް ދިމާވާނެ އެންމެ ބޮޑު މާލީ ގޮންޖެހުމަކީ އެއްފަހަރާ 600 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރުގެ ސުކޫކް އަދާކުރަންޖެހުމެވެ. މި ބޮޑު އަދަދު އަދާކުރުމަށްޓަކައި، ބަޖެޓު އެކުލަވާލާފައިވަނީ ހަރުދަނާ މާލީ ސިޔާސަތުތަކެއްގެ މައްޗަށެވެ. މި ސުކޫކް އަދާކުރުމަށް ބޭނުންވާ ފައިސާ ހޯދުމަށްޓަކައި، ސަރުކާރުން ވަނީ ދުނިޔޭގެ މާލީ ބާޒާރުތަކުންނާއި، ބައިނަލްއަޤްވާމީ މާލީ އިދާރާތަކުން ފަންޑު ހޯދުމުގެ މަސައްކަތްތައް ފަށާފައެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން، ބަޖެޓުގެ ބޮޑު ބައެއް ހިފެހެއްޓިފައިވަނީ ދަރަނި އަދާކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން ދެމެހެއްޓުމަށެވެ.
ޚަރަދުތައް ސްޓްރީމްލައިން ކުރުމުގެ ސިޔާސަތު
ބަޖެޓުގައި ޚަރަދުތައް ސްޓްރީމްލައިން ކުރުމަށް ވަނީ ޚާއްޞަ އަހައްމިއްޔަތުކަމެއް ދީފައެވެ. މާނައަކީ، ރާއްޖެއަށް މިވަގުތު ލިބޭ އާމްދަނީއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ބޭކާރު ޚަރަދުތައް ކުޑަކޮށް، ހަމައެކަނި އެންމެ މުހިންމު ކަންކަމަށް ޚަރަދުކުރުމަށް އިސްކަންދިނުމެވެ. މިއީ ދައުލަތުގެ ޚަރަދުތައް ކޮންޓްރޯލްކޮށް، ބަޖެޓު ޑެފިސިޓް ކުޑަކުރުމަށް ކުރާ މަސައްކަތެކެވެ. މި ސިޔާސަތުގެ ދަށުން، ދައުލަތުގެ އިދާރާތަކުގެ ހިންގުމުގެ ޚަރަދުތައް ކުޑަކުރުމާއި، އާ މަޝްރޫޢުތައް ފެށުމުގައި ބޮޑެތި މާލީ ބުރަތައް ނާޅުވާނެ ގޮތަކަށް ރޭވުންތައް ހިމެނެއެވެ.
ރައްޔިތުންނަށް ދެމެހެއްޓެނިވި ޚިދުމަތްތަކަށް އިސްކަންދިނުން
ދަރަނި އަދާކުރަންޖެހޭ ހާލަތުގައިވެސް، ރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުމަށް އަސާސީ ޚިދުމަތްތައް ދެމެހެއްޓުމަށް ބަޖެޓުގައި ވަނީ ޚާއްޞަ އިސްކަމެއް ދީފައެވެ. ވަޒީރު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ޞިއްޙީ ދާއިރާއާއި، ތަޢުލީމީ ދާއިރާއާއި، ރައްޔިތުންނާ ގުޅުންހުރި އެކި ދާއިރާތަކަށް ބޭނުންވާ މާލީ އެހީތެރިކަން ދެވިފައިވާނެއެވެ. މިކަމުގެ ތެރޭގައި، ބޭރު ޤައުމުތަކުގައި ސަރުކާރުގެ ލޯނާއި ސްކޮލަރޝިޕްތަކުގެ ދަށުން ކިޔަވަމުންދާ ދަރިވަރުންނަށް، އެއްވެސް ބުރައެއްނެތި މަހުން މަހަށް ފައިސާ ފޯރުކޮށްދެވޭނެ ނިޒާމުތައް ހިމެނެއެވެ. މިއީ، ދިގު މުއްދަތުގައި އިންސާނީ ވަޞީލަތް ތަރައްޤީކުރުމަށް ދޭ އަހައްމިއްޔަތުކަން ރަމްޒުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
ދަރަނި ލުއިކުރުމަށް ކުރެވުނު ދިޕްލޮމެޓިކް މަސައްކަތްތައް
ދަރަނި އަދާކުރުމުގެ ބުރަ ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ވެރިކަމަށް ވަޑައިގެންނެވި ފަހުން ކުރައްވާފައިވާ ރަސްމީ ދަތުރުފުޅުތަކުގެ ސަބަބުން އެކި ޤައުމުތަކާއެކު ހުރި ދަރަނިތަކަށް ލުއިތަކެއް ލިބިފައިވެއެވެ. މި މަސައްކަތްތަކުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ރާއްޖެއިން އެންމެ ގިނައިން ދަރަނި އަދާކުރަންޖެހޭ ޤައުމުތަކުގެ ދަރަނި ދިގު މުއްދަތަކަށް ބަހާލުމުގެ މަސައްކަތް ވަނީ ކުރެވިފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ބައެއް މަޝްރޫޢުތައް ނުނިމުނު ކަމުގައިވިޔަސް، މަޝްރޫޢުގެ މުއްދަތަށްވާ ފައިސާ ދައްކަން ނުޖެހޭ ގޮތަށް ހަމަޖެއްސުމަކީ، ދައުލަތުގެ ފައިސާގެ އޮއިވަރު ރަނގަޅުކުރުމަށް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ލުޔެކެވެ. މިފަދަ ދިޕްލޮމެޓިކް ކާމިޔާބީތަކުގެ ސަބަބުން، ބަޖެޓުގެ ބުރަ ކުޑަވެ، ދަރަނި އަދާކުރުމުގެ ޕްލޭންތައް ވަނީ އިތުރަށް ހަރުދަނާވެފައެވެ.
ދެމެހެއްޓެނިވި އިޤްތިޞާދަކަށް މަގުފަހިކުރުން
އަންނަ އަހަރުގެ ބަޖެޓުގެ އަސާސްތަކުން ދައްކުވައިދެނީ، ސަރުކާރުން މިހާރު ވިސްނުން ބަދަލުކޮށް، ދިގު މުއްދަތުގެ އިޤްތިޞާދީ ސާލިމްކަމަށް އިސްކަންދޭން ފަށާފައިވާކަމެވެ. ބޮޑެތި ދަރަނިތައް އަދާކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރަމުން، އަސާސީ ޚިދުމަތްތައް ހިފަހައްޓައިގެން، ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާކުރެވޭނީ ބޭރުގެ ދަރަންޏަށް ބަރޯސާވުން ކުޑަވެފައިވާ ހަރުދަނާ ބިންގަލެއްގެ މައްޗަށެވެ. މި ބަޖެޓަކީ، ދަރަނި އަދާކުރުމުގެ މަރުހަލާ ފަށައި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ މާލީ މިނިވަންކަން އިޢާދަކުރުމުގެ މަގަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
އަންނަ އަހަރުގެ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓަކީ، ދަރަނި އަދާކުރުމުގެ ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލަމުން، ރައްޔިތުންނަށް ދެމެހެއްޓެނިވި ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އަމާޒުކޮށްފައިވާ ބަޖެޓެކެވެ. ޚަރަދުތައް ސްޓްރީމްލައިން ކުރުމާއި، ދަރަނި ލުއިކުރުމަށް ކުރެވުނު މަސައްކަތްތަކުގެ ސަބަބުން، މި ބަޖެޓަކީ މާލީ ހަމަޖެހުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭނެ، ޒިންމާދާރު ބަޖެޓެއް ކަމަށް ވެގެންދާނެއެވެ. މިފަދަ ސިޔާސަތުތަކުގެ ސަބަބުން، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދު ދިގު މުއްދަތުގައި ހަރުދަނާވެ، ރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެއެވެ.
