ތިމާވެށި ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި ސިންގަލް-ޔޫސް ޕްލާސްޓިކް ބާވަތްތައް މަނާކުރުމަކީ ދުނިޔޭގެ އެކި ގައުމުތަކުން ކުރަމުންދާ މުހިންމު މަސައްކަތެކެވެ. ރާއްޖެއަކީވެސް މި މަސައްކަތުގައި އިސް ދައުރެއް އަދާކުރަމުން އަންނަ ގައުމެކެވެ. އެގޮތުން، ތިމާވެށްޓަށް ގެއްލުންދޭ ސިންގަލް-ޔޫސް ޕްލާސްޓިކްގެ ބާވަތްތައް މަނާކުރުމުގެ ޤަރާރެއް ރާއްޖޭގައި ވަނީ ފާސްކޮށްފައެވެ.
ނަމަވެސް، އެއް ލީޓަރާއި އެއަށްވުރެ ކުދި ޕްލާސްޓިކް ފުޅީގައި ފެން ބަންދުކޮށް ރާއްޖެ އެތެރެކުރުން މަނާކުރާ ތާރީޚު، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ވަނީ ޚާއްސަ ޤަރާރަކުން ފަސްކުރައްވާފައެވެ. ކުރިން މިކަން މަނާވާން އޮތީ 2025 ވަނަ އަހަރު ނަމަވެސް، މިހާރު އެތާރީޚު ވަނީ 1 ޑިސެންބަރު 2027 އަށް ބަދަލުކުރައްވާފައެވެ.
ކުދި ޕްލާސްޓިކް ފުޅި މަނާކުރުމުގެ ތާރީޚަށް ގެނެވުނު ބަދަލު
ތިމާވެށްޓަށް ގެއްލުންދޭ ސިންގަލް-ޔޫސް ޕްލާސްޓިކުގެ ބާވަތްތަކުގެ ލިސްޓު ކަނޑައެޅުމާބެހޭ ޤަރާރަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިސްލާހު ގެންނެވީ ތިމާވެށްޓާއި ފަތުރުވެރިކަމާ ބެހޭ ވުޒާރާގެ ލަފާފުޅާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތީންނެވެ.
ކުރީގެ ޤަރާރުގައި އޮތްގޮތުން އެއް ލީޓަރާއި އެއަށްވުރެ ކުދި، 500 މިލިލީޓަރާ ދެމެދުގެ ޕްލާސްޓިކް ފުޅިތަކުގައި ފެން ބަންދުކޮށް ރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރުމާއި އުފެއްދުން މަނާވާން އޮތީ ޑިސެންބަރު 2025 ގެ އެއްވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެންނެވެ. ނަމަވެސް، މި އިސްލާހާއެކު މި ބާވަތުގެ ޕްލާސްޓިކް ފުޅި ރާއްޖެ އެތެރެކުރުން މަނާވާނީ 1 ޑިސެންބަރު 2027 އިން ފެށިގެންނެވެ.
މީގެ އިތުރުން، އެ ބާވަތުގެ ޕްލާސްޓިކް ފުޅި ރާއްޖޭގެ ބާޒާރުގައި ވިއްކޭނެ އެންމެ ފަހުގެ ތާރީޚަށްވެސް ވަނީ ބަދަލު އައިސްފައެވެ. ކުރިން ކަނޑައަޅާފައި އޮތް 1 މާރިޗު 2026 އަށް ބަދަލު ގެނެސް، އެފަދަ ތަކެތި ބާޒާރުގައި ވިއްކޭނެ އެންމެ ފަހުގެ ތާރީޚަކީ 1 ޖޫން 2028 ކަމުގައި ވަނީ ކަނޑައަޅުއްވާފައެވެ. މި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ވިޔަފާރިތަކަށާއި އާންމުންނަށް ޕްލާސްޓިކް ނޫން ބަދަލުތަކަށް ތައްޔާރުވުމަށް އިތުރު ވަގުތު ލިބިގެންދާނެއެވެ.
ރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރުން މަނާކުރާ ޕްލާސްޓިކްގެ ބާވަތްތަކުގެ ލިސްޓުގައި ޖުމްލަ 14 ބާވަތެއް ހިމެނެއެވެ. މި ލިސްޓުގައިވާ ބާވަތްތައް އެތެރެކުރުމާއި އުފެއްދުން މަނާކުރާނެ އެންމެ ފަހުގެ ތާރީޚުތައް ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. މިހާތަނަށް، ދިޔާތަކެތި ބުއިމަށް ބޭނުންކުރާ ޕްލާސްޓިކް ހޮޅިއާއި ޕްލާސްޓިކް ތައްޓާއި ކެއުމަށް ބޭނުންކުރާ ތަކެއްޗާއި ކާބޯތަކެތި ބަންދުކުރާ ފުޅިމަދު ފޮއްޓާއި 30 ސެންޓިމީޓަރަށްވުރެ ކުދި ޕްލާސްޓިކް ކޮތަޅު ފަދަ ތަކެތި މިހާރު ރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރުމާއި ބޭނުންކުރުމާއި ވިއްކުން ވަނީ މަނާކޮށްފައެވެ. ކުދި ފެންފުޅި މަނާކުރުމުގެ ތާރީޚު ފަސްކުރެވުނު ނަމަވެސް، އެހެން ބާވަތްތައް މަނާކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ދަނީ ކުރިން ކަނޑައެޅުނު ތާރީޚުތަކާ އެއްގޮތަށެވެ.
ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤަރާރާ އެއްގޮތަށް 1 ޑިސެންބަރު 2027 އިން ފެށިގެން އެއް ލީޓަރާއި އެއަށްވުރެ ކުދި ޕްލާސްޓިކް ފުޅިތަކުގައި ފެން ބަންދުކޮށްގެން ރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރުން މަނާކުރުމުން، ލިސްޓުގައިވާ 14 ބާވަތްވެސް ރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރުން މަނާވާނެއެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ތިމާވެށި ޕްލާސްޓިކްގެ ނުރައްކަލުން ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި އަޅާ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.
ކުދި ޕްލާސްޓިކް ފެންފުޅި މަނާކުރުމުގެ ތާރީޚު ފަސްކުރެވުނު ސީދާ ސަބަބުތައް ސަރުކާރުން ވަރަށް ތަފްޞީލުކޮށް ހާމަކޮށްފައި ނުވިޔަސް، އާންމުކޮށް މިފަދަ ބަދަލުތައް ގެނެވޭނީ އިޤްތިޞާދީ އަދި ލޮޖިސްޓިކް ގޮންޖެހުންތަކާ ގުޅިގެންނެވެ. ރާއްޖެއަކީ ފަތުރުވެރިކަމަށް ބަރޯސާވާ ގައުމެއް ކަމުން، ކުއްލިއަކަށް ފެންފުޅި މަނާކުރުމަކީ ވިޔަފާރިތަކަށާއި ރިސޯޓުތަކަށް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމެކެވެ. ޕްލާސްޓިކް ފުޅިތަކަށް ބަދަލުކުރެވޭނެ އެކަށީގެންވާ ބަދަލުތައް (މިސާލަކަށް: އަލުން ބޭނުންކުރެވޭ ފުޅި ނުވަތަ އެހެން މެޓީރިއަލްތަކުން ހަދާފައިވާ ފުޅި) ތައްޔާރުކުރުމަށް އިތުރު ވަގުތު ބޭނުންވާނެއެވެ.
އެހެންކަމުން، ތާރީޚު ފަސްކުރުމުގެ ސަބަބުން، ވިޔަފާރިތަކަށް ޕްލާސްޓިކް ނޫން ބަދަލުތަކަށް ބަދަލުވުމަށާއި، އެކަމަށް ބޭނުންވާ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ (މިސާލަކަށް: ފެން ފުރާނެ ނިޒާމުތައް) ގާއިމުކުރުމަށް ފުރުސަތު ލިބިގެންދާނެއެވެ. ނަމަވެސް، މި ބަދަލުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން 2027 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ޕްލާސްޓިކް ކުނި އިތުރުވުމުގެ ނުރައްކާ އެބައޮތެވެ. އެހެންކަމުން، މި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ޕްލާސްޓިކް ކުނި ރީސައިކަލްކުރުމުގެ ނިޒާމު ހަރުދަނާކުރުން މުހިންމެވެ.
