ރާއްޖޭގައި މިހާރު އޮތީ ރިޔާސީ ނިޒާމެއް ކަމަށް ބުނި ނަމަވެސް، މިއީ ބަރުލަމާނީ ނިޒާމުގެ ބައެއް ސިފަތައް އެކުލެވޭ ’ހައިބްރިޑް‘ ނިޒާމެކެވެ. އާންމުކޮށް ރިޔާސީ ނިޒާމުތަކުގައި ވަޒީރުން މަޖިލީހަށް ހާޒިރުކޮށް ސުވާލުކުރުމަކީ އޮންނަ އުޞޫލެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީ ބައްޓަންކޮށްފައިވަނީ ސަރުކާރު ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމުގެ ބޮޑު ބާރެއް މަޖިލީހަށް ދީގެންނެވެ. އެހެންކަމުން، ދެ އިންތިޚާބު އެއްކޮށްލުމުގެ ބަހުސް ކުރިއަށްގެންދަންވާނީ މި ޚާއްޞަ ސިފަތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށްގެންނެވެ.
އަޅުގަނޑުގެ ޙިޔާލުގައި ދެ އިންތިޚާބު އެއްކޮށްލައިފިނަމަ، ވޯޓުލާ ރައްޔިތުންގެ ވިސްނުމަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އަންނާނެއެވެ. ރިޔާސީ ކެމްޕެއިނުގެ ފޯރިއާއި ޖަޒުބާތުގެ ތެރޭގައި، މަޖިލިސް މެންބަރުންގެ ވަކިވަކި ޤާބިލިއްޔަތާއި އެބޭފުޅުންގެ މިނިވަންކަމަށް ދެވޭ ސަމާލުކަން ކުޑަވެގެންދާނެއެވެ. ރައްޔިތުން ވޯޓުލާއިރު ބަލާނީ އެމީހަކު ތާއީދުކުރާ ރިޔާސީ ކެންޑިޑޭޓަކަށް މަގުފަހިކޮށްދޭނެ މެންބަރަކު ހޮވުމަށެވެ. މީގެ ނަތީޖާއަކީ ’ޖަވާބުދާރީ ކުރުވާނީ ކާކުތޯ‘ އެހުމުގެ ބަދަލުގައި ’ރައީސަށް އެހީވާނީ ކާކުތޯ‘ ބެލުމުގެ ސަގާފަތެއް އުފެދުމެވެ.
އިންތިޚާބުތައް އެއްކޮށްލުމުން، އިންތިޚާބު ކާމިޔާބުކުރާ ރައީސަކަށް މަޖިލީހުގެ ބޮޑު އަޣުލަބިއްޔަތެއް ލިބުމުގެ ފުރުޞަތު އިންތިހާއަށް ބޮޑެވެ. މީގެ ސަބަބުން ޤާނޫނުހަދާ މަޖިލީހުގެ މިނިވަންކަން ގެއްލި، ސަރުކާރުގެ ނުފޫޒު މަޖިލީހުގެ މައްޗަށް ގަދަވެގެންދާނެއެވެ. ދައުލަތުގެ ބާރުތައް ވަކިވެފައި އޮތުމުގެ އަސްލު މަޤްޞަދަކީ އެއް ބާރުން އަނެއް ބާރު ކޮންޓްރޯލް ކުރުން ކަމަށްވާއިރު، މި ބަދަލުގެ ސަބަބުން އެ ފާރަވެރިވުމުގެ ރޫޙު ބަލިކަށިވެ، ޑިމޮކްރެޓިކް ހަމަތަކަށް ބުރޫއަރާނެއެވެ.
އަޅުގަނޑު ދެކޭ ގޮތުގައި މި ބަދަލުގެ ސަބަބުން ސިޔާސީ މައިދާނުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ކުދި ޕާޓީތަކާއި އަމިއްލަ ގޮތުން ވާދަކުރާ ކެންޑިޑޭޓުންނަށް އޮތް ފުރުޞަތު ހަނިވެގެންދާނެއެވެ. މުޅި އިންތިޚާބު ބޮޑު ދެ ޕާޓީއެއްގެ ނުވަތަ ދެ ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ހިޔަނިދަށަށް ދިއުމުން، ތަފާތު ޚިޔާލުތަކާއި މައިނޯރިޓީ ބަހަށް އޮންނަ ޖާގަ ކުޑަވެއެވެ. މިއީ ގިނަ ޕާޓީ އެކުލެވޭ ނިޒާމެއްގައި ދުޅަހެޔޮ ކަމެއް ނޫނެވެ.
ޚަރަދު ކުޑަކުރުމުގެ ނަޒަރިއްޔާތުން ބަލާއިރު ދެ އިންތިޚާބު އެއްކޮށްލުމަކީ ރަނގަޅު ކަމެއް ކަމަށް ފެނުނު ނަމަވެސް، އޭގެ ސަބަބުން ލިބޭނެ ސިޔާސީ އަދި ޤާނޫނީ ގެއްލުންތައް މާ ބޮޑުވުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ. ރާއްޖެއަށް މިއަދު ބޭނުންވަނީ މިހާރު އޮތް ނިޒާމު ރައްޔިތުންނަށް ރަނގަޅަށް ފަހުމްކޮށްދީ، މަޖިލީހަކީ ސަރުކާރުގެ ރަބަރު ސްޓޭންޕަކަށް ނުވެ، މިނިވަންކަމާއެކު ފާރަވެރިވާ ތަނަކަށް ހެދުމެވެ. ދިމިޤްރާތީ ސިފަތައް އަށަގަންނުވައި، ނިޒާމު ބާރުވެރިކުރުވުމަކީ ހަމައެކަނި އިންތިޚާބުތައް އެއްކޮށްލުމަށްވުރެ މާ މުހިންމު ކަމެކެވެ.
