ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަހަކީ އަބަދުވެސް އާދަޔާ ހިލާފު ބަދަލުތަކާއި ކުއްލި ސިއްސުންތަކުން ފުރިގެންވާ މައިދާނެކެވެ. މިގޮތުން ފަހަކަށް އައިސް އެންމެ ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ހުއްޓުނު އެއް ކަމަކީ، ކުރީގެ ތިން ރައީސުން ކަމަށްވާ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު، ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން، އަދި ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު އެކުގައި މަސައްކަތް ކުރެއްވުމަށް ފެއްޓެވި މަސައްކަތެވެ. ’ޔުނައިޓެޑް ޑިމޮކްރެޓިކް ފްރަންޓް’ގެ ނަމުގައި މިދިޔަ މެއި މަހު މި މަސައްކަތް ފެށީ ސަރުކާރު ޒިންމާދާރު ކުރުވުމުގެ މަގުސަދުގައެވެ. ނަމަވެސް، އުންމީދު ކުރި ބާރުމިނުގައި މި މަސައްކަތް ކުރިއަށް ނުދާކަން މިހާރު ވަނީ ހާމަވެފައެވެ.
ރައީސް ނަޝީދު ދާދިފަހުން ހާމަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ތިން ރައީސުންގެ ބައްދަލުވުމަށްފަހު އެކުލަވާލި ކޮމިޓީން ދެ ފަހަރަކު ބައްދަލުވި ނަމަވެސް، މަސައްކަތް ކުރިއަށްދަނީ ވަރަށް ލަސް ދުވެއްޔެއްގައެވެ. މީގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ރާއްޖޭގައި އޮތް ރިޔާސީ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން އިއްތިހާދެއްގެ އޮނިގަނޑެއްގައި މަސައްކަތް ކުރުމުގެ އުނދަގޫ ކަމެވެ. ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ މެދުގައި ހުންނަ ފިކުރީ ތަފާތުތަކާއި، ޕާޓީތަކުގެ އެތެރޭގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ނިންމުންތަކަކީ މިފަދަ ގުޅުންތަކަށް ކުރިމަތިވާ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެކެވެ. ކޮންމެ ޕާޓީއަކީވެސް އަމިއްލަ އަސާސްތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ތަނަކަށް ވާތީ، އެއްގަލަކަށް އެރުމަކީ ވަގުތު ނަގާ ކަމެކެވެ.
މި އިއްތިހާދުގެ މަސައްކަތްތައް ހިނގަމުންދާއިރު، ރައީސް ޔާމީންގެ ފަރާތްޕުޅުން ރައީސް ނަޝީދަށާއި އެމްޑީޕީއަށް އަމާޒުކޮށް ބަހުގެ ހަމަލާތަކެއް ވަނީ ދީފައެވެ. ވަކިން ހާއްސަކޮށް ޕީއެންއެފްގެ ޖަލްސާތަކުގައި ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅުތަކުން މިކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ރައީސް ނަޝީދު މިކަމާ މެދު ދެކެވަޑައިގަންނަވަނީ ތަފާތު ގޮތަކަށެވެ. އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި މިއީ ސިޔާސީ މައިދާނުގައި އާންމު ކަމެކެވެ. ސިޔާސީ ބޭނުމަށް ދައްކާ ވާހަކަތަކުން ތިން ރައީސުންގެ މެދުގައި އޮތް އަސާސީ ގުޅުމަށް ހިޔަންޏެއް ނޭޅޭނެ ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ގަބޫލުކުރައްވައެވެ. މިއީ ވާދަވެރިކަމުގެ ތެރެއިން ފެންނަ އާދައިގެ ހަރަކާތްތަކެއްގެ ގޮތުގައި އެމަނިކުފާނު ސިފަކުރެއްވިއެވެ.
މަސައްކަތް މުޅިން ހުއްޓުނު ކަމަށް ނުބުނި ނަމަވެސް، މިހާރު އޮތް ހާލަތަށް ބަލާއިރު އިދިކޮޅު ތިން ލީޑަރުން އެކީގައި އެއް އަމާޒަކަށް ދަތުރުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކަމަށް ފެނެއެވެ. ކޮންމެ ޕާޓީއަކުންވެސް އަމިއްލަ ސިޔާސީ އެޖެންޑާއެއް ކުރިއަށް ނެރޭއިރު، ގައުމީ މަސްލަހަތުގައި އެއްގަލަކަށް އެރުމަކީ އުނދަގޫ ކަމެކެވެ. މިސާލަކަށް އެމްޑީޕީ ފަދަ ޕާޓީތަކުން ނިންމުންތައް ނިންމަނީ ގައުމީ މަޖިލީހުގެ ލަފާގެ މަތިން ކަމަށްވާތީ، ލީޑަރުންގެ އަމިއްލަ ގުޅުމަށްވުރެ ބޮޑަށް ޕާޓީގެ ރަސްމީ ނިންމުންތަކަށް ބަރޯސާވާން ޖެހެއެވެ. މިއީ އިއްތިހާދުގެ ދުވެލި މަޑުވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބެވެ.
ތިން ރައީސުންގެ އިއްތިހާދަކީ ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ ތާރީޚުގައި ފެނުނު އާދަޔާ ހިލާފު ބަދަލެކެވެ. ނަމަވެސް، އެ މަސައްކަތް ބާރަށް ކުރިއަށް ނުދިއުމަކީ ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ ނިޒާމާއި، ލީޑަރުންގެ މެދުގައި އޮތް ޒަމާންވީ ވާދަވެރިކަމުގެ ނަތީޖާއެވެ. ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި މި ގުޅުން އިތުރަށް ވަރުގަދަވާނެތޯ ނުވަތަ މުޅިން ރޫޅިގެންދާނެތޯ ބިނާވެފައި އޮތީ ލީޑަރުންގެ މެދުގައި އޮންނަ ދޫދިނުމާއި، އަމިއްލަ މަސްލަހަތަށްވުރެ ގައުމީ މަސްލަހަތު އިސްކުރުމުގެ މައްޗަށެވެ. މަސައްކަތް މަޑުން ނަމަވެސް ހިނގަމުންދާކަމީ، ސިޔާސީ ގޮތުން އަދިވެސް އުންމީދެއް އޮތް ކަމުގެ ނިޝާނެކެވެ.
