ކޮންމެ ޤައުމެއްގެވެސް އެންމެ ބޮޑު ރައުސްމާލަކީ އެ ޤައުމެއްގެ އާބާދީއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ވޭތުވެދިޔަ އަހަރު ރާއްޖޭގައި އުފަންވެފައިވަނީ 5625 ކުދިންނެވެ. ހަމައެއާއެކު، އެކި އުމުރުފުރާތަކުން ޖުމްލަ 1399 މީހުން ވަނީ ނިޔާވެފައެވެ. މި ހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި އުފަންވާ ކުދިންގެ އަދަދު ނިޔާވާ މީހުންގެ އަދަދަށްވުރެ އިތުރުވި ނަމަވެސް، މިއީ ފާއިތުވި އަހަރުތަކާ އަޅާބަލާއިރު ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ފަދަ ބަދަލުތަކެއް ފެންނަމުންދާ ދާއިރާއެކެވެ.
ވޭތުވެދިޔަ އަހަރު އުފަންވި 5625 ކުދިންގެ ތެރޭގައި ގިނައީ ފިރިހެން ކުދިންނެވެ. އެއީ 2835 ފިރިހެން ކުދިންނާއި 2789 އަންހެން ކުދިންނެވެ. މިއީ އާބާދީގެ ޖިންސީ ނިސްބަތަށް ބަލާއިރު ހަމަހަމަ މިންގަނޑެއްގައި ހުރި އަދަދުތަކެކެވެ. އަނެއްކޮޅުން، ނިޔާވި މީހުންގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، އެންމެ ގިނައީ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނެވެ. އުމުރުން 65 އަހަރުން މަތީގެ 858 މީހުން ނިޔާވެފައިވާއިރު، މިއީ ޖުމްލަ ނިޔާވި މީހުންގެ ބޮޑު އިންސައްތައެކެވެ.
ރާއްޖޭގައި އުފަންވާ ކުދިންގެ ނިސްބަތް ދަށްވަމުންދާ މިންވަރު ތާރީޚީ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ވަރަށް ސާފުކޮށް ފެންނަން އެބައޮތެވެ. 1995 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖޭގައި އަންހެނަކަށް ޖެހޭ އުފަންވާ ކުދިންގެ ނިސްބަތް 6.4 ގައި ހުރި ނަމަވެސް، 2022 ވަނަ އަހަރު މި އަދަދު ވަނީ 1.7 އަށް ދަށްވެފައެވެ. މިއީ އާބާދީއެއް އަމިއްލައަށް އިތުރުވުމަށް ބޭނުންވާ ’ރިޕްލޭސްމަންޓް ލެވެލް‘ (2.1) އަށްވުރެ ދަށް އަދަދެކެވެ. މި ބަދަލަކީ ރާއްޖޭގެ އިޖުތިމާޢީ އަދި އިޤްތިޞާދީ އޮނިގަނޑަށް އަންނަމުންދާ ބޮޑު ބަދަލެއްގެ ނިޝާނެކެވެ.
އުފަންވާ ނިސްބަތް ދަށްވުމަށް މެދުވެރިވާ ގިނަ ސަބަބުތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ ދަތިކަމަކީ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބެވެ. ޚާއްޞަކޮށް މާލެ ސަރަޙައްދުގައި ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދު ބޮޑުވުމާއި، ކުޑަ ޖާގައެއްގައި އާއިލާއެއް ބިނާކުރުމަށް ހުރި ހުރަސްތަކުގެ ސަބަބުން ގިނަ ޒުވާނުން ދަރިން ހޯދުން ފަސްކުރެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ވަރި ގިނަވުން ފަދަ އިޖުތިމާޢީ މައްސަލަތަކުގެ ސަބަބުން އާއިލީ ރޫހު ކުޑަވުމާއި، އަންހެނުން މަތީ ތަޢުލީމާއި ވަޒީފާގެ މައިދާނުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ މިންވަރު އިތުރުވުމަކީވެސް މި ބަދަލަށް އަސަރުކުރާ ކަންކަމެވެ.
އުފަންވާ ނިސްބަތް މިހާ ބޮޑަށް ދަށްވުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަގުގައި މަސައްކަތްކުރާ އާބާދީ މަދުވެގެންދާނެއެވެ. މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދީ އުފެއްދުންތެރިކަން ދަށްވެ، ބޭރުގެ މަސައްކަތްތެރިންނަށް ބަރޯސާވާންޖެހޭ މިންވަރު އިތުރުވާނެއެވެ. ހަމައެއާއެކު، އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ އާބާދީ އިތުރުވެ، އެމީހުން ބެލެހެއްޓުމަށާއި ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތަކަށް ކުރަންޖެހޭ ހޭދަ ދައުލަތުން ބޮޑުވާނެއެވެ. މިއީ ދިގު މުއްދަތުގައި ޤައުމުގެ ތަރައްޤީއަށް ހުރި ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ.
ރާއްޖޭގެ އާބާދީގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ފެންނަނީ ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ މަންޒަރެކެވެ. އުފަންވާ ނިސްބަތް ދަށްވުމަކީ ހަމައެކަނި އާއިލީ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ހައްލު ހޯދަންޖެހިފައިވާ އިޖުތިމާޢީ އަދި އިޤްތިޞާދީ މައްސަލައެކެވެ. ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ ދަތިކަން ހައްލުކޮށް، އާއިލާތަކަށް ބޭނުންވާ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދީގެން މެނުވީ މި ނިސްބަތް އިތުރުކޮށް، ދުޅަހެޔޮ އާބާދީއެއް ބިނާކުރުމަކީ އުނދަގޫ ކަމަކަށް ވާނެއެވެ.
