ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚީ ސަފުހާތަކުގައި ރަން އަކުރުން ލިޔެވިފައިވާ ނަންތަކުގެ ތެރޭގައި، ދެވަނަ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ފުރަތަމަ ރައީސް އިބްރާހީމް ނާޞިރުގެ ނަންފުޅު ޚާއްޞަ މަޤާމެއް އިޚްތިޔާރުކުރެއެވެ. އެމަނިކުފާނަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ މިނިވަންކަމުގެ ބާނީ އަދި ޤައުމީ ތަރައްޤީގެ މަގުގައި އަގުނުކުރެވޭފަދަ ޚިދުމަތްތަކެއް ކޮށްދެއްވި އިސްނެންގެވި ބޭފުޅެކެވެ.
ކުޑަ ރަށަކުން ފެށުނު މަތިވެރި ދަތުރު
1926 ވަނަ އަހަރުަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ 2 ވަނަ ދުވަހު ޏ. ފުވައްމުލަކުގައި އުފަންވެވަޑައިގަތް އިބްރާހީމް ނާޞިރުގެ ހަޔާތުގެ އިބްތިދާއީ މަރުޙަލާ ހޭދަވެގެން ދިޔައީ އާދައިގެ ނިކަމެތި ދިރިއުޅުމެއްގައެވެ. ނަމަވެސް، އެމަނިކުފާނުގެ ހިތްޕުޅުގައި އަށަގެންނެވި ކުރިއެރުމުގެ ވިސްނުންފުޅާއި ތަޢުލީމީ ކުރިމަގަކަށް ކުރެއްވި އުންމީދު، އެމަނިކުފާނު މާލެއަށް އަދި އޭގެފަހުން ސިލޯނަށް މަގުފަހިކޮށްދިނެވެ.
ޝަޚްޞިއްޔަތާއި ޝައުޤުވެރިކަން
އިބްރާހީމް ނާޞިރަކީ ޤުދުރަތީ ވެށްޓަށް އިންތިހާއަށް ލޯބިކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ހިތްޕުޅުގައި ކަނޑާއި މޫދާ މެދު ޚާއްޞަ އިޙްސާސްތަކެއް އުފެދިފައިވެއެވެ. މަސްވެރިކަމުގެ މައިދާނަށް ނުކުތުމާއި، ގޯތިތެރޭގައި ގަސް އިންދުމަކީ އެމަނިކުފާނު އެންމެ ޝައުޤުވެރިވެވަޑައިގަތް ހަރަކާތްތަކެވެ. މީގެއިތުރުން، ސިނަމާއީ ކަލާތައް ބެއްލެވުމަކީވެސް އެމަނިކުފާނު ވަރަށް ޝައުޤުވެރިވެވަޑައިގަތް މުނިފޫހިފިލުވުމެކެވެ.
ސިޔާސީ މައިދާނަށް ޝަރަފުވެރި ވަނުން
އިބްރާހީމް ނާޞިރުގެ ސިޔާސީ މަސްރަޙު ފެށިގެން އައީ ސުމުއްވުލް އަމީރު މުޙައްމަދު އަމީން ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނުގެ ވެރިކަން ނިމުމަކަށް އައި ދުވަސްވަރުއެވެ. އެމަނިކުފާނު އާދައިގެ މަޤާމުތަކުން ފެށިގެން، ބޮޑުވަޒީރުކަމާ ހަމައަށް އަރާވަޑައިގަތެވެ. އަދި އެންމެ ފަހުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދެވަނަ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ފުރަތަމަ ރައީސްކަމުގެ މަތިވެރި މަޤާމާ ހަމައަށް ވަޑައިގަތެވެ.
އާއިލީ ހަޔާތުގެ ތަފްޞީލު
އިބްރާހީމް ނާޞިރުގެ އާއިލީ ހަޔާތަށް ނަޒަރު ހިންގާއިރު، އެމަނިކުފާނު ވަނީ ތިން އަނބިކަނބަލުންނާ ކައިވެނިބައްލަވައިގެން ޖުމްލަ 5 ދަރިންކޮޅެއް ލިބިވަޑައިގެންފައެވެ. ހިކިފިނިވެންމާގޭ ނަސީމާ މުޙައްމަދު ކަލޭގެފާނާއެކު ދެ ދަރިންކޮޅެއް، ބަގީޗާގޭ މަރިޔަމް ސަޢީދާއެކު ދެ ދަރިންކޮޅެއް، އަދި ސޯސަންގޭ ޢާއިޝަތު ޒުބައިރާއެކު އެއް ދަރިކަލުން ލިބިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. މިގޮތުން އެމަނިކުފާނުގެ އާއިލީ ހަޔާތަކީ ފުރިހަމަ އުފާވެރި ހަޔާތެއްކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
ޤައުމީ ތަރައްޤީއަށް ކުރެއްވި އަގުހުރި މަސައްކަތްޕުޅުތައް
ރައީސް ނާޞިރުގެ ވެރިކަމުގައި ދިވެހިރާއްޖެއަށް ލިބުނު އެންމެ އަގުހުރި އަދި ތާރީޚީ ކާމިޔާބީއަކީ މިނިވަންކަމެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ޙިކުމަތްތެރި ސިޔާސަތުތަކާއި ދުރުވިސްނުންތެރި ފިކުރުފުޅުގެ ސަބަބުން، ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގިނަގުނަ ތަރައްޤީ ލިބި، ޒަމާނީ ވަސީލަތްތައް ތަޢާރަފުވެގެން ދިޔައެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ޙަކީމާނާ ވެރިކަމުގައި ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދީ އަދި އިޖްތިމާޢީ ދާއިރާތަކަށް ފާހަގަކުރެވޭ ކުރިއެރުންތަކެއް ޙާޞިލުކުރެވުނެވެ.
އެމަނިކުފާނުގެ ވެރިކަމުގައި ތަޢުލީމީ ދާއިރާއަށް ޚާއްޞަ އަހައްމިއްޔަތުކަމެއް ދެއްވައި، ގިނަ ސްކޫލުތަކެއް ޤާއިމުކުރެއްވިއެވެ. އަދި ޞިއްޙީ ދާއިރާ ކުރިއެރުވުމަށްޓަކައި ރާއްޖޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ޞިއްޙީ މަރުކަޒުތައް ޤާއިމުކުރެއްވިއެވެ. މީގެއިތުރުން، ރާއްޖޭގެ މުވާޞަލާތީ ނިޒާމު ހަރުދަނާކުރެއްވުމަށް ބޮޑެތި މަސައްކަތްޕުޅުތަކެއް ކުރެއްވިއެވެ.
ނިންމުން
ރައީސް އިބްރާހީމް ނާޞިރަކީ ދިވެހި ތާރީޚުގައި ފަނޑުނުވާނެ އަދި އަބަދުމެ ދިރިހުންނާނެ ނަމެކެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ އަގުހުރި ޚިދުމަތްތަކަކީ ދިވެހި ކޮންމެ ދަރިއެއްގެ ހިތުގައި އަބަދުމެ ރަން އަކުރުން ލިޔެވިގެންވާނެ ޚިދުމަތްތަކެކެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ދުރުވިސްނުންތެރި ފިކުރުފުޅާއި ޤައުމީ ލޯބި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދަސްކޮށްދެނީ، ޤައުމަށްޓަކައި ކެތްތެރިކަމާއި ޢަޒުމާއެކު މަސައްކަތްކުރުމުގެ މުހިންމުކަމެވެ.
އެމަނިކުފާނުގެ ހަޔާތުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބޭ އެންމެ ބޮޑު ފިލާވަޅަކީ، ކުޑަ ރަށަކުން ފެށިގެން ޤައުމުގެ އެންމެ މަތީ މަޤާމަށް އާދެވޭނެކަމެވެ. އެކަމަށްޓަކައި ބޭނުންވަނީ ހިތްވަރާއި ކެތްތެރިކަމާއި ޤައުމަށް އޮންނަ ލޯތްބެވެ. ރައީސް ނާޞިރުގެ ނަމަކީ ދިވެހި ތާރީޚުގައި އަބަދުމެ ފަޚުރުވެރިކަމާއެކު ހަނދާންކުރެވޭނެ ނަމެކެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ޚިދުމަތްތަކަކީ ދިވެހިންގެ ހިތްތަކުގައި ދިރިހުންނާނެ ހަނދާނެކެވެ.
