2026 ވަނަ އަހަރުގެ ބަޖެޓު: އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ސިއްޙީ ދާއިރާއަށް

ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ ދުޅަހެޔޮކަމާއި ޞިއްޙަތު ރަނގަޅުކުރުމަކީ ޤައުމީ ތަރައްޤީގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ބިންގާ ކަމުގައި ދިވެހި ސަރުކާރުން ދެކެއެވެ. މިކަން ހާމަކުރައްވަމުން، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑޮކްޓަރ މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ވަނީ 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުގައި އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދެއްވާފައި އޮންނާނީ ޞިއްޙީ ދާއިރާއަށް ކަމުގައި ވިދާޅުވެފައެވެ.

އެމަނިކުފާނު މިފަދައިން ވިދާޅުވީ ފާދިއްޕޮޅު ނައިފަރަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅުގައި އެރަށުގެ ރައްޔިތުންނާ ބައްދަލުކުރައްވައި ވާހަކަފުޅުދައްކަވަމުންނެވެ.

ރައްޔިތުންނަކީ ރައްކާތެރި ޞިއްޙަތެއް ލިބިގެންވާ ބަޔަކަށް ހެދުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު އިންވެސްޓްމަންޓެއް ކަމުގައި އެމަނިކުފާނު ޤަބޫލުފުޅުކުރައްވައެވެ. މި އިސްކަންދިނުމުގެ ސަބަބުތަކާއި، ބަޖެޓުން ޞިއްޙީ ދާއިރާއަށް ކުރާނެ އަސަރުތަކަށް މި މަޒުމޫނުގައި އަލިއަޅުވާލާނަމެވެ.

ޞިއްޙަތަކީ އިޤްތިޞާދީ ކުރިއެރުމުގެ ބިންގާ

ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ދުޅަހެޔޮ ޞިއްޙަތެއް ލިބިގެންވާ ރައްޔިތުންތަކެއް ޤައުމުގައި ތިބުމަކީ، އިޤްތިޞާދީ އަދި އިޖުތިމާޢީ ގޮތުން ޤައުމުގެ ކުރިއެރުމަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ބަލިތަކުން ދުރުވެ، ބަލިތަކަށް ހުށަހެޅިފައި ނުވާ ފަދަ ގޮތަކަށް މުޖުތަމަޢު އޮތުމަކީ، މަސައްކަތުގެ ބާރު އިތުރުވެ، ޤައުމީ އުފެއްދުންތެރިކަން މަތިވެގެންދާނެ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން، ޞިއްޙީ ދާއިރާއަށް ބޮޑު އިންވެސްޓްމަންޓެއް ކުރުމަކީ، ހަމައެކަނި ފަރުވާ ދިނުމަށްވުރެ ބޮޑަށް، ޤައުމުގެ މުސްތަޤްބަލަށް ކުރާ ދިގު މުއްދަތުގެ އިންވެސްޓްމަންޓެކެވެ.

ޕްރިވެންޓިވް ކެއަރ އާއި ފަރުވާގެ މަޝްރޫޢުތައް

2026 ވަނަ އަހަރުގެ ބަޖެޓުގައި ހިމެނޭ ޞިއްޙީ މަޝްރޫޢުތަކުގެ ތެރޭގައި ދެ މުހިންމު ދާއިރާއަކަށް ސަމާލުކަން ދެވޭނެކަމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވިދާޅުވިއެވެ. އެއީ ބަލިޖެހުމުގެ ކުރިން ބަލިން ރައްކާތެރިވުން ނުވަތަ ޕްރިވެންޓިވް ކެއަރ އާއި، ބަލިޖެހޭ ހިސާބުން ދެވޭ ފަރުވާގެ ދާއިރާއެވެ. ޕްރިވެންޓިވް ކެއަރއަށް އިސްކަންދިނުމުގެ ސަބަބުން، ދިގުދެމިގެންދާ ބަލިތަކަށް ހުށަހެޅޭ މީހުންގެ އަދަދު މަދުކުރެވޭނެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ޞިއްޙީ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމާއި، ދުޅަހެޔޮ ދިރިއުޅުމަށް ބާރުއެޅުމުގެ ޕްރޮގްރާމްތައް ހިމެނޭނެއެވެ. އަދި ފަރުވާގެ ދާއިރާއިން، ރާއްޖޭގެ ހޮސްޕިޓަލްތަކާއި ޞިއްޙީ މަރުކަޒުތަކުގެ ޚިދުމަތުގެ ފެންވަރު މަތިކުރުމަށް ބޮޑެތި މަޝްރޫޢުތައް ހިންގުމަށް ހިމަނާފައިވާނެއެވެ.

ދުންފަތުގެ ވަބާއާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ މަސައްކަތްތައް

ޞިއްޙީ ދާއިރާގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ގޮންޖެހުމަކީ ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލުކުރުމާ ގުޅިގެން ދިމާވާ ބަލިތަކެވެ.

ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވަނީ އެންމެ ގިނަ ބަލިތަކާ ގުޅުން އޮތް ދުންފަތުގެ ވަބާއިން ޤައުމު ސަލާމަތްކުރުމަށް ސަރުކާރުން ކުރައްވަމުންގެންދާ މަސައްކަތްޕުޅުތަކުގެ މައްޗަށް އަލިއަޅުވާލައްވާފައެވެ. މިކަމަށްޓަކައި، ނުޤަވައިދުން ކުރެވޭ ދުންފަތުގެ ވިޔަފާރިއާއި އެފަދަ ކަންކަމުގައި ޝާމިލު ނުވުމަށް ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށް އިލްތިމާސްކުރެއްވިއެވެ. ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލުކުރުން މަދުކުރުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތަކަކީ ޞިއްޙީ ބަޖެޓަށް ކުރާ ބުރަ ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި ވެސް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.

ބޭރުގެ ފަރުވާއަށް ބަރޯސާވުން ކުޑަކުރުން

ތަފާތު އެކި ބަލިތަކުގައި، އިންތިހާ ދަތި ޙާލުގައި، ރާއްޖެއިން ބޭރުން ފަރުވާ ހޯދަންޖެހޭޖެހުމަށް ލުޔެއް ހޯއްދަވައިދެއްވުމަށްވެސް ބަޖެޓުގެ ތެރެއިން ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވޭނެކަމުގެ ޔަޤީންކަން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ދެއްވިއެވެ. މިކަމުގެ މާނައަކީ، ޚާއްޞަ ފަރުވާތައް ދިނުމަށް ބޭނުންވާ ވަސީލަތްތަކާއި އިންސާނީ ވަސީލަތްތައް ރާއްޖޭގައި ޤާއިމުކުރުމަށް ބޮޑު ހޭދައެއް ކުރެވޭނެ ކަމެވެ. މިކަންކަމުގެ ސަބަބުން، ރައްޔިތުންނަށް ލޮލުން ފެންނަ، އަދި އިޙްސާސް ކުރެވޭ ތަރައްޤީ ލިބިގެންދާނެ ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

އެހެނިހެން އިސްކަންދޭ ދާއިރާތަކާއި ބަޖެޓް ހުށަހެޅުން

ޞިއްޙީ ދާއިރާއަށް އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދެއްވާއިރު، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ބަޖެޓް އޮންނަން ވާ ގޮތް ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުން ނިންމަވާފައިވާ ގޮތަށް ބަލާއިރު، ދެވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދެއްވާފައިވަނީ ތަޢުލީމީ ދާއިރާއަށެވެ. މިއީ ޞިއްޙަތާއި ތަޢުލީމަކީ ޤައުމުގެ އިންސާނީ ވަސީލަތްތައް ތަރައްޤީކުރުމަށް އެންމެ މުހިންމު ދެ ދާއިރާކަން ސަރުކާރުން ޤަބޫލުކުރައްވާކަން ދައްކުވައިދޭ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތީން، މި ހިނގާ ހަފުތާ ނިމުމުގެ ކުރީން، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ސަރުކާރުން ބަޖެޓު ހުށަހަޅުއްވާނެ ކަމުގެ ޔަޤީންކަން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވަނީ ދެއްވާފައެވެ.

ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ބަޖެޓުގައި ޞިއްޙީ ދާއިރާއަށް އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދިނުމުގެ ސަބަބުން، ރާއްޖޭގެ ޞިއްޙީ ނިޒާމަށް އިންޤިލާބީ ބަދަލުތަކެއް އަންނާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ޕްރިވެންޓިވް ކެއަރއަށް ބާރުއަޅައި، ދުންފަތުގެ ވަބާއާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކޮށް، އަދި ބޭރުގެ ފަރުވާއަށް ބަރޯސާވުން ކުޑަކުރުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތަކުގެ ސަބަބުން، ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށް ދުޅަހެޔޮކަމާއި ހިތްހަމަޖެހުން ލިބި، ޤައުމީ ތަރައްޤީގެ މަގު ފަހިވެގެންދާނެއެވެ. ޞިއްޙަތަކީ އެންމެ މުހިންމު މުދާކަމުގައި ދެކި، އެ ދާއިރާއަށް ބޮޑު އިންވެސްޓްމަންޓެއް ކުރުމަކީ، ސަރުކާރުގެ ވައުދުތައް ފުއްދުމުގެ މަގުގައި އެޅޭ ވަރުގަދަ ފިޔަވަޅެކެވެ.