ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ ދުވެލި ހަލުއިވެ، ދައުލަތަށް ލިބޭ އާމްދަނީއަށް އަންނަނީ ބޮޑެތި ކުރިއެރުންތަކެއް ލިބެމުންނެވެ. މާލީ ކަންކަމާއި ތަރައްޤީގެ ރޭވުންތެރިކަމާ ބެހޭ ވުޒާރާއިން އެކުލަވާލާފައިވާ 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހުގެ ރިޕޯޓުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ދައުލަތުގެ އާމްދަނީ އިތުރުވުމާއެކު ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކަށް ކުރާ އިންވެސްޓްމަންޓްތައް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހަރުދަނާވެފައެވެ. މިއީ ޤައުމުގެ އުމްރާނީ ތަރައްޤީއަށާއި އިޖުތިމާޢީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު އުންމީދެކެވެ.
ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީގެ ތަފާސްހިސާބްތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި 18 ޑިސެމްބަރ 2025 ގެ ނިޔަލަށް ދައުލަތަށް ލިބުނު ޖުމްލަ އާމްދަނީއާއި ހިލޭ އެހީ ވަނީ 36.9 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާފައެވެ. މިއީ 2024 ވަނަ އަހަރުގެ މި މުއްދަތާ އަޅާބަލާއިރު 11.5 އިންސައްތައިގެ އިތުރުވުމެކެވެ.
މި ކުރިއެރުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ހިއްސާއެއް އަދާކުރަނީ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގެ ތަކެއްޗާއި ޚިދުމަތްތަކުން ނަގާ ޓެކްސް ނުވަތަ ޓީ.ޖީ.އެސް.ޓީ އެވެ. ޓީ.ޖީ.އެސް.ޓީ އިން 10.1 ބިލިއަން ރުފިޔާ ލިބިފައިވާއިރު، މިއީ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ސިނާޢަތް ކުރިއަރަމުންދާކަމުގެ ހެއްކެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ޓެކްސް ނޫން ގޮތްގޮތުން ލިބޭ އާމްދަނީވެސް ވަނީ 21.2 އިންސައްތަ އިތުރުވެފައެވެ.
ދައުލަތުގެ އާމްދަނީ އިތުރުވުމުގެ ސީދާ ފައިދާ ފެންނަމުންދަނީ ޕަބްލިކް ސެކްޓަރ އިންވެސްޓްމަންޓް ޕްރޮގްރާމް (ޕީ.އެސް.އައި.ޕީ.) ގެ މަސައްކަތްތަކުންނެވެ. މި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ޕީ.އެސް.އައި.ޕީ. އަށް ޖުމްލަ 7.5 ބިލިއަން ރުފިޔާ ޚަރަދުކުރެވިފައިވެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދެވިފައިވަނީ ދަތުރުފަތުރުގެ ދާއިރާއަށެވެ. އެގޮތުން އެއާޕޯޓުތައް ތަރައްޤީކުރުމަށް 3.2 ބިލިއަން ރުފިޔާ އަދި ބްރިޖް މަޝްރޫޢުތަކަށް 870.3 މިލިއަން ރުފިޔާ ވަނީ ހޭދަކޮށްފައެވެ. މިއީ ރަށްރަށުގެ ގުޅުން ބަދަހިކޮށް، އިޤްތިޞާދީ ހަރަކާތްތައް ފުޅާކުރުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.
އުމްރާނީ ތަރައްޤީގެ އިތުރުން، ސިއްހީ ދާއިރާއަށް ކުރެވޭ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކަށް ވަނީ ބޮޑު ބަދަލެއް އައިސްފައެވެ. ސިއްހީ ދާއިރާގެ ޕީ.އެސް.އައި.ޕީ. ޚަރަދުތައް ވަނީ ކުރީ އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު 211.5 އިންސައްތަ އިތުރުވެފައެވެ. މިއީ ރައްޔިތުންނަށް ފޯރުކޮށްދޭ ސިއްހީ ޚިދުމަތްތަކުގެ ފެންވަރު މަތިކުރުމަށާއި، އަތޮޅުތެރޭގެ ސިއްހީ ނިޒާމު ހަރުދަނާކުރުމަށް ދައުލަތުން ދޭ ސަމާލުކަން ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. ހަމައެއާއެކު، ސަބްސިޑީތަކަށް ކުރާ ޚަރަދު ކުޑަކޮށް، މާލީ އިސްރާފުތައް މަދުކުރުމަށްވެސް ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅެމުންދާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
މި ހުރިހާ ބަދަލުތަކެއްގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ދައުލަތުގެ ބަޖެޓް ޑެފިސިޓް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ކުޑަކުރެވިފައެވެ. 2024 ވަނަ އަހަރު 11.5 ބިލިއަން ރުފިޔާގައި ހުރި ޑެފިސިޓް، 2025 ވަނަ އަހަރުގެ މި މުއްދަތުގައި ވަނީ 2.0 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް ތިރިވެފައެވެ. މިއީ 82.5 އިންސައްތައިގެ ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ޕްރައިމަރީ ބެލެންސް 2.5 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ސަރަޕްލަސްއަކަށް ބަދަލުވުމަކީ ދައުލަތުގެ މާލީ ހާލަތު ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ކުރިއަށްދާކަމުގެ ވަރުގަދަ ހެއްކެކެވެ.
ޖުމްލަގޮތެއްގައި ބަލާއިރު، ދައުލަތުގެ އާމްދަނީ އިތުރުވުމާއި ޚަރަދުތައް ބެލެހެއްޓުމުގައި ގެންގުޅޭ ހަރުދަނާ ސިޔާސަތުތަކުގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކަށް ވަނީ އައު ދިރުމެއް ލިބިފައެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ޓީ.ޖީ.އެސް.ޓީ އިން ލިބޭ އާމްދަނީ އިތުރުވުމަކީ ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދީ ތަނބުތައް ވަރުގަދަވަމުންދާކަމުގެ ނިޝާނެކެވެ. މިފަދަ ހަރުދަނާ މާލީ ނިޒާމެއްގެ ސަބަބުން ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭ ޚިދުމަތްތައް އަވަސްވެ، ޤައުމުގެ އުމްރާނީ ތަރައްޤީ އިތުރު ހަރުފަތަކަށް ވާސިލުވާނެކަން ކަށަވަރެވެ.
