2025 ވަނަ އަހަރު ވެގެން ދިޔައީ މަރުގެ ގިނަ މައްސަލަތަކެއް އުފަންވެގެން އައި އަހަރަކަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިފަދަ އެކި މައްސަލަތަކަށް ބަލާއިރުވެސް، ޝަރީއަތްތައް އަވަސް ކަން ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ. މަރުގެ މައްސަލަތަކަށް އެންމެ އެދެވޭ ގޮތުގައި ކުރިއެރުން ތަކެއް ލިބިފައި ނެތް ނަމަވެސް، ހުކުމަކާއި ހިސާބަށް ވާސިލް ވެވުނު މައްސަލަތައް ވެސް ހުރިކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. އަދި ކޯޓުތަކުގެ ބެންޗަށްވެސް ބަދަލުތަކެއް އައި އަހަރެއްކަންވެސް ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ.
2025 ވަނަ އަހަރު ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވާ މަރުގެ މައްސަލަތަކާއި އެފަދަ މައްސަލަތަކަށް ބަލާއިރުވެސް، ގިނަ މައްސަލަތަކެއް ވަނީކުރިއަށް ގެންގޮސްފައެވެ. އެގޮތުން ގއ. މާމެންދޫގައި ގްރޫޕަކުން ގޮސް ހަމަލާދީ އަހުމަދު އުދައްޔު މަރާލި މައްސަލާގައި، ގަސްދުގައި މީހަކު މެރުމުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ކުށް ސާބިތުވި ދެ މީހުން މެރުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އިއްވި ހުކުމް އިސްތިއުނާފު ކުރަން ހައި ކޯޓަށް ހުށައެޅިއެވެ.
އއ. މާޅޮހުގައި މަރާލި އަބްދުއްރަހްމާން އާދަމްގެ މަރުގެ މައްސަލާގެ ޝަރީއަތް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ފެށީ ޑިސެމްބަރު 14 ގައެވެ. މާލޭގައި ގްރޫޕަކުން ގޮސް ތޫނު އެއްޗެހިން ހަމަލާދީ މަރާލި އަސީލް އަހުމަދުގެ މަރުގެ މައްސަލާގައި ދައުވާލިބުނު މީހުންނަށް ކުށް ސާބިތުނުވެ ސަލާމަތްވި މައްސަލަ އަލުން ބެލުމަށް ހައި ކޯޓުން ވަނީ އަމުރުކޮށްފައެވެ.
މާލޭގެ ގެއެއްގެ ތެރޭގައި އަނިޔާވެރި ގޮތަކަށް އަންހެނަކު މަރާލި މައްސަލާގައި ދައުވާލިބޭ ސާހިލް އަލީގެ ޝަރީއަތުގައި ހެކިންގެ ހެކިބަސް ނެގުން ދެ މަސް ތެރޭގައި ނިންމަން ހަމަޖައްސައިވފައިވެއެވެ. މީގެއިތުރަށް ގައުމުގައި އެންމެ އަޑުގަދަކޮށް ކުރިއަށް ދިޔަ އެއް މަސަލައަކީ މާލޭގެ އިމާރާތަކުން ވެއްޓުނު ހައްވާ ޔުމްނު ރަޝީދުގެ މައްސަލާގައި، އޭނާއާ އެކު އުޅުނު ރައުދު އަހުމަދު ޒިލާލްގެ މައްސަލައެވެ. އެ މައްސަލައިގައި މައްޗަށް ކުރި ދައުވާ ސާބިތުވެ، އޭނާ 27 ދުވަހަށް ޖަލަށްލާން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ހުކުމް ކުރިއެވެ.
މިދިޔަ އޭޕްރީލް މަހު ޔުމްނު ވެއްޓުނު މައްސަލާގައި ރައުދުގެ މައްޗަށް ކުރީ އެހީއަށް ބޭނުންވެފައިވާ މީހަކަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި އެހީ ނުވުމުގެ ދައުވާ އެވެ. އެއީ ޔުމްނު ވެއްޓުނުކަން އެނގިހުރެ، އެހީ ނުވެ އެތަނުން ގޮސްފައިވާތީ އެވެ. އެ މައްސަލައިގައި އެތައް ޒުވާނުނެއް ވަނީ މަގުތަކަށ ނިކުމެ މުޒާހަރާ ކޮށްފައެވެ.
ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދަށް އިންޒާރުފެ މެސެޖެއް ދިން މައްސަލަވެސް ވަނީ މިއަހަރު ބަލާފައެވެ. ނަޝީދަށް މަރުގެ އިންޒާރު ދިން މީހަކު 10 އަހަރަށް ޖަލަށްލާން ހުކުމްކޮށްފި އެވެ.
ޕްރޮސެކިއުޓާ ޖެނެރަލް (ޕީޖީ) އޮފީހުގެ މީޑިއާ އޮފިޝަލް އަހުމަދު ޝަފީއު ވިދާޅުވީ ހ. ލައިޓްނައިޓް، އިސްމާއިލް ޔާފިސް ސޯޝަލް މީޑިއާގެ އެކި ވަސީލަތްތަކާއި ފުލުހުންގެ ތަހުގީގު އަދި ޝަރީއަތުގައި ނަޝީދު އަވަހާރަކޮށްލަން ހަމަލާދޭނެ ކަމަށް ބުނެ އިންޒާރު ދިން މައްސަލާގައި ތިން ދައުވާއެއް ކުރި ކަމަށެވެ.
މީގެ ހަތަރު އަހަރު ކުރިން ދިން އެ އިންޒާރުތަކާ ގުޅިގެން ޔާފިސްގެ މައްޗަށް ކުރީ ޓެރަރިސްޓް ޖަމާއަތަކަށް ތާއީދު ކުރުމުގެ ދައުވާ އާއި ޓެރަރިޒަމްގެ އަމަލެއް ހިންގާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދިނުމުގެ ދައުވާ އާއި ޓެރަރިޒަމްގެ އަމަލަކަށް ހިތްވަރު ދިނުމުގެ ދައުވާ އެވެ.
މި ހުރިހާ މައްސަލަތަކެއްގެ އިތުރަށްވެސް އެންމެ ބޮޑު މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަވި އެއްކަމަކި ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެންޗަށް އައި ބަދަލުތަކެވެ. އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން (އޭސީސީ) އިން ބަލަމުން އަންނަ މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ތެރެއިން ހުސްނުއްސުއޫދާއި މަހާޒު އަލީ ޒާހިރު އަދި ޑރ. އަޒްމިރަލްދާ ޒާހިރު ޖޭއެސްސީން ސަސްޕެންޑްކުރީ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ ތެރޭގައެވެ. ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ތިން ފަނޑިޔާރަކު ސަސްޕެންޑްކުރީ އެ ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ބެންޗު ހަތަކުން ފަހަކަށް މަދު ކުރަން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ކޯޓުތަކާ ބެހޭ ގާނޫނަށް އިސްލާހު ހުށަހެޅުމުގެ ބިލް ފާސްކުރިތާ ކުޑައިރުކޮޅެއްގެ ތެރޭގަ އެވެ.
ގާނޫނުއަސާސީއަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ގެނެސްފައިވާ އިސްލާހު ބާތިލް ކުރުމުގެ މައްސަލަ ވެސް ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ކުރިއަށްދިޔަ ދަނޑިވަޅެއްގަ އެވެ. އެ ކޯޓުގެ ފުލް ބެންޗުން ބަލަނީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުން ޕާޓީން ވަކިވެއްޖެ ނަމަ ނުވަތަ ވަކިކޮށްފި ނަމަ ގޮނޑި ގެއްލޭ ގޮތަށް ގެނައި އިސްލާހުގެ މައްސަލަ އެވެ.
މި މައްސަލައިގައި ހުސްނުއްސުއޫދު އަމިއްލަފުޅަށް އިސްތިއުފާ ދެއްވީއެވެ. އަދި އަޒްމިރަލްދާ އާއި މަހާޒް ޖޭއެސްސީން ވަކިކުރީއެވެ.
ޖޭއެސްސީން ނެރުނު ރިޕޯޓުގައި ކޮމިޓީން ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރު މަހާޒުއާ ބައިވެރިވެވަޑައިގެން އަަޒްމިރަލްދާގެ ފިރިކަލުން ޑރ. އިސްމާއިލް ބަންދުން ދޫކޮށްލުމަށްޓަކައި ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ގާޒީ ސޮފްއަތު ހަބީބް މެދުވެރިކޮށް، ބަންދު މަޖިލިސް ބެލެހެއްޓެވި ގާޒީ އިބްރާހިމް ޒިހުނީ އަށް ނުފޫޒު ފޯރުވިކަން ސާބިތުވާ ކަމަށެވެ. އެހެންވެ، އެއީ ފަނޑިޔާރުންގެ ސުލޫކީ މިންގަނޑާ ހިލާފު އަމަލެއް ކަމަށް ނިންމައި، ފަނޑިޔާރު އަޒްމިރަލްދާ އަދި މަހާޒު މަގާމުން ވަކިކުރަން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅަން ޖޭއެސްސީޏް މައްސަލަ ބެލި ކޮމިޓީން ނިންމި އެވެ.
ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި 2025 ވަނަ އަހަރު ފާހަގަކުރެވުނީ ވަރަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ޝަރުއީ ދާއިރާއަށް އައި އަހަރެއްގެ ގޮތގައެވެ. އެގޮތުން ކޯޓުގެ ތަކުގެ ހާލަތު ރަނގަޅޫކުރުމަށް ދައުލަތުން ވަސީލަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމާއި އެފަދަ ކަންކަން 2025 ވަނަ އަހަރު ހިނގައިފައެވެ. އަދި ކުޑަކުދިންގެ އަދުލުގެ ގާނޫނަށް ގެނެވުނު އިސްލާހާއި، މަސްތުވާތެކީގެ ގާނޫނުގައި، އެތަކެތި ބޭނުންކުރާ މީހުންނަށް މަރުގެ އަދަބު ދިނުމަށް ކަނޑައެޅުން ފަދަ ހައްސާސް މައްސަލަތަކަށް ހައްލު ލިބޭ ކަންކަން ގާނޫނުގައި ހިމެނިގެން ދިޔައެވެ.
