ދިވެހިރާއްޖޭގެ އާބާދީ ބެހިފައިވާ ގޮތަށް ބަލާއިރު، އެންމެ ބޮޑު އެއް ގޮންޖެހުމަކީ މާލެ ސަރަހައްދަށް މީހުން ތޮއްޖެހުމުގެ މައްސަލައެވެ. ރަނގަޅު ފުރުސަތުތަކާއި ފެންވަރު ރަނގަޅު ޚިދުމަތްތައް ހޯދުމުގެ ނިޔަތުގައި އަތޮޅުތެރޭގެ އެކި ރަށްރަށުން މާލެއަށް ހިޖުރަކުރާ މީހުންގެ އަދަދު ދަނީ ދުވަހުން ދުވަހަށް އިތުރުވަމުންނެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. މިއީ މުޅި ގައުމުގެ އިޖުތިމާއީ އަދި އުމްރާނީ އޮނިގަނޑަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ބޮޑު ނުރައްކަލެކެވެ.
މާލެއަށް މީހުން ޖަމާވަމުންދާ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ތައުލީމާއި، ސިއްހީ ނިޒާމާއި، އަދި ވަޒީފާގެ ފުރުސަތުތައް ހިމެނެއެވެ. ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ހަމައެކަނި މިދިޔަ އަހަރުވެސް ތައުލީމީ ބޭނުންތަކަށްޓަކައި 1500 އެއްހާ ދަރިވަރުން މާލެއަށް ބަދަލުވެފައިވެއެވެ. މަތީ ސާނަވީ ތައުލީމާއި މަތީ ތައުލީމުގެ ފުރުސަތުތައް ރަށްރަށުގައި މަދުވުމަކީ އާއިލާތައް މާލެއަށް ހިޖުރަކުރަން މަޖުބޫރުވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބެވެ. މީގެ އިތުރުން، ސިއްހީ ބޮޑެތި ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ހޯދުމަށް މާލެއަށް ބަރޯސާވާން ޖެހުމަކީވެސް މި މައްސަލަ އިތުރަށް ގޯސްވާ ކަމެކެވެ.
މިގޮތަށް ހިޖުރަކުރުމުގެ ސަބަބުން މާލޭގެ ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ މައްސަލަ ވަނީ އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެފައެވެ. އަމިއްލަ ރަށުގައި ހުރި ތަނަވަސް ގޯއްޗާއި ގެދޮރު ދޫކޮށް، މާލޭގެ ކުޑަކުޑަ ގޮޅިއެއް ފަދަ ތަންތަނުގައި ބޮޑު ކުލި ދައްކައިގެން އުޅެން ރައްޔިތުންނަށް ވަނީ މަޖުބޫރުވެފައެވެ. މީގެ ސަބަބުން އާއިލީ ގުޅުންތަކަށް ބުރޫއަރައި، ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ކުރެއެވެ. އަދި ހަމައެއާއެކު، ރަށްރަށުގެ އާބާދީ ދަށަށް ދިއުމުގެ ސަބަބުން އެ ރަށްރަށުގެ އިގްތިސާދީ ދުވެލި މަޑުޖެހި، ރަށްރަށް ފަޅުވުމުގެ ބިރުވެސް ވަނީ ހީވެފައެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަށްތައް ބެހިފައިވާ ގޮތުން، ހުރިހާ ރަށަކަށް އެއްވަރަކަށް ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ބޮޑު ހޭދައެއް ހިނގާ ކަމެކެވެ. ވަރުގަދަ އިންފްރާސްޓްރަކްޗާއާއި ގާބިލް އިންސާނީ ވަސީލަތްތައް ހުރިހާ ރަށެއްގައި ގާއިމުކުރުމަކީ ދައުލަތަށް އޮތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. ނަމަވެސް، މި ފަރަގުތައް ނައްތާނުލެވޭ ނަމަ، މާލެއަށް ޖަމާވުން ހުއްޓުވުމަކީ މުސްތަހީލު ކަމެކެވެ. ރައްޔިތުން އެދެނީ އެމީހުންގެ ދަރިންނަށް އުޖާލާ މުސްތަގުބަލެއް ހޯދައިދިނުމަށެވެ. އެ ފުރުސަތު އަމިއްލަ ރަށުން ނުލިބޭ ނަމަ، ހިޖުރަކުރުމަކީ އެމީހުންނަށް އޮތް ހަމައެކަނި ހައްލެވެ.
މި މައްސަލައަށް އޮތް ދާއިމީ ހައްލަކީ ލާމަރުކަޒީ ނިޒާމު ހަރުދަނާކޮށް، ޚިދުމަތްތައް ރަށްރަށަށް ފެތުރުމެވެ. ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ މަޝްރޫއުތައް މާލެ ސަރަހައްދަށް އެކަނި އަމާޒުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އަތޮޅުތެރޭގެ އިގްތިސާދީ މަރުކަޒުތަކުގައި ވަސީލަތްތައް ގާއިމުކުރަން ޖެހެއެވެ. ރަށްރަށުގައި ތިބެގެން ފެންވަރު ރަނގަޅު ތައުލީމާއި ސިއްހީ ޚިދުމަތް ލިބޭނެ ގޮތް ހެދުމަކީ މާލޭގެ ތޮއްޖެހުން ކުޑަކުރުމަށް ކުރެވޭނެ އެންމެ މުހިންމު މަސައްކަތެވެ.
އެއްތަނަކަށް އެންމެން ޖަމާވުމަކީ ގައުމުގެ ކުރިމަގަށް އޮތް ބޮޑު ނުރައްކަލެކެވެ. މިކަން ހައްލުކުރެވޭނީ ތަރައްގީގެ ފައިދާ ހަމަހަމަކަމާއެކު ހުރިހާ ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭނެ ގޮތް މަގުފަހިކޮށްދީގެންނެވެ. ރަށްރަށުގެ އާބާދީ ހިފެހެއްޓުމާއި، ލާމަރުކަޒީ އުސޫލުން ކަންކަން ރޭވުމަކީ މިއަދު ދިވެހި ގައުމަށް އެންމެ ބޭނުންތެރިވެފައިވާ ކަންކަމެވެ. މިހާރުން މިހާރަށް ފިޔަވަޅު ނާޅައިފިނަމަ، މާދަމާ ފެންނާނެ ނަތީޖާ މިއަށްވުރެ މާ ހިތިވެދާނެއެވެ.
