މެދުއިރުމަތީގެ ނުތަނަވަސްކަން އިންތިހާއަށް: އެމެރިކާ، އިޒްރޭލް އަދި އީރާނުގެ ސްޓްރެޓީޖިކް ކުރިމަތިލުންތަކުގެ ފުން ނަޒަރެއް

މެދުއިރުމަތީގެ ސިޔާސީ މަސްރަޙު މިހާރު އޮތީ ފާއިތުވި އަހަތަކުގެ ތެރޭގައިވެސް ނުދެކޭ ފަދަ ނުރައްކާތެރި ފައްތަރެއްގައެވެ. އިޒްރޭލުން ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންނާ ދެކޮޅަށް ހިންގަމުންދާ ލާއިންސާނީ އަމަލުތަކާއި، އީރާނުގެ މަސްލަހަތުތަކަށް އަމާޒުކޮށް ދެމުންދާ ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން، ސަރަހައްދީ ބޮޑު ހަނގުރާމައެއްގެ ބިރުވެރިކަން ވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ. މި މައްސަލައިގައި އެމެރިކާއިން އިޒްރޭލަށް ދެމުންދާ ފުރިހަމަ އަސްކަރީ އަދި ސިޔާސީ އެހީތެރިކަމަކީ މި ހަމަނުޖެހުން އިތުރަށް ގޯސްވުމަށް މެދުވެރިވާ މައިގަނޑު ސަބަބެވެ.

ތާރީޚީ ފަސްމަންޒަރު: ގުޅުންތަކަށް އައި ބޮޑު ބަދަލު

އީރާނާއި އިޒްރޭލުގެ ގުޅުން ގޯސްވާން ފެށީ 1979 ވަނަ އަހަރު އީރާނަށް އައި އިސްލާމީ އިންގިލާބަށް ފަހުގައެވެ. އޭގެ ކުރިން އީރާނުގެ ޝާހުގެ ވެރިކަމުގައި އިޒްރޭލާ އެކު ގާތް ގުޅުމެއް ބޭއްވި ނަމަވެސް، އިންގިލާބަށް ފަހު އީރާނުން ވަނީ އިޒްރޭލަކީ ފޭރިގަނެގެން އުޅޭ ދައުލަތެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅައި، ފަލަސްތީނުގެ މިނިވަންކަމަށް ވަކާލާތު ކުރަން ފަށާފައެވެ.

އަނެއްކޮޅުން، އެމެރިކާއިން އިޒްރޭލަކީ މެދުއިރުމަތީގައި އޮތް އެމީހުންގެ އެންމެ ގާތް ބައިވެރިޔާގެ ގޮތުގައި ބަލައި، ކޮންމެ ހާލަތެއްގައިވެސް އިޒްރޭލު ދިފާއުކުރުމުގެ ސިޔާސަތެއް ގެންގުޅެން ފެށިއެވެ. މިއީ އީރާނާއި އެމެރިކާގެ ދެމެދުގައިވެސް ނުތަނަވަސްކަން އުފެދި، ސްޓްރެޓީޖިކް ހަނގުރާމައެއް ފެށުމަށް މަގުފަހިވި ކަމެކެވެ.

އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމާއި ސައިބާ ހަނގުރާމަ

އިޒްރޭލުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި އީރާނުން ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު އުފެއްދުމަކީ އެ ގައުމުގެ ދެމިއޮތުމަށް އޮތް ނުރައްކަލެކެވެ. އެހެންކަމުން، ސިއްރު އޮޕަރޭޝަންތަކުގެ ޒަރީއާއިން އީރާނުގެ ސައިންސްވެރިންނަށާއި ނިއުކްލިއާ މަރުކަޒުތަކަށް އިޒްރޭލުން ދަނީ ހަމަލާދެމުންނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި 2020 ވަނަ އަހަރު އަވަހާރަކޮށްލި މުހްސިން ފަޚްރީޒާދޭގެ މަރު ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ’ސްޓަކްސްނެޓް‘ ފަދަ ކޮމްޕިއުޓަރު ވައިރަސްތައް ބޭނުންކޮށްގެން އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ މަރުކަޒުތަކަށް ސައިބާ ހަމަލާތައް ދީ، އެ ތަންތަނުގެ މަސައްކަތް ހުއްޓުވުމަށް އިޒްރޭލާއި އެމެރިކާއިން ގުޅިގެން މަސައްކަތް ކޮށްފައިވެއެވެ.

އިޒްރޭލުގެ އިސްތިއުމާރީ ސިޔާސަތާއި ސަރަހައްދީ ނުފޫޒު

އިޒްރޭލުން ފަލަސްތީނުގެ ބިންތަކަށް ވެރިވެގަނެ، ގާޒާގައި ހިންގަމުންދާ ގަތުލުއާންމަކީ މުޅި އިސްލާމީ އުންމަތުގެ ކަންބޮޑުވުން އޮތް ކަމެކެވެ. އީރާނުން މިކަމާ ދެކޮޅަށް ފާޅުގައި ތެދުވެ، މުޖާހިދުންނަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ އިޒްރޭލާއި އެމެރިކާއިން ރުޅިއަންނަ ކަމެކެވެ. އީރާނުން ދެކޭގޮތުގައި ފަލަސްތީނު މިނިވަންކުރުމަކީ އިސްލާމީ އުންމަތުގެ ޒިންމާއެކެވެ. އެހެންކަމުން ހަމާސް އާއި ހިޒްބުالله ފަދަ ޖަމާއަތްތަކަށް އީރާނުން ދޭ އެހީތެރިކަމަކީ އިޒްރޭލަށް އޮތް ބޮޑު ނުރައްކަލެކެވެ. ގާޒާގައި އިޒްރޭލުން ހިންގަމުންދާ ގަތުލުއާންމާ ގުޅިގެން، އީރާނުން ދާދިފަހުން ވަނީ ސީދާ އިޒްރޭލަށް ހަމަލާދީފައެވެ. މިއީ ފާއިތުވި 40 އަހަރު ތެރޭގައި އީރާނުން އިޒްރޭލުގެ ބިމަށް ސީދާކޮށް ދިން ފުރަތަމަ ހަމަލާއެވެ.

އެމެރިކާގެ ދައުރާއި އަސްކަރީ އެހީތެރިކަން

މި ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި އެމެރިކާގެ ދައުރަކީ ވަރަށް ބޮޑު ދައުރެކެވެ. އެމެރިކާއިން ދަނީ އިޒްރޭލަށް އެންމެ ޒަމާނީ އަސްކަރީ ހަތިޔާރާއި، މާލީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެމުންނެވެ. މީގެ އިތުރުން ބައިނަލްއަގުވާމީ މައިދާނުގައި، ޚާއްސަކޮށް އދ. ގައި އިޒްރޭލުގެ ދިފާއުގައި އެމެރިކާއިން ކުރާ މަސައްކަތަކީ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކަމެކެވެ. އެމެރިކާގެ މި ސިޔާސަތުގެ ސަބަބުން އިޒްރޭލަށް ބޭނުންހާ ގޮތަކަށް އަމަލުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިގެންދާއިރު، މިއީ މެދުއިރުމަތީގައި އީރާނާއި އެގައުމުގެ ބައިވެރިންގެ ނުރުހުން އެމެރިކާއަށް އަމާޒުވާ މައިގަނޑު ސަބަބެވެ.

މެދުއިރުމަތީގެ މަސްރަޙު މިހާރު އޮތީ ވަރަށް ނާޒުކު ފައްތަރެއްގައެވެ. އެމެރިކާ، އިޒްރޭލް އަދި އީރާނުގެ މެދުގައި އޮތް މި ސްޓްރެޓީޖިކް ކުރިމަތިލުންތަކަކީ ހަމައެކަނި ސަރަހައްދީ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. މިއީ މުޅި ދުނިޔޭގެ ސުލްހައާއި އަމާންކަމަށް އޮތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. މި މައްސަލައަށް ދާއިމީ ހައްލެއް ލިބޭނީ ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންނަށް އެމީހުންގެ ހައްގުތައް ލިބިދީ، ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކަށް ހުރިހާ ފަރާތްތަކުން އިހުތިރާމްކޮށްގެންނެވެ.