ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ޤުދުރަތީ ރީތިކަމާއި ކަނޑުގެ މުއްސަނދިކަން ލިބިފައިވާ ޖަޒީރާ ޤައުމެކެވެ. ނަމަވެސް، ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ އޮނިގަނޑު ބިނާވެފައިވަނީ ވަރަށް މަދު ދާއިރާތަކެއްގެ މައްޗަށެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ފަތުރުވެރިކަމަށް ބަރޯސާވެފައިވާ މިންވަރާއި، ހަކަތަ ހޯދުމަށްޓަކައި އިމްޕޯޓްކުރާ ތެލަށް ބަރޯސާވާ މިންވަރު ބޮޑުވުމަކީ ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދީ ރައްކާތެރިކަމަށް އޮތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ.
ދުނިޔެއަށް އަންނަ އިޤްތިޞާދީ ލޮޅުންތަކަކީ ދިވެހިންނަށް އައު ކަމެއް ނޫން ނަމަވެސް، މިހާރުގެ ޙާލަތަށް ބަލާއިރު އިޤްތިޞާދު ސިންދަފާތުކުރުމަކީ ހަމައެކަނި ކުރަން ރަނގަޅު ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޤައުމުގެ ދެމިއޮތުމަށްޓަކައި ކުރަން މަޖުބޫރުވެފައިވާ ކަމެކެވެ.
ބޮޑެތި ޤައުމުތަކާ ޚިލާފަށް، ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދު ބިނާވެފައިވަނީ މަދު ދާއިރާތަކެއްގެ މައްޗަށެވެ. ރާއްޖޭގެ އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 30 އިންސައްތަ ހިއްސާކުރަނީ ފަތުރުވެރިކަމެވެ. އަދި ބޭރު ފައިސާގެ އާމްދަނީގެ ތިންބައިކުޅަ ދެބައި ލިބެނީވެސް މި ދާއިރާއިންނެވެ.
މީގެއިތުރުން، ބޭނުންވާ ހަކަތައިގެ 100 އިންސައްތައަކީ އިމްޕޯޓްކުރާ ތެލެވެ. މިގޮތަށް އެންމެ ދާއިރާއަކަށް ނުވަތަ ބޭރުން ގެންނަ މުދަލަށް ބަރޯސާވުމުގެ ނަތީޖާއަކީ، ދުނިޔެއަށް އަންނަ ކޮންމެ ބަދަލެއްގެ ނުރަނގަޅު އަސަރު ރާއްޖެއަށް އިންތިހާއަށް ކުރިމަތިވުމެވެ. ބައިނަލްއަޤްވާމީ ބާޒާރުގައި މުދަލުގެ އަގު އުފުލުމުން، އޭގެ ސީދާ އަސަރު ދިވެހި އާއިލާތަކުގެ އަތްމައްޗަށް ކުރެއެވެ.
ކޮވިޑް-19 ގެ ބަލިމަޑުކަމަކީ ފަތުރުވެރިކަމަށް އެކަނި ބަރޯސާވުމުން އޮތް ނުރައްކާ ވަރަށް ބޮޑަށް ހާމަކޮށްދިން ކަމެކެވެ. ބޯޑަރުތައް ބަންދުކޮށް، ދަތުރުފަތުރު ހުއްޓުމަކަށް އައުމާއެކު، 2020 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖެއަށް އައި ފަތުރުވެރިންގެ އަދަދު 70 އިންސައްތައަށްވުރެ ބޮޑަށް ދަށަށް ދިޔައެވެ. މީގެ ސަބަބުން ރިސޯޓްތަކާއި، ކުދި ވިޔަފާރިތަކާއި، ސަރުކާރުގެ އާމްދަނީއަށް ބޮޑު ލޮޅުމެއް އަރައި، މުޅި ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދީ ނިޒާމު ބަލިކަށިވެގެން ދިޔައެވެ. މި ހާދިސާއިން ދަސްވީ، އެއް ވަށިގަނޑަކަށް ހުރިހާ ބިސްތަކެއް އެޅުމަކީ ރައްކާތެރިކަމެއް ނޫންކަމެވެ.
ތެލުގެ އަގާއި އިޤްތިޞާދީ ގޮންޖެހުންތައް
ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަކީ ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދަށް ކުރިމަތިވާ އަނެއް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. ހުރިހާ ތެލެއް އިމްޕޯޓްކުރަން ޖެހުމުގެ ސަބަބުން، ތެލުގެ އަގު އުފުލުމާއެކު ކަރަންޓުގެ ޚަރަދާއި، ދަތުރުފަތުރާއި، މަސްވެރިކަމުގެ ޚަރަދު ބޮޑުވެގެންދެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ދައުލަތުން ދޭންޖެހޭ ސަބްސިޑީ އިތުރުވެ، ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކަށް ހޭދަކުރާނެ ފައިސާ މަދުވެގެންދެއެވެ. މިކަމުން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި ހަކަތައިގެ ދާއިރާ ސިންދަފާތުކުރުން މިއަދު ވަނީ މަޖުބޫރުވެފައެވެ.
އިޤްތިޞާދީ ދާއިރާތައް ފުޅާކުރުމަށްޓަކައި ބައެއް މުހިންމު ދާއިރާތަކަށް ސަމާލުކަން ދޭންޖެހެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި:
- އިއާދަކުރަނިވި ހަކަތަ: އިރުގެ އަލިންނާއި ވައިގެ ބާރުން ހަކަތަ އުފެއްދުން އިތުރުކޮށް، ތެލަށް ބަރޯސާވާ މިންވަރު ކުޑަކުރުން.
- ބްލޫ އިކޮނޮމީ: މެރިކަލްޗަރ އާއި ކަނޑުގެ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން އައު އުފެއްދުންތައް ބޭރުގެ ބާޒާރަށް ތަޢާރަފްކުރުން.
- ޑިޖިޓަލް އިޤްތިޞާދު: ޓެކްނޮލޮޖީގެ ދާއިރާއިން ވަޒީފާ އުފައްދައި، ދުރުގައި ތިބެގެން މަސައްކަތްކުރެވޭނެ މާޙައުލެއް ޤާއިމުކުރުން.
- ދަނޑުވެރިކަން: ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ރާއްޖޭގައި އުފެއްދޭނެ ތަކެތި އުފެއްދުން އިތުރުކުރުން.
ގަބޫލު ކުރަން ޖެހޭ ހަގީގަތަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދު ސިންދަފާތުކުރުމަކީ މިއަދު އިޚުތިޔާރީ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޤައުމުގެ ކުރިމަގާއި، އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކުގެ ފުދުންތެރިކަމާ ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ. ފަތުރުވެރިކަމުގެ އިތުރުން އެހެނިހެން ދާއިރާތައް ތަރައްޤީކޮށް، އަމިއްލަ އުފެއްދުންތެރިކަން އިތުރުކޮށްގެން މެނުވީ ދުނިޔޭގެ އިޤްތިޞާދީ ތޫފާންތަކުން ސަލާމަތްވުމަކީ ފަސޭހަ ކަމަކަށް ނުވާނެއެވެ. އެހެންކަމުން، މިއީ ހުރިހާ އެންމެން ގުޅިގެން އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަންޖެހިފައިވާ ވަގުތެކެވެ.
