ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ ދާއިރާގައި ވިޔަފާރިތަކަށް ދިމާވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ގޮންޖެހުމަކީ ބޭރު ފައިސާ ނުވަތަ ޑޮލަރު ލިބުމުގެ ދަތިކަމެވެ. މި މައްސަލައަށް ޙައްލެއް ހޯދައިދިނުމަށް ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް (ބީއެމްއެލް) އިން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރެއިން، 2025 ވަނަ އަހަރަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އަމާޒުތަކަކީ ރާއްޖޭގެ ވިޔަފާރިތަކަށް ލިބިގެންދާނެ ވަރަށް ބޮޑު އުންމީދެކެވެ.
ބީއެމްއެލްގެ ސީއީއޯ އެންޑް އެމްޑީ މުޙައްމަދު ޝަރީފް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ޓެލެގްރަފިކް ޓްރާންސްފާ (ޓީޓީ) މުއާމަލާތްތަކަށް ދޭ ޑޮލަރުގެ އެހީތެރިކަން 50 އިންސައްތައަށް އިތުރުކުރުމަކީ ވޭތުވެދިޔަ އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު އިންގިލާބީ ބަދަލެކެވެ.
ޓީޓީ މުއާމަލާތްތަކަށް ގެނެވުނު ހެޔޮ ބަދަލު
2024 ވަނަ އަހަރު ބޭންކުން ޓީޓީގެ މުއާމަލާތްތަކަށް ޑޮލަރު ސަޕޯޓް ދެމުން އައީ އެންމެ 5 އިންސައްތައާއި 10 އިންސައްތައާ ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށެވެ. ނަމަވެސް، 2025 ވަނަ އަހަރު މި އަދަދު 50 އިންސައްތައަށް ބޮޑުކުރުމަށް ނިންމުމަކީ ވިޔަފާރިވެރިންނަށް މުދާ އިމްޕޯޓް ކުރުމުގައާއި ބޭރުގެ ފަރާތްތަކަށް ފައިސާ ދެއްކުމުގައި ދިމާވާ ދަތިތަކަށް ލިބޭނެ ބޮޑު ލުޔެކެވެ. މުޙައްމަދު ޝަރީފް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މި ބަދަލާއެކު ބޭންކުން ޓީޓީއަށް ވިއްކާ ޑޮލަރުގެ އަދަދު މިހާރު ވަނީ ހަތަރު ގުނަ އިތުރުވެފައެވެ.
ވިޔަފާރިތަކަށް ލިބުނު އެހީތެރިކަން
ވޭތުވެދިޔަ އަހަރުގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ބޭންކުން ވަނީ ޖުމްލަ 175 މިލިއަން ޑޮލަރު ވިޔަފާރިތަކަށް ވިއްކާފައެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކަމަކީ 104 މިލިއަން ޑޮލަރު ވިއްކާފައިވަނީ ކުދި އަދި މެދު ފަންތީގެ ވިޔަފާރިތަކަށް (SMEs) ކަމަށްވުމެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދުގެ މައިބަދަ ކަމުގައިވާ ކުދި ވިޔަފާރިތައް ކުރިއެރުވުމަށް ބޭންކުން ދޭ އަހައްމިއްޔަތު ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. ޓީޓީގެ ލިމިޓް އިތުރުވުމުން، މި ވިޔަފާރިތަކަށް ކަޅު ބާޒާރަށް ބަރޯސާނުވެ، ބޭންކް މެދުވެރިކޮށް ރަސްމީ ރޭޓުގައި ޑޮލަރު ހޯދުމުގެ ފުރުސަތު ފުޅާވެގެންދާނެއެވެ.
އާންމު ފަރުދުންނާއި އިޖުތިމާއީ ބޭނުންތަކަށް ޑޮލަރު ދޫކުރުން
ބޭންކުން ހަމައެކަނި ވިޔަފާރިތަކަށް އިސްކަންދެނީއެއް ނޫނެވެ. އާންމު ފަރުދުންގެ ބޭނުންތަކަށްވެސް ބޮޑެތި ހޭދަތަކެއް ބޭންކުން ކުރެއެވެ. އެގޮތުން ކްރެޑިޓް އަދި ޑެބިޓް ކާޑުތަކުގެ މުއާމަލާތްތަކަށް 390 މިލިއަން ޑޮލަރު ވިއްކާފައިވާއިރު، ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ދަތުރުކުރާ ދިވެހިންނަށް 98.5 މިލިއަން ޑޮލަރު ވަނީ ދޫކޮށްފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ދީނީ އަޅުކަމެއް ކަމުގައިވާ ޢުމްރާގެ އަޅުކަމަށް ވަޑައިގަންނަވާ ފަރާތްތަކަށް 9 މިލިއަން ޑޮލަރު ވިއްކާފައިވާކަން ޝަރީފް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. މިއީ ރައްޔިތުންގެ އަސާސީ ބޭނުންތަކަށް ބޭންކުން ދޭ ސަމާލުކަން ދޭހަކޮށްދޭ އަދަދުތަކެކެވެ.
2025 ވަނަ އަހަރު ބީއެމްއެލް އިން ވިއްކި ޑޮލަރުގެ ޖުމްލަ އަދަދު 672.5 މިލިއަން ޑޮލަރަށް އަރައެވެ. މިއީ ދުވާލަކަށް 1.84 މިލިއަން ޑޮލަރަށްވުރެ ގިނަ އަދަދެކެވެ. ޓީޓީގެ މުއާމަލާތްތަކަށް 50 އިންސައްތައާ ހަމައަށް ޑޮލަރުގެ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ރާއްޖޭގެ ވިޔަފާރިވެރިންނަށް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ. މި ބަދަލުގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ ދުވެލި ހަލުވިވެ، ތަކެތީގެ އަގު ހިފެހެއްޓުމަށާއި ވިޔަފާރިތައް ފުޅާކުރުމަށް ބޮޑު ބާރަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ.
