ސިއްހީ ޚިދުމަތަކީ ކޮންމެ ގައުމެއްގެ ވެސް އެންމެ މުހިންމު އެއް ބިންގަލެވެ. ސަބަބަކީ އެއީ ރައްޔިތުންގެ ސަލާމަތާއި، ކަރާމާތާއި، އަދި ދިރިހުރުމާ ސީދާ ގުޅިފައިވާ ކަމަކަށް ވާތީއެވެ. ނަމަވެސް، ދިވެހިރާއްޖޭގެ މިހާރުގެ ސިއްހީ ނިޒާމަށް ބަލާއިރު، ދޭން ބުނާ ޚިދުމަތްތަކާއި ހަގީގަތުގައި ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭ ޚިދުމަތާ ދެމެދު އޮތް ފަރަގު ވަރަށް ބޮޑެވެ. ގިނަ އާއިލާތަކަކަށް ސިއްހީ ޚިދުމަތް ހޯދުމަކީ ހަމައެކަނި ފަރުވާ ހޯދުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދަތުރުފަތުރުގެ ދަތިތަކާއި، ދަރަންޏާއި، އަދި ނިޒާމުގައި ހުރި ހަމަހަމަކަން ނެތް އުސޫލުތަކާ ދެކޮޅަށް ކުރަންޖެހިފައިވާ ވަރަށް ބޮޑު ހަނގުރާމައެކެވެ.
ދެބަސްވެވެން ނެތް ހަގީގަތަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިއްހީ ނިޒާމުގައި ކުރިމަތިވެފައިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ގޮންޖެހުމަކީ ގައުމުގެ ތެރޭގައި ޚާއްސަ ބަލިތަކަށް ފަރުވާދޭނެ ވަސީލަތްތައް މަދުވުމެވެ. ރާއްޖެއިން ލިބެންޖެހޭ ފަރުވާތައް ހޯދުމަށް ގިނަ ބަލިމީހުންނަށް މަޖުބޫރުވަނީ އިންޑިއާ ނުވަތަ ސްރީލަންކާ ފަދަ ގައުމުތަކަށް ދަތުރުކުރުމަށެވެ. މީގެ ސަބަބުން، ޚާއްސަކޮށް މެދު ފަންތީގެ އަދި އާމްދަނީ މަދު އާއިލާތަކަށް މާލީ ގޮތުން ބޮޑު ބުރައެއް އުފުލަންޖެހެއެވެ. ސަރުކާރުގެ އެހީގެ ސްކީމްތައް އޮތް ނަމަވެސް، ދަތުރުފަތުރާއި، ހުރުމާއި، އަދި ފަރުވާގެ އިތުރު ޚަރަދުތައް އަތްނުފޯރާ ފަށަށް ދިއުމަކީ ވަރަށް އަވަހަށް މެދުވެރިވާ ކަމެކެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން އާއިލާތައް ދަރަނިވެރިވެ، މާލީ އިނދަޖެހުމަކަށް ދަނީ މަދު ފަހަރަކު ނޫނެވެ.
ރާއްޖޭގެ ޖިއޮގްރަފީ އުފެދިފައިވާ ގޮތަކީ ވެސް ސިއްހީ ޚިދުމަތުގެ ހަމަހަމަކަން ގެއްލޭ މައިގަނޑު އެއް ސަބަބެވެ. އެކަހެރި ރަށްރަށުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނަށް އަސާސީ ސިއްހީ ފަރުވާ ލިބުމުގައި ވެސް ބޮޑެތި ލަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެއެވެ. ވަސީލަތްތައް މަދުވުމާއި، ތަމްރީނުލިބިފައިވާ މުވައްޒަފުންގެ ދަތިކަމާއި، އަދި ބޭސް ލިބުމުގައި ހުރި ނުގަވާއިދުކަމުގެ ސަބަބުން، ވަގުތުން ދޭންޖެހޭ ފަރުވާ އަބަދަކު ނުލިބެއެވެ. ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތްތަކުގައި މިފަދަ ލަސްވުންތަކަކީ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވެދާނެ ކަންކަމެވެ. މީގެ އިތުރުން، ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމުގެ ޚިދުމަތްތައް އަތޮޅުތެރޭގައި ނެތުމުގެ ނަތީޖާއަކީ، އެތައް ބަޔަކު އެމީހުންގެ ތަކުލީފުތަކާއެކު އެކަހެރިވެފައި ތިބެންޖެހުމެވެ.
އަނެއް ބޮޑު މައްސަލައަކީ މާލޭގެ ބޮޑެތި ހޮސްޕިޓަލްތަކަށް ބާރުބޮޑުވެ، ޚިދުމަތް ހޯދުމަށް ގިނަ ވަގުތު އިންތިޒާރު ކުރަންޖެހުމެވެ. ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމަށާއި، ޓެސްޓްތައް ހެދުމަށް ނުވަތަ ސާޖަރީތަކަށް ބަލިމީހުން އެތައް ގަޑިއިރެއް ނުވަތަ އެތައް ދުވަހަކު އިންތިޒާރު ކުރަންޖެހެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ޖިސްމާނީ ސިއްހަތަށް އަސަރުކުރުމުގެ އިތުރުން، ނާޒުކު ހާލަތްތަކުގައި ތިބޭ މީހުންނަށް ނަފްސާނީ ގޮތުން ވެސް ބޮޑެތި ފިއްތުންތަކެއް ކުރިމަތިވެއެވެ. މި އިންތިޒާރުގެ ސަބަބުން ބަލި މީހާގެ ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވެ، ފަރުވާ ދިނުމަށް ލަސްވާ ކޮންމެ ސިކުންތަކީ އާއިލާތަކަށް އުފުލަންޖެހޭ ބޮޑު ހިތްދަތިކަމެކެވެ.
ފަރުވާގެ ފެންވަރާއި އެއްހަމައެއްގައި ޚިދުމަތް ލިބުމާ މެދު ވެސް ކަންބޮޑުވުންތައް އެބަހުއްޓެވެ. ސިއްހީ މަސައްކަތްތެރިންނަށް އޮތް ބުރަބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން ”ބާންއައުޓް“ ނުވަތަ އިންތިހާއަށް ވަރުބަލިކަން ކުރިމަތިވެ، ޚިދުމަތުގެ ފެންވަރަށް ނޭދެވޭ އަސަރުކުރެއެވެ. އެކަށީގެންވާ ވަސީލަތްތަކެއް ނެތި، މަދު މުވައްޒަފުންތަކަކަށް މުޅި އާބާދީއެއްގެ ސިއްހީ ޒިންމާ އުފުލުމަކީ ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި މުވައްޒަފުންގެ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ؛ މިއީ މުޅި ނިޒާމު ރޭވިފައިވާ ގޮތުގެ ނާކާމިޔާބީއެކެވެ.
ސިއްހީ ޚިދުމަތަކީ މުއްސަނދިކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިންސާނީ އަސާސީ ހައްގެކެވެ. ދިވެހި ރައްޔިތުން ދިރިއުޅޭ ތަނަކަށް ނުވަތަ މާލީ ތަނަވަސްކަމަށް ބެލުމެއް ނެތި، ފެންވަރު ރަނގަޅު ސިއްހީ ފަރުވާ ލިބޭނެ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުމަކީ ދައުލަތުގެ ޒިންމާއެކެވެ. މިހާރު ހުރި ތަކުލީފުތަކުން ރައްޔިތުން ސަލާމަތްކުރެވޭނީ، މަރުކަޒީ ނިޒާމުން ބޭރުވެ، އަތޮޅުތެރޭގެ ސިއްހީ ވަސީލަތްތައް ތަރައްގީކޮށް، ނިޒާމުގައި ހުރި އިދާރީ ހުރަސްތައް ނައްތާލައިގެންނެވެ.
