ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތަޢުލީމީ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ދަރިވަރުންގެ ފަރާތުން މުދައްރިސުންނަށް ކުރިމަތިވާ ގޯނާތަކާއި އިޙުތިރާމް ކުޑަވުމުގެ މައްސަލަތަކަކީ މިފަހަކަށް އައިސް ގައުމީ ފެންވަރުގައި ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމަކަށް ވެފައިވާ މައްސަލައެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ގދ. ގައްދޫގައި އަދި އައްޑޫ ސިޓީގެ ސްކޫލެއްގައި ދާދިފަހުން ހިނގާދިޔަ ހާދިސާތަކުން ހާމަވަނީ، މީގެ ކުރިން ރާއްޖޭގައި މަދުން ނޫނީ ނުފެންނަ ނުރައްކާތެރި މިޞްރާބަކަށް ދަރިވަރުންގެ އަޚުލާޤު ބަދަލުވަމުންދާ ކަމެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ވަކިވަކި ހާދިސާތަކެއްގެ ގޮތުގައި ބެލުމުގެ ބަދަލުގައި، މުޅި މުޖުތަމަޢު މިކަމާ މެދު ފުންކޮށް ވިސްނަންޖެހޭ ވަގުތު ވަނީ ޖެހިފައެވެ.
ތާރީޚީ ގޮތުން ބަލާއިރު، ދިވެހި ތަޢުލީމީ ނިޒާމު ބިނާވެފައިވަނީ މުދައްރިސުންނަށް އޮންނަ މަތިވެރި އިޙުތިރާމާއި، އަދަބުވެރިކަމުގެ މައްޗަށެވެ. މުދައްރިސުންނަކީ ހަމައެކަނި ފިލާވަޅު އުނގަންނައިދޭ ބައެއްގެ އިތުރުން، ދަރިވަރުންގެ އަޚުލާޤު ބައްޓަންކޮށްދޭ މުރައްބީންގެ ގޮތުގައި މުޖުތަމަޢުން ބަލައިގަނެފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް، ދުނިޔެއަށް އަންނަމުންދާ ބަދަލުތަކާއި، ޑިޖިޓަލް މީޑިއާގެ ނުފޫޒާއި، އާއިލީ އޮނިގަނޑަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއެކު މި ގުޅުމަށް ވަނީ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައެވެ. އިހުގެ ކިޔަމަންތެރިކަމުގެ ބަދަލުގައި، މިއަދުގެ ބައެއް ދަރިވަރުންގެ ކިބައިން ފެންނަނީ މިނިވަންކަމާއި އަމިއްލަ އެދުން އިސްކުރުމުގެ ނޭދެވޭ ސިފަތަކެވެ.
ދާދިފަހުން ހިނގާދިޔަ ހާދިސާތަކުގެ ތެރެއިން ގދ. ގައްދޫ އާއި އައްޑޫ ސިޓީގެ ހާދިސާތަކުން ފެނިގެންދިޔައީ ދަރިވަރުން މުދައްރިސުންނަށް ބަހުގެ ހަމަލާތަކާއި، ޖިސްމާނީ ގޮތުންނާއި ނަފްސާނީ ގޮތުން އަނިޔާވެރިވާ މަންޒަރެވެ. މީގެ އިތުރުން ލާމު އަތޮޅާއި ހާ ދާލު އަތޮޅުގެ ބައެއް ރަށްރަށުން ވެސް މިފަދަ ކަންބޮޑުވުންތައް އިވެމުންދެއެވެ. ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ޒަރީޢާއިން ފެންނަ ނޭދެވޭ އަމަލުތަކަކީ، ބޮޑެތި މީހުންނަށް ނުވަތަ މުދައްރިސުންނަށް ގޮންޖެހުމަކީ ”މޮޅު“ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދަރިވަރުންނަށް ސިފަވާ ކަމަކަށް ވެފައިވުމީ މި މައްސަލަ އިތުރަށް ގޯސްވާން މެދުވެރިވާ ސަބަބެކެވެ.
މި މައްސަލައިގައި ބެލެނިވެރިންގެ ދައުރަކީ ނުހަނު ބޮޑު ކަމެކެވެ. ކުދިންގެ ކިބައިގައި ހުންނަ އަޚުލާޤީ މައްސަލަތައް އިޞްލާޙުކުރުމުގައި ބައެއް ބެލެނިވެރިން ސްކޫލަށް އެއްބާރުލުން ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި، ކޮންމެ ހާލަތެއްގައިވެސް އަމިއްލަ ދަރިފުޅު ދިފާޢުކުރަން މަސައްކަތް ކުރުމަކީ މުދައްރިސުންގެ ބާރު ކެނޑި، ދަރިވަރުން އިތުރަށް ގޯސްވާން މެދުވެރިވާ ސަބަބެކެވެ. ވަޒީފާގެ ބުރަކަމާއި ދިރިއުޅުމުގެ އުނދަގޫތަކުގެ ސަބަބުން ދަރިންގެ ކަންކަމަށް ދޭންޖެހޭ ސަމާލުކަން ނުދެވުމަކީ ވެސް، ކުދިންގެ އަޚުލާޤު ދަށަށްދާން މެދުވެރިވާ މައިގަނޑު އެއް ސަބަބެވެ.
ސްކޫލްތަކުގެ އިދާރީ ހިންގުމާއި ތަޢުލީމީ ސިޔާސަތުތަކަކީ ވެސް މިކަމުގައި ބޮޑު ޒިންމާއެއް އުފުލަންޖެހޭ ދާއިރާއެކެވެ. ދަރިވަރުންގެ ޙައްޤުތައް ހިމާޔަތްކުރުމަށް ހެދިފައިވާ ގަވާއިދުތައް ހުންނަ ގޮތުން، މުދައްރިސުންނަށް ދަރިވަރުން އިޞްލާޙުކުރުމަށް ކުރެވޭނެ ކަންތައްތައް މަދުވެ، އެކުދިންނަށް ފިޔަވަޅު އެޅުމުގައި ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުރެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ބައެއް ދަރިވަރުންނަށް ހީވަނީ އެކުދިން ކުރާ ކޮންމެ ކަމަކުން ސަލާމަތްވެވޭނެ ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން، މުދައްރިސުންގެ ރައްކާތެރިކަމާއި ކަރާމާތް ހިފެހެއްޓޭނެ ފަދަ ހަރުދަނާ އުޞޫލުތަކެއް ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ތަންފީޒުކުރަން ޖެހެއެވެ.
މުދައްރިސުންނަށް ކުރިމަތިވާ ގޯނާތަކުގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހެނީ ހަމައެކަނި ވަކި ފަރާތަކުން ނޫނެވެ. މިއީ ދަރިވަރުންނާއި، ބެލެނިވެރިންނާއި، ސްކޫލްތަކުގެ އިދާރާތަކާއި، މުޅި މުޖުތަމަޢު ގުޅިގެން ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. މުދައްރިސުންނަށް އިޙުތިރާމްކުރުމުގެ ރީތި އާދަ އަށަގަންނުވައި، ކުދިންގެ އަޚުލާޤު އިޞްލާޙުކުރުމަށް އެންމެން އަތްގުޅާލައިގެން މަސައްކަތް ކޮށްގެން ނޫނީ މި ނުރައްކާތެރި ވަބާއިން ސަލާމަތެއް ނުވެވޭނެއެވެ.
