އެކުވެރި އަރަބި އިމާރާތް (ޔޫ.އޭ.އީ) އިން ދިގު މުއްދަތަކަށްފަހު، ތެޔޮ އުފައްދާ ގައުމުތަކުގެ ޖަމާއަތް ކަމަށްވާ ”އޯޕެކް“ އިން ވަކިވާން ނިންމައިފިއެވެ. އެ ގައުމުން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި މި ނިންމުމަކީ ގައުމީ މަސްލަހަތު އިސްކޮށް، އަމިއްލަ މިނިވަން މަގަކުން ކުރިއަށް ދިއުމަށް ނިންމި ނިންމުމެކެވެ. މިއީ ވިއެންނާގައި މަރުކަޒުވެފައިވާ މި ޖަމާއަތަށް ލިބުނު ބޮޑު ލޮޅުމެއްގެ ގޮތުގައި މުހައްލިލުން ދެކެވަޑައިގަންނަވާއިރު، މީގެ ސަބަބުން މުޅި ޖަމާއަތް އުވާލަންޖެހޭ ފަދަ ހާލަތެއް މެދުވެރިނުވާނެ ކަމަށްވެސް އެބޭފުޅުން ލަފާކުރައްވައެވެ.
ޔޫ.އޭ.އީ އިން އޯޕެކް ދޫކޮށްލަން މި ނިންމީ، ތެލުގެ އަގު ކޮންޓްރޯލްކޮށް ބާޒާރު ހަމަޖެއްސުމަށްޓަކައި މެންބަރު ގައުމުތަކުން ތެޔޮ އުފައްދާ މިންވަރު ހިފެހެއްޓުމަށް ގެންގުޅޭ ސިޔާސަތާ މެދު ހިތްހަމަނުޖެހުން ފާޅުކުރަމުންދާތާ އަހަރުތަކެއް ފަހުންނެވެ. އެ ގައުމުން ވަނީ 2027 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ދުވާލަކު 3 މިލިއަން ފީފާއިން 5 މިލިއަން ފީފާއަށް ތެޔޮ އުފެއްދުމުގެ ގާބިލުކަން އިތުރުކުރުމަށް ބިލިއަނުން ޑޮލަރު އިންވެސްޓްކޮށްފައެވެ. ތެޔޮ އުފެއްދުމުގެ ގާބިލުކަން އިތުރުވަމުން ދިއުމާއެކު، އެ ގައުމުން ދަނީ މިހާރު ކަނޑައެޅިފައިވާ މިންވަރަށްވުރެ އިތުރަށް ތެޔޮ އުފެއްދުމުގެ ހުއްދައަށް އެދެމުންނެވެ.
މި ނިންމުން އައިސްފައިވަނީ ސަރަހައްދީ އަދި ދުނިޔޭގެ މަސްރަހު ވަރަށް ނާޒުކު ދަނޑިވަޅެއްގައި އޮއްވައެވެ. މިދިޔަ ފެބުރުއަރީ 28 ގައި އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން އީރާނާ ދެކޮޅަށް ފެށި ހަނގުރާމައާ ގުޅިގެން ހަކަތައިގެ ބޮޑު ދަތިކަމެއް ވަނީ ކުރިމަތިވެފައެވެ. އީރާނުން ވަނީ މީގެ ބަދަލުހިފުމުގެ ގޮތުން އިސްރާއީލަށާއި، އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކުގެ އިތުރުން ގަލްފުގެ ބައެއް ގައުމުތަކުގެ ވަސީލަތްތަކަށް ހަމަލާދީފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ދުނިޔޭގެ ތެލާއި އެލް.އެން.ޖީގެ 20 އިންސައްތަ ދަތުރުކުރާ ހޯރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ބޮޑު ބައެއްވެސް އީރާނުން ވަނީ ބަންދުކޮށްފައެވެ.
ހަނގުރާމަ ފެށުމުގެ ކުރިން ޔޫ.އޭ.އީގެ ތެޔޮ އުފެއްދުމުގެ ގާބިލުކަން ދުވާލަކު 4.8 މިލިއަން ފީފާއަށް އިތުރުވެފައިވީ ނަމަވެސް، އޯޕެކްގެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އެ ގައުމަށް އުފެއްދުމުގެ ހުއްދަ އޮތީ ދުވާލަކު އެންމެ 3.2 މިލިއަން ފީފާއަށެވެ.
ކާރިސީ ދާއިރާގެ މާހިރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، ޔޫ.އޭ.އީ އޯޕެކްއިން ވަކިވުމުން ވަގުތުން ބާޒާރަށް މާބޮޑު އަސަރެއް ނުކުރާނެއެވެ. ސަބަބަކީ އީރާނުން ހޯރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ކޮންޓްރޯލް ކުރަމުންދާތީ، އެހެން އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކެކޭ އެއްފަދައިން ޔޫ.އޭ.އީއަށްވެސް ތެޔޮ ބޭރުކުރުމުގައި ދަތިތަކެއް ހުރުމެވެ. މިހާރު އެ ގައުމުން ބައެއް ތެޔޮ ބޭރުކުރަނީ އޮމާން ކަނޑުގައި އޮންނަ ފުޖައިރާ ޓާމިނަލް މެދުވެރިކޮށެވެ. ނަމަވެސް މިދިޔަ އަހަރު މި މަގުން ބޭރުކުރެވުނީ ދުވާލަކު 1.7 މިލިއަން ފީފާއެވެ. މިއީ އެ ގައުމުގެ އުންމީދުތަކާ އަޅާބަލާއިރު ވަރަށް މަދު މިންވަރެކެވެ.
ނަމަވެސް، އީރާނާއި އެމެރިކާއާ ދެމެދު އެއްބަސްވުމަކަށް އާދެވި، ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުފަތުރުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ލިބިއްޖެނަމަ މި ހާލަތު ބަދަލުވާނެއެވެ. މިވަގުތު އެމެރިކާއިން އީރާނުގެ ބަނދަރުތައް ބަންދުކޮށްފައިވާއިރު، އީރާނުން ދަނީ ބޭރުގެ އެއްވެސް އުޅަނދެއް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރުމަށް ހުރަސްއަޅަމުންނެވެ. މީގެ އިތުރުން، ހަނގުރާމައަށްފަހުވެސް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުތަކުގެ އަތުން ފީއެއް ނެގުމަށް އީރާނުން ވިސްނަމުންދާކަމުގެ އިޝާރާތެއް ވަނީ ދީފައެވެ.
ހަނގުރާމައިގެ ކުރިން އޮތް ހާލަތަށް ދަތުރުފަތުރު އިއާދަވެއްޖެނަމަ، ޔޫ.އޭ.އީއަށް ދުވާލަކު އިތުރު 1.6 މިލިއަން ފީފާ ތެޔޮ ބާޒާރަށް ނެރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބޭނެއެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ސަޕްލައިގެ ގާތްގަނޑަކަށް 1.5 އިންސައްތައެވެ. މިއީ ހަކަތައިގެ ބާޒާރުގައި އެ ގައުމަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ލިބޭނެ ކަމެކެވެ.
އެމްބަރ ފިއުޗަރގެ އެނަޖީ ސްޓްރެޓެޖިސްޓް ކިންގްސްމިލް ބޮންޑް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ޔޫ.އޭ.އީގެ މި ނިންމުމަކީ ވަރަށް ބުއްދިވެރި ނިންމުމެކެވެ. އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ދުނިޔޭގައި ތެލަށް އޮތް ޑިމާންޑް އެންމެ މަތީ ދަރަޖައަށް ގޮސް، މިހާރު އެ ޑިމާންޑް ދަށްވަމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގައި، އޯޕެކްގެ ހިފެހެއްޓުންތަކުން މިނިވަންވާން އެ ގައުމުން ބޭނުންވަނީ ހަނގުރާމައަށްފަހު އަންނާނެ އާ ހާލަތަށް ތައްޔާރުވުމުގެ ގޮތުންނެވެ.
މިއާ ހިލާފަށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ބޭނުންވަނީ އޯޕެކް މެންބަރުން ތެޔޮ އުފައްދާ މިންވަރު މަދުކޮށްގެން، ދިގު މުއްދަތަކަށް ތެލުގެ އަގު މަތީގައި ހިފެހެއްޓުމަށެވެ. ސައުދީގެ ކުރީގެ ތެޔޮ ބެހޭ މުޝީރު މުހައްމަދު އަލް-ސައްބާން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ޔޫ.އޭ.އީ ވަކިވުމަކީ އޯޕެކް+ އަށް ލިބޭނެ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ނޫނެވެ. އޭނާ ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި މިއީ ހުޅަނގުގެ ނުފޫޒުން ނިންމާފައިވާ ސިޔާސީ ނިންމުމެކެވެ.
އޯޕެކްއަކީ މީގެ ކުރިންވެސް މިފަދަ ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާފައިވާ ޖަމާއަތެކެވެ. ގަތަރު، އިންޑޮނޭޝިއާ، އިކުއެޑޯ އަދި އެންގޯލާ ފަދަ ގައުމުތައް ވަކިވި ނަމަވެސް، ޖަމާއަތް ދެމިއޮތެވެ. ކޮލަމްބިއާ ޔުނިވާސިޓީގެ ރޮބިން މިލްސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ޖަމާއަތުގެ ނުފޫޒު ކުޑަވި ނަމަވެސް، އެ ޖަމާއަތް މުޅިން އުވިއެއް ނުދާނެއެވެ.
ބައެއް މުހައްލިލުން ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި ޔޫ.އޭ.އީގެ މި ނިންމުމަކީ ހަމައެކަނި އިގްތިސާދީ ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. މިއީ ރިޔާޟާއި އަބޫދާބީއާ ދެމެދު އޮތް ހިޔާލުތަފާތުވުންތަކާއި، ގަލްފުގެ ކުރިމަގާ މެދު ދެ ގައުމުން ގެންގުޅޭ ތަފާތު ތަސައްވަރުތައް ހާމަވެގެންދާ ކަމެކެވެ. އީރާނާ ދެކޮޅަށް ހަރުކަށި ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ޔޫ.އޭ.އީ އިން ބޭނުންވާއިރު، ސައުދީއާއި ގަތަރު އަދި އޮމާން ފަދަ ގައުމުތަކުން އިސްކަންދެނީ ހާރިޖީ ގޮތުން މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށެވެ.
ޔޫ.އޭ.އީ އިން އޯޕެކްއިން ވަކިވުމަކީ، އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކާ ތަފާތު ހާރިޖީ ސިޔާސަތެއް އެ ގައުމުން ގެންގުޅޭކަމުގެ އެންމެ ފަހުގެ ނިޝާނެވެ. 2020 ވަނަ އަހަރު އިސްރާއީލާއެކު ގުޅުން ގާއިމުކުރުމަކީވެސް މިފަދަ ނިންމުމެކެވެ. މުހައްލިލު އަނަސް އަބްދޫން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، މި ނިންމުމުގެ ސަބަބުން އެންމެ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބޭނީ ދުނިޔޭގެ ހަކަތައިގެ ބާޒާރުގައި އަރަބި ގައުމުތަކަށް އޮތް ގުޅިފައިވާ ބާރުވެރިކަމަށެވެ.
