މިދުވަސްވަރު ރާއްޖޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ކަންބޮޑުވާ މިންވަރަށް އިންފުލުއެންޒާ އާއި އަރިދަފުސް ރޯގާ ފެތުރެމުންދާތީ، އާންމު ސިއްހަތަށް ސަމާލުކަން ދިނުމަށް ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ) އިން އިލްތިމާސްކޮށްފިއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް މާލެ ސަރަހައްދާއި އަތޮޅުތެރޭގައި ބަލިޖެހޭ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވަމުންދާކަން ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކައެވެ.
އިންފުލުއެންޒާއަކީ ވައިރަހެއްގެ ސަބަބުން ޖެހޭ، ނޭވާލާ ނިޒާމަށް އަސަރުކުރާ ބައްޔެކެވެ. އައިޖީއެމްއެޗްގެ ކުޑަކުދިންގެ ޚާއްސަ ޑޮކްޓަރު މުޙައްމަދު ފައިސަލް ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި، މި ބަލީގެ މައިގަނޑު އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ގަދައަށް ހުން އައުމާއި، ރޯގާ ޖެހުމާއި، ގައިގައި ރިއްސުމާއި، ބޮލުގައި ރިއްސުން ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ލޯ ރަތްވުމާއި ކެއްސުމަކީ ވެސް މި ބަލީގައި ފެންނަ އާންމު އަލާމާތްތަކެކެވެ. މި ބަލި މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ފެތުރެނީ ބަލިޖެހިފައިވާ މީހަކު ކެއްސާ ކިނބިހި އެޅުމުގެ ތެރެއިން ވައިގެ ތެރެއަށް ބޭރުވާ ތިކިތަކުގެ ޒަރީއާއިންނެވެ.
އެޗްޕީއޭގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، މިއަހަރުގެ ޖަނަވަރީ މަހުން ފެށިގެން ބަލިޖެހޭ މީހުންގެ އަދަދު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައެވެ. މިދިޔަ އަހަރުގެ މި މުއްދަތާ އަޅާބަލާއިރު ޑެންގީ ހުން ޖެހިގެން ރިޕޯޓުކުރި މިންވަރު ވަނީ 374 ކޭސްއިން 2,183 ކޭސްއަށް އިތުރުވެފައެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަ ކޭސްތައް ރިޕޯޓުކޮށްފައިވަނީ އަތޮޅުތެރެއިންނެވެ. ހަމައެހެންމެ، އަރިދަފުސް ރޯގާ ޖެހިގެން 21,000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ފަރުވާ ހޯދާފައިވާކަމަށް ރެކޯޑުތަކުން ދައްކައެވެ.
ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި އަމިއްލަ ސާފުތާހިރުކަމަށް އިސްކަންދިނުމަކީ އެންމެ މުހިންމު ކަމެވެ. އެގޮތުން ގިނަގިނައިން ސައިބޯނި ލައިގެން އަތްދޮވުމާއި، ކެއްސާ ކިނބިހި އަޅާއިރު އަނގަޔާއި ނޭފަތް ނިވާކުރުމަށް ސަމާލުކަން ދޭންޖެހެއެވެ. ބަލީގެ އަލާމާތެއް ހުރިނަމަ، މީހުން އެއްވެ އުޅޭ ތަންތަނަށް ނުދިއުމާއި، މަޖުބޫރުވެގެން ދާންޖެހޭ ހާލަތްތަކުގައި މާސްކް އެޅުމަކީ ބަލި ފެތުރުން ކުޑަކުރުމަށް އެޅޭނެ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.
ބަލިޖެހުމުން ގިނައިން ދިޔާ އެއްޗެހި ބޭނުންކުރުމާއި އަރާމުކުރުމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ލަފާދެއްވައެވެ. ނަމަވެސް، ހުން އައިސް ނުވަތަ ރޯގާޖެހި ތިން ދުވަހަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސްވާނަމަ، ނުވަތަ ބަލީގެ ހާލަތު ގޯސްވާނަމަ ލަސްނުކޮށް ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުން މުހިންމެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ކުޑަކުދިންނާއި، އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުން އަދި ދާއިމީ ބަލިތަކަށް ފަރުވާކުރާ މީހުން މިކަމަށް އިތުރަށް ސަމާލުވާންޖެހެއެވެ.
އިންފުލުއެންޒާ އާއި ޑެންގީ ފަދަ ބަލިތަކަކީ އަޅާނުލާ ދޫކޮށްލައިފިނަމަ ނުރައްކާތެރި ހާލަތަކަށް ގޮސްދާނެ ބަލިތަކެކެވެ. އެހެންކަމުން، އެޗްޕީއޭ އާއި ސިއްހީ އިދާރާތަކުން ދޭ އިރުޝާދުތަކަށް ފުރިހަމައަށް ބޯލަނބައި، ބަލި ފެތުރުން ހުއްޓުވުމަށް ހުރިހާ ރައްޔިތުން އެކުގައި މަސައްކަތް ކުރުމަކީ މިއަދު ކުރަންޖެހިފައިވާ މުހިންމު ކަމެކެވެ.
