ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދިގު ތާރީޚުގެ ފަތްފުށްތަކަކީ މި ޤައުމުގެ މިނިވަންކަމާއި އިސްތިޤުލާލު ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ކާބަފައިން ވެފައިވާ މަތިވެރި ޤުރުބާނީތަކުން ފަވާލެވިފައިވާ ޢިބްރަތްތެރި ޞަފްޙާތަކެކެވެ. މީގެ ތެރެއިންވެސް، 1988 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ ތިންވަނަ ދުވަހަކީ ދިވެހި އުއްމަތް ދުށް އެންމެ ބިރުވެރި، ހިތްދަތި، އަދި އެހާމެ ފަޚުރުވެރި އެއް ދުވަހެވެ. މި ދުވަސް ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ދިވެހީން ފާހަގަކުރަމުން މިދަނީ ”ނަޞްރުގެ ދުވަސް“ ގެ ގޮތުގައެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ފާއިތުވެދިޔަ ހިތާމަވެރި ޙާދިސާއެއްގެ ހަނދާން އައުކޮށްލުމެއް ނޫނެވެ. މިއީ ޤައުމުގެ ސިޔާދަތާއި، އިސްލާމީ ވަޙްދަތު ހިމާޔަތްކުރުމަށްޓަކައި އެތެރެއާއި ބޭރުން އަންނަ ނުރައްކާތަކަށް އަބަދުމެ ހޭލައިތިބެންޖެހޭކަން ހަނދާންކޮށްދޭ ދިރިހުރި ފިލާވަޅެކެވެ.
3 ނޮވެމްބަރު 1988 ގެ ފަތިހުގެ ހަމަހިމޭންކަން ފޫއަޅުވާލީ، ސްރީލަންކާގެ ތަމަޅަ ވަކިވެގަންނަ ޓެރަރިސްޓް ޖަމާޢަތެއް ކަމަށްވާ ޕްލޮޓް ގެ ކުލީ ސިފައިންނާއި، ދިވެހި މަދު ޚާއިނުންތަކެއް ގުޅިގެން ވެރިރަށް މާލެއަށް ދިން ކުއްލި ޢުދުވާނީ ޙަމަލާއިންނެވެ. މި ނުރައްކާތެރި ހަމަލާގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނީ ވެރިކަން ވައްޓާލައި، ޤައުމުގެ މިނިވަންކަން ފޭރިގަނެ، ދިވެހި ފަސްގަނޑު ބޭރު ބައެއްގެ އަޅުވެތިކަމުގެ ދަށަށް ގެންދިއުމެވެ. ބަޑީގެ އަޑުފައްގަނޑާއި ބޮމުގެ ގޮވުންތަކުން މުޅި މާލެ ގުގުމައިގެން ދިޔަ މި ބިރުވެރި ވަގުތުގައި، އެއްވެސް ކުށެއްނެތް 19 ދިވެހި ދަރިން ވަނީ މި ފަސްގަނޑަށް ލޭ އޮހޮރުވާލައި ޝަހީދުވެފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ޤައުމުގެ ދިފާޢުގައި ހަނގުރާމަކުރި ސިފައިންގެ 8 ބޭކަލުންނާއި ޢާންމު ރައްޔިތުންގެ 11 މީހުން ހިމެނެއެވެ.
އެ ބިރުވެރި ދުވަހު ޤައުމަށްޓަކައި ފުރާނައިން ޤުރުބާންވެވަޑައިގެންނެވި ޝަހީދު ކޯޕްރަލް ޙުސައިން އާދަމްގެ ހިތްވަރުގަދަކަމަކީ މިއަދުވެސް ކޮންމެ ދިވެއްސެއްގެ ލޮލުން ކަރުނަ އޮހޮރުވައިލާ، ޤައުމީ ފަޚުރުގެ އިންތިހާއެވެ. ދުޝްމަނުންގެ ބޮޑު ލަޝްކަރާ ދެކޮޅަށް އެކަނިމާއެކަނި ސިފައިންގެ މައިދޮރާށީގެ ވާޖިބު އަދާކުރައްވަމުން، އަތުގައި ހުރި ވަޒަން ހުސްވަންދެން ހަނގުރާމަކުރެއްވި ހިތްވަރަކީ ދިވެހި ތާރީޚު ދުށް އެންމެ މަތިވެރި ޖިހާދެވެ. އެ މަތިވެރި ޤުރުބާނީގެ ސަބަބުން ސިފައިންގެ މަރުކަޒީ މައިގެއަށް ދުޝްމަނުންނަށް ވަދެވޭގޮތް ނުވެ، އެތެރޭގައި ތިއްބެވި ސިފައިންނަށް ހަނގުރާމައަށް ތައްޔާރުވުމުގެ އަގުހުރި ވަގުތުކޮޅެއް ލިބިގެންދިޔައެވެ. މިއީ މުޅި ޤައުމު ބޮޑު ޤަތުލުޢާއްމަކުން ސަލާމަތްވުމުގެ މައިގަނޑު އަސްލަކަށް ވެގެންދިޔަ މުހިންމު ސަބަބެވެ.
އެ ނުރައްކާތެރި ދަނޑިވަޅުގައި ދިވެހި އުއްމަތަށް ނަޞްރު ލިބުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ސިއްރަކީ މާތް ﷲ ގެ ޙަޟްރަތަށް ދިވެހީން ދެންނެވި އިޚްލާޞްތެރި ދުޢާއާއި، ހިތްތަކުގައި އޮތް ފުރިހަމަ އީމާންތެރިކަމެވެ. އޭގެ އިތުރުން ދިވެހި ސިފައިންގެ ސާބިތުކަމާއި، ދިވެހި ލޮބުވެތި ރައްޔިތުން ދެއްކި އެއްބައިވަންތަކަމާއި ކެތްތެރިކަމަކީ މި ޢުދުވާން ނާކާމިޔާބުވުމުގެ ބިންގަލެވެ. އަދި ދިވެހި ސަރުކާރުގެ އެދުމުގެ މަތިން އަވަށްޓެހި އިންޑިއާ ސިފައިން ވެދިން އަސްކަރީ އަވަސް އެހީތެރިކަމާއެކު، ދުޝްމަނުންގެ ރޭވުންތައް ބަލިކަށިވެ، ފިލަން ދުވަން މަޖުބޫރުވިއެވެ. މި ހާދިސާއިން ލިބުނު އެންމެ ހިތި ނަމަވެސް އެންމެ މުހިންމު ފިލާވަޅަކީ، އެތެރޭގެ ޚިޔާނާތްތެރިކަމަކީ ބޭރުގެ ދުޝްމަނުންގެ ހަތިޔާރަށްވުރެވެސް ނުރައްކާތެރި ވަބާއެއް ކަމެވެ. ދިވެހި މަދު ޚާއިނުންތަކެއްގެ އަމިއްލަ އެދުމާއި މަޤާމުގެ ދަހިވެތިކަން އިސްނުކުރި ނަމަ، އެފަދަ ހިތާމަވެރި ކާރިސާއަކާ މި ފަސްގަނޑު ކުރިމަތިލާކަށް ނުޖެހުނީހެވެ.
ޒަމާން ބަދަލުވެ، ދުނިޔެ މިއަދު މިވަނީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ގޮތުންނާއި އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ބޮޑެތި ކުރިއެރުންތަކެއް ހޯދާފައެވެ. ނަމަވެސް ކުދި ޤައުމުތަކުގެ މިނިވަންކަމަށް އޮތް ނުރައްކާތައް ކުޑައެއް ނުވެއެވެ. މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންގެ މިނިވަންކަމާ ކުޅެލަން ދުޝްމަނުން އަބަދަކު ބަޑިއާއި ބޮން ހިފައިގެން އަރާކަށް ނުޖެހެއެވެ. ޒަމާނީ ދުނިޔޭގައި ކުރިމަތިވަމުންދަނީ ފިކުރީ ހަނގުރާމަތަކާއި، އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ބާރުގަދަ ޤައުމުތަކުން ފޯރުވާ ނުފޫޒުތަކާއި، ޤައުމީ އަގުތައް ވެއްޔާ މޮޑެލުމަށް ކުރެވޭ ސައިބަރ ޙަމަލާތަކެވެ. ދީނީ ގޮތުންނާއި އިޖުތިމާޢީ ގޮތުން މުޖުތަމަޢު ބައިބައިކޮށް، ޤައުމުގެ ޒުވާން ޖީލުގެ ހިތްތަކުގައި ޤައުމިއްޔަތާމެދު ޝައްކު އުފެއްދުމަކީ މިއަދުގެ ދުޝްމަނުން ބޭނުންކުރާ އެންމެ ވަރުގަދަ ހަތިޔާރެވެ.
މިއަދުގެ ޙާލަތަށް ފުންކޮށް ވިސްނާލާއިރު، ދިވެހި މުޖުތަމަޢުން ފެންނަމުންދާ ސިޔާސީ ހަމަނުޖެހުންތަކާއި، ޒާތީ އަދި ޕާޓީ ކޯޅުންތަކަކީ ޤައުމީ ސަލާމަތަށް އޮތް ވަރަށް ބޮޑު ނުރައްކަލެކެވެ. ބޭރުގެ ނުފޫޒުތަކަށް ޤައުމުގެ ދާޚިލީ ކަންކަމުގެ ތެރެއަށް އަތްބޭނުމުގެ ފުރުޞަތު ތަނަވަސްވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ އެތެރޭގެ އެއްބައިވަންތަކަމުގެ ރަންފާރު ރެނދުލައިގެންދާ ހިނދެއްގައެވެ. ތަފާތު ޚިޔާލުތަކަކީ ޑިމޮކްރެސީގެ ޒީނަތްތެރިކަން ކަމުގައި ވިޔަސް، އެ ޚިޔާލުތައް ޤައުމީ މަޞްލަޙަތަށްވުރެ އިސްވެ، ބައިބައިވުމަކަށް ބަދަލުވެގެން ނުވާނެއެވެ.
ނޮވެމްބަރު ތިނެއްގެ މަތިވެރި ނަޞްރުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދަސްކޮށްދެނީ، ކިތަންމެ ކުޑަ ޤައުމަކަށް ވިޔަސް، އަދި ކިތަންމެ މަދު ވަސީލަތްތަކެއް ހުރި ނަމަވެސް، އެއްބައިވަންތަކަމާއި އީމާންތެރިކަމާއެކު ސާބިތުވެ ތިބެއްޖެނަމަ ކޮންމެފަދަ ބޮޑު ދުޝްމަނެއްގެ މައްޗަށްވެސް ކާމިޔާބު ހޯދިދާނެ ކަމެވެ. ޚާއިނުންނާއި ޣައްދާރުންގެ ރޭވުންތައް ކޮންމެ ޒަމާނެއްގައިވެސް ނިމިގެންދާނީ ނާކާމިޔާބީއާއި ލަދުވެތިކަމުގެ ތެރެއަށެވެ. އެހެންކަމުން، ޝަހީދުންގެ މަތިވެރި ލެއިން ދިފާޢުކޮށްދެއްވި މި އަގުބޮޑު މިނިވަންކަން އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް އަމާނާތްތެރިކަމާއެކު ރައްދުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި، ކޮންމެ ދިވެހި ރައްޔިތަކީވެސް ޤައުމަށް ވަފާތެރި، އެއްބައިވަންތަ، އަދި ހޭލުންތެރި ފަރުދަކަށް ވާންޖެހެއެވެ.
