ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ ނަމާއި އަބުރު ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޙައްޤު ޢަމަލީގޮތުން ތަންފީޒުކުރުމަށްޓަކައި، ”ނަމާއި އަބުރު ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޙައްޤުގެ ބިލު“ ގެ ނަމުގައި އެކުލަވާލި އައު ބިލު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅައިފިއެވެ.
ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން މި ބިލު މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅުއްވީ ވިލިމާލެ ދާއިރާގެ މެންބަރު މުޙައްމަދު އިސްމާޢީލެވެ.
މި ބިލުގެ މައިގަނޑު އަސާސަކީ އަބުރާބެހުމަކީ މަދަނީ ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅައި، އެފަދަ ޢަމަލުތަކުން ގެއްލުން ލިބޭ ފަރާތްތަކަށް ޤާނޫނީ ފަރުވާ ހޯދައިދިނުމެވެ. އަދި އޭގެ އިތުރުން، ޚިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަމާއި މީހުންގެ އަބުރު ރައްކާތެރިކުރުމާ ދެމެދު ހަމަހަމަކަމާއި އިންޞާފުވެރި އިމެއް ޤާއިމުކުރުމަކީ ވެސް މި ބިލުގެ މުހިންމު މަޤްޞަދެކެވެ.
އަބުރާ ބެހުމުގެ ޢަމަލުތައް ބެލެވޭނެ ދާއިރާ ތަނަވަސްކުރުން
މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅި މި ބިލުގައި އަބުރާ ބެހުމުގެ ޢަމަލުތަކުގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭނެ ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ވަނީ ތަފްޞީލުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައެވެ. އެގޮތުން ހަމައެކަނި ދައްކާ ވާހަކައަކުން ނުވަތަ ލިޔާ ލިޔުމަކުން އަބުރާ ބެހުމުގެ އިތުރުން، އެކި ބާވަތުގެ ފަންނީ އަދި އިޝާރާތުގެ ވަސީލަތްތައް މެދުވެރިކޮށް ކުރެވޭ ކަންކަން ވެސް މި ބިލުގެ ދާއިރާއަށް ވަނީ ވައްދައިފައެވެ.
މި ބިލުގައި ވާގޮތުން ތިރީގައިވާ ކަންކަމުގެ ސަބަބުން ވެސް އަބުރުގެ ދަޢުވާ އުފުލިދާނެއެވެ:
- މީހަކު ބުނާ ބަހެއްގެ ސަބަބުން ނުވަތަ ފާޅުކުރާ ވާހަކައަކުން
- ޢާންމުކުރާ ނުވަތަ ދައްކާ ފޮޓޯއަކުން ނުވަތަ ކުރަހާ ކުރެހުމަކުން
- ވަކި މީހަކު ސިފަވާގޮތަށް ހަދާފައި ހުންނަ ތަކެތި ނުވަތަ މޮޑެލްތައް މެދުވެރިކޮށް
- އުފައްދާ ފިލްމަކުން، ޑްރާމާއަކުން ނުވަތަ ތަމްސީލަކުން
- މީހަކު ކުރާ އިޝާރާތެއް ނުވަތަ ހަރަކާތެއްގެ ސަބަބުން ވަކި ފަރާތެއްގެ އަބުރާ ބެހެވޭފަދަ މާނައެއް ދޭހަވުން ނުވަތަ ސިފަކުރެވުން
ޤާނޫނީ ފަރުވާއާއި ހަމަހަމަކަން ޤާއިމުކުރުން
މި ބިލު ފަރުމާކޮށްފައިވަނީ އަބުރާ ބެހުމުގެ ޢަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން މީހުންގެ ޒާތީ އަދި އިޖުތިމާޢީ ކަރާމާތަށް ލިބޭ ގެއްލުންތަކަށް ޝަރުޢީ މަރުޙަލާ މެދުވެރިކޮށް އެކަށީގެންވާ ބަދަލާއި ޤާނޫނީ ފަރުވާ ހޯދައިދެވޭނެ ނިޒާމެއްގެ ތެރެއިންނެވެ.
ޚިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ ޙައްޤަކީ ޤާނޫނުއަސާސީން ލިބިދީފައިވާ އަސާސީ ޙައްޤަކަށް ވީނަމަވެސް، އެ ޙައްޤުގެ ބޭނުން ހިފަންވާނީ އެހެން މީސްމީހުންގެ ނަމާއި އަބުރަށް އުނިކަން ނާންނާނެ ފަދަ ޒިންމާދާރު ގޮތެއްގައިކަން މި ބިލުގެ މަޤްޞަދުތަކުން ފާހަގަކޮށްދެއެވެ. އެހެންކަމުން މި ބިލަކީ މިނިވަންކަމާއި ޒިންމާދާރުކަމުގެ ދެމެދުގައި ފުރިހަމަ ތިލަފަތެއް ޤާއިމުކުރުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.
މި ބިލު މަޖިލީހަށް ބަލައިގަނެ، ކޮމިޓީ މަރުޙަލާގައި ބިލުގެ މާއްދާތައް އިތުރަށް ދިރާސާކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް އޮތް ދުވަސްތަކުގައި ފެށިގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
