ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދިގު ތާރީޚުގެ ސަފުހާތައް ފުރޮޅާލާއިރު ފެންނަން އޮތް އެންމެ ހިތި އެއް ހަގީގަތަކީ، މި ލޮބުވެތި ވަޒަނުގެ މިނިވަންކަމާއި އިސްތިގުލާލަށް ބުރުއަރައި އަޅުވެތިކަމުގެ ކަޅު ވިލާގަނޑެއް ބޯމަތިވި ކޮންމެ ފަހަރަކު ވެސް، އެކަމުގެ ފަހަތުގައި ތިބީ އަމިއްލަ އެދުމުން ކަނުވެފައި ތިބި ދިވެހި މަދު ދަރިންތަކެއް ކަމެވެ.
ބޭރުގެ އަނިޔާވެރި ބާރުތަކާއި ޓެރަރިސްޓް ޖަމާއަތްތަކާ ގުޅިގެން މާދަރީ ވަޒަނުގެ ކަރުބުޑަށް ވިހަލާން ފަސްނުޖެހުނު ޚާއިނުންނަކީ ދިވެހި ތާރީޚުގައި ދުވަހަކު ވެސް މާފެއް ހައްގުވާނެ ބައެއް ނޫނެވެ.
ނަމަވެސް، އެފަދަ ކޮންމެ ނުރައްކާތެރި ދަނޑިވަޅެއްގައި ވެސް ގައުމުގެ ދިފާއުގައި ފުރާނައިން ގުރުބާންވެ، އަޅުވެތިކަމުގެ ރޭވުންތައް ފުނޑުފުނޑުކޮށްލީ ދިވެހި ފަސްގަނޑު ދެކެ ލޯބިވާ ހިތްވަރުގަދަ އަބުތާލުންނެވެ. އެހެންކަމުން މާޒީގެ މި ހާދިސާތަކަކީ ހަމައެކަނި ފާހަގަކޮށްލާ ދުވަސްތަކެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ ގައުމުގެ މުސްތަގުބަލު އަމާންކަމާއެކު ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި އަދުގެ ޖީލުތަކާއި އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކުން ފިލާވަޅު ލިބިގަންނަންޖެހޭ އަގުހުރި ހާދިސާތަކެކެވެ.
ނޮވެމްބަރު ތިނެއްގެ ބިރުވެރި އުދުވާނާއި ބާޣީންގެ ޚިޔާނާތް
ފަހުގެ ތާރީޚެއްގައި މި ކުޑަކުޑަ ދިވެހިރާއްޖެ ދުށް އެންމެ ބިރުވެރި އަދި އަނިޔާވެރި އުދުވާނަކީ 1988 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ 3 ވީ ބުރާސްފަތި ދުވަހު މާލެއަށް ދިން ކުއްލި ޓެރަރިސްޓް ހަމަލާއެވެ.
ވެރިކަމުގެ ދަހިވެތިކަމުގައި ހ. ހާޖަރާގޭ އަބްދުﷲ ލުތުފީއާއި ސަގަރު އަހުމަދު ނާސިރު ފަދަ ޚާއިނުން އިސްވެ ތިބެ، ސްރީލަންކާގެ ޓެރަރިސްޓް ޖަމާއަތެއް ކަމަށްވާ ޕީޕަލްސް ލިބަރޭޝަން އޯގަނައިޒޭޝަން އޮފް ޓެމިލް އީލާމް (ޕްލޯޓް) ގެ ކުލީ ސިފައިން ގޮވައިގެން މާލެ އަރައި ހިންގީ ލާމަސީލު ލާއިންސާނީ ޖަރީމާއެކެވެ.
މެޝިން ބަޑިއާއި ޒަމާނީ ހަތިޔާރުތަކާއެކު ރަށުތެރެއަށް ބިރުވެރިކަން ވެރިކުރުވައި، އާންމު ރައްޔިތުންނަށާއި ދައުލަތުގެ މުހިންމު އިމާރާތްތަކަށް އަމާޒުކޮށް ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް ދިނެވެ. މި ހަމަލާ ރާވައި ހިންގުމުގައި ދިވެހިންގެ މަދު ބަޔަކު އިސްވެ އުޅުމަކީ މުޅި ގައުމަށް ލިބުނު ފުން ހިތާމައަކާއި ބޮޑު ސިހުމެކެވެ.
އެދުވަހު ބާޣީން ދެއްކި އަނިޔާވެރިކަމުގެ ނަތީޖާއަކަށްވީ، އެއްވެސް ކުށެއްނެތް އާންމު ރައްޔިތުންގެ 11 މީހުންނާއި، ގައުމީ ދިފާއީ ބާރުގެ ހިތްވަރުގަދަ 8 ސިފައިން ހިމެނޭހެން ޖުމްލަ 19 ދިވެހި ދަރިން ޝަހީދުވެދިޔުމެވެ. އަދި 39 މީހުން ޒަޚަމްވެ، އެތައް އާއިލާއެއްގެ ދިރިއުޅުން އަނދަވަޅަކަށް ވެއްޓިގެން ދިޔައެވެ.
ސިފައިންގެ ހެޑްކުއާޓަރަށް ދިން ހަމަލާއާއި ޝަހީދު ހުސައިން އާދަމުގެ މަތިވެރި ޖިހާދު
ދުޝްމަނުންގެ މައިގަނޑު އަމާޒަކަށްވީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދިފާއީ ބާރު ކަމުގައިވާ ސިފައިންގެ ހެޑްކުއާޓަރު އެމީހުންގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގެންދިއުމެވެ. އެގޮތުން ސިފައިންގެ މައި މަރުކަޒަށް ތިން ދިމާއަކުން ވަރުގަދަ ހަމަލާތައް ދެމުން ގެންދިޔައެވެ. އެއީ ކުރިމަތީ މައިގޭޓަށާއި، އިރުއުތުރު ކަންމަތިންނާއި، އަދި ހުޅަނގުދެކުނު ކަންމަތިންނެވެ. ޚާއްސަކޮށް ދޮށިމޭނާ ބިލްޑިންގ ތެރެއަށް ވަދެ، އެތަނުގައި ހުރި ފާރެއް ނިވައިފަތްގަނޑަކަށް ހަދައިގެން ސިފައިންގެ މައި ދޮރާއްޓަށް ދިން ނުރައްކާތެރި ހަމަލާތަކަކީ މުޅި މާލެ ސިއްސުވާލި ހަމަލާތަކެކެވެ.
މި ނުރައްކާތެރި ވަގުތުގައި މުޅި ގައުމުގެ ނަސީބު ބަދަލުކޮށްލީ ސިފައިންގެ މައި ގޭޓު ބެލެހެއްޓުމުގައި ހުރި ޅ. ހިންނަވަރަށް އުފަން ޕްރައިވެޓް ޙުސައިން އާދަމް ދެއްކެވި ފަސްޖެހުމެއްނެތް ހިތްވަރެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ވަޒަނުން ފެށިގެން އެންމެ ފަހު ވަޒަނާ ހަމައަށް، ދުޝްމަނުން ސިފައިންގެއަށް ވަނަނުދީ ހިފަހައްޓައިދިނީ ޝަހީދު ހުސައިން އާދަމް އެކަންޏެވެ. އޭނާގެ އަތުން އެދުވަހު ވަޒަން ހުސްނުވިނަމަ އަދި އިތުރު ވަޒަން ލިބޭނެ ގޮތެއް ވިނަމަ ހާލަތު ބަދަލުވާނެ ގޮތް ތަސައްވުރު ކޮށްލަން ވެސް ދައްޗެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ޒަޚަމްތަކާއެކު ވެސް ދުޝްމަނުންނާ ކުރިމަތިލައި ޝަހީދުވެގެން ދިޔައީ، ސިފައިންގެ މައި މަރުކަޒު ދުޝްމަނުންގެ އަތްދަށަށް ދިޔަނުދީ، އެތެރޭގައި ތިބި ސިފައިންނަށް ހަނގުރާމައަށް ތައްޔާރުވާނެ އަގުހުރި ވަގުތު ހޯދައިދިނުމަށްފަހުގައެވެ. ޝަހީދު ހުސައިން އާދަމުގެ މި ގުރުބާނީއަކީ ދިވެހި ފަސްގަނޑުގައި ދިވެހިން ދިރިއުޅޭހާ ހިނދަކު ހިތްތަކުން ފޮހެވިގެންދާނެ ޒިކުރާއެއް ނޫނެވެ.
ދިވެހި ތާރީޚަށް ބަލާއިރު ޕޯޗުގީޒުންގެ އަތްދަށަށް ރާއްޖެ ދިޔައީ ވެސް، ހޮޅިންގެ ލަޝްކަރު މާލެއަށް ވެރިވެގަތީ ވެސް އަދި ނޮވެމްބަރު ތިނެއްގެ ޢުދުވާން ހިނގީ ވެސް ދިވެހިންގެ ތެރެއިން ބަޔަކު އަމިއްލަ މަންފާއަށްޓަކައި ގައުމަށް ޣައްދާރުވުމުންނެވެ. ބޭރުގެ ކޮންމެ ހަމަލާއެއްގެ އަސްލަކީ އެތެރޭގެ ބައިބައިވުމާއި، ވެރިކަމުގެ ދަހިވެތިކަމުގައި ގައުމީ މަސްލަހަތު ދޫކޮށްލުމެވެ. ބޭރުގެ ދުޝްމަނުންނަށް ދިވެހި ފަސްގަނޑަށް އަރައިގަންނާނެ މަގު ކޮށައިދެނީ އަބަދުވެސް މިފަދަ ޚިޔާނާތްތެރިންނެވެ.
މިފަދަ ހިތި ތަޖުރިބާތަކުން އެނގިގެންދަނީ، ގައުމެއްގެ މިނިވަންކަން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި އެންމެ މުހިންމު އަސާސަކީ ބޭރުގެ އަސްކަރީ އެހީތެރިކަމަށްވުރެ ބޮޑަށް، ގައުމުގެ އެތެރޭގެ އެއްބައިވަންތަކަމާއި ރައްޔިތުންގެ ހިތްތަކުގައި އޮންނަ ވަތަނީ ލޯބި ކަމެވެ. ދިވެހިންގެ މެދުގައި ސިޔާސީ ގޮތުންނާއި ފިކުރީ ގޮތުން ޚިޔާލުތަފާތުވުންތައް ހުއްޓަސް، ގައުމުގެ މިނިވަންކަމާއި އިސްތިގުލާލުގެ މައްޗަށް އެއްވެސް ފަރާތެއްގެ އަމިއްލަ އެދުން އިސްވެގެން ނުވާނެއެވެ. އެތެރޭގެ އެއްބައިވަންތަކަން ގެއްލި، ބޭރުގެ ބާރުތަކުގެ ނުފޫޒުތަކަށް ޖާގަދެވިއްޖެނަމަ، އަނެއްކާވެސް ތާރީޚު ތަކުރާރުވުމުގެ ބިރު އޮންނާނެއެވެ.
މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން ފާހަގަކުރާ ނަސްރުގެ ދުވަހުގެ ހަގީގީ މާނައަކީ ހަމައެކަނި ފާއިތުވެދިޔަ ހަނގުރާމައެއްގެ ވާހަކަ ކިޔައިދިނުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ކުރިމަގަށްޓަކައި ވިސްނުންތެރިކަމާއެކު ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ލިބޭ ގޮވާލުމެކެވެ. މިއަދުގެ ދުނިޔޭގައި ގައުމުތަކުގެ މިނިވަންކަމަށް އަރައިގަންނަނީ ހަމައެކަނި ބަޑިއާއި ބޮމަކުން ނޫނެވެ. އިގުތިސާދީ، ސަގާފީ އަދި ފިކުރީ ގޮތުން ގައުމުތައް އަޅުވެތިކުރުމުގެ އައު އުކުޅުތައް ދަނީ ބޭނުންކުރެވެމުންނެވެ. އެހެންކަމުން، މުސްތަގުބަލުގެ ޖީލުތަކުން ގައުމުގެ ސިޔާދަތާއި މިނިވަންކަން ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި ތައުލީމީ ގޮތުންނާއި، ވިސްނުމުގެ ގޮތުން ހޭލުންތެރިވާންޖެހެއެވެ.
ދިވެހި ގައުމަށްޓަކައި ފުރާނައިން ގުރުބާންވި މާތް ޝަހީދުންގެ ޒިކުރާ އަބަދުވެސް އައުކުރަންވާނީ ފަޚުރުވެރިކަމާއެކުގައެވެ. އަދި އެބޭކަލުން ދެއްކެވި ހިތްވަރާއި ގައުމީ ލޯބި ހިތްތަކުގައި ބިންވަޅު ނަގަންވާނެއެވެ. ހަމައެއާއެކު، ގައުމަށް ޚިޔާނާތްތެރިވި ބާޣީންނަށް މި ފަސްގަނޑުން ދުވަހަކު ވެސް ޖާގައެއް ނެތްކަން މުސްތަގުބަލުގެ ދަރިންނަށް ސާފުކޮށް އަންގައިދޭންޖެހެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދިދަ ވިހުރެމުން މިދަނީ އެތައް ހާސް ޝަހީދުންގެ ލެޔާއި، ޖާނާއި މާލުގެ ގުރުބާނީގެ ސަބަބުންނެވެ. އެ ދިދަ އަބަދަށްޓަކައި ވިހުރުވާލަ ވިހުރުވާލާ ބެހެއްޓުމަކީ މިއަދުގެ ކޮންމެ ދިވެހި ދަރިއެއްގެ ބޮލުގައި އެޅިފައިވާ ގައުމީ އަދި ދީނީ ވާޖިބެކެވެ.
