ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ ހާލަތަށް ބަލާއިރު، 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހުގެ ނިޔަލަށް ފެންނަމުންދަނީ އުއްމީދީ މަންޒަރެކެވެ. މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިނޭންސް އެންޑް ޕްލޭނިންގގެ ފިސްކަލް ޑިވެލޮޕްމަންޓްސް ރިޕޯޓުން ދައްކާގޮތުގައި، ޤައުމުގެ ބަޖެޓް ސަރޕްލަސް 1.1 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާނެކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ. މިއީ ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދީ ދުވެލި ހަރުދަނާވަމުން އަންނަކަމުގެ ހެއްކެކެވެ.
އާމްދަނީގެ ކުރިއެރުން
ދައުލަތުގެ ޖުމްލަ އާމްދަނީ އަދި ހިލޭ އެހީގެ ގޮތުގައި 16.7 ބިލިއަން ރުފިޔާ ލިބޭނެކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން ޓެކްސްގެ ގޮތުގައި ލިބޭ އާމްދަނީ 13 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާނެކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ޓީޖީއެސްޓީގެ ގޮތުގައި 5.6 ބިލިއަން ރުފިޔާ އަދި ޖީއެސްޓީގެ ގޮތުގައި 7.8 ބިލިއަން ރުފިޔާ ލިބޭނެކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ. މިއީ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ސިނާޢަތާއި ވިޔަފާރިތައް ކުރިއަރަމުންދާކަމުގެ ހެއްކެކެވެ.
ޚަރަދުތަކުގެ ބެހުން
ދައުލަތުގެ ޖުމްލަ ޚަރަދު 15.6 ބިލިއަން ރުފިޔާގައި ހިފެހެއްޓިފައިވާއިރު، ރިކަރަންޓް ޚަރަދުތަކަށް 91% ހޭދަކުރެވެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ޞިއްޙަތު، ތަޢުލީމު، އިޖްތިމާޢީ ރައްކާތެރިކަން އަދި ޢާންމު ސަލާމަތަށް ކުރެވޭ ޚަރަދުތައް ހިމެނެއެވެ. މިއީ ސަރުކާރުން އިޖްތިމާޢީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ދެއްވާ އިސްކަމުގެ ހެއްކެކެވެ.
ތަރައްޤީއަށް ކުރެވޭ އިންވެސްޓްމަންޓް
ކެޕިޓަލް ޚަރަދުގެ ގޮތުގައި 1.47 ބިލިއަން ރުފިޔާ ކަނޑައެޅިފައިވާއިރު، ސޮވްރިން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފަންޑަށް 903 މިލިއަން ރުފިޔާ ޖަމާކުރެވޭނެއެވެ. އަދި އިންވެސްޓްމަންޓްތަކާއި ދަރިވަރުންގެ ލޯނަށް 1.5 ބިލިއަން ރުފިޔާ ކަނޑައެޅިފައިވެއެވެ. މިއީ ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްޤީއަށް ކުރެވޭ މުހިންމު އިންވެސްޓްމަންޓްތަކެކެވެ.
ދަރަނި މެނޭޖްކުރުން
ލޯނު އަނބުރާ ދެއްކުމަށް 3 ބިލިއަން ރުފިޔާ ކަނޑައެޅިފައިވުމަކީ ދަރަނި މެނޭޖްކުރުމުގައި ސަރުކާރުން ގެންގުޅުއްވާ ޒިންމާދާރު ސިޔާސަތުގެ ހެއްކެކެވެ. މިފަދަ ފިޔަވަޅުތަކުން ޤައުމުގެ ދަރަނީގެ ދުޅަހެޔޮކަން ހިފެހެއްޓުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެއެވެ.
އިޤްތިޞާދީ ކުރިމަގު
މި ހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ ކުރިމަގު އުޖާލާވަމުންދާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. އާމްދަނީ އިތުރުވަމުންދާއިރު، ޚަރަދުތައް ޒިންމާދާރު ގޮތެއްގައި ބެލެހެއްޓިފައިވުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. އަދި ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކަށާއި އިޖްތިމާޢީ ރައްކާތެރިކަމަށް އިސްކަންދެވިފައިވުމަކީ ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްޤީއަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެ ކަމެކެވެ.
ޖުމްލަގޮތެއްގައި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ ކުރިމަގު ބިނާވެގެންދަނީ ހަރުދަނާ މާލީ ސިޔާސަތުތަކެއްގެ މައްޗަށެވެ. އާމްދަނީ އިތުރުކުރުމަށް އެޅޭ ފިޔަވަޅުތަކާއި، ޚަރަދުތައް ޒިންމާދާރު ގޮތެއްގައި ބެލެހެއްޓުމާއި، ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކަށް ކުރެވޭ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކުން، ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދީ ކުރިމަގު އުޖާލާވެގެންދާނެކަން ކަށަވަރެވެ.
