ދައުލަތަށް އެކި ގޮތްގޮތުން ލިބެންޖެހޭ އާމްދަނީގެ ތެރެއިން ނުލިބި ހުރި ފައިސާގެ އަދަދު 14.5 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށްވުރެ މައްޗަށް އަރާފައިވާކަން، އަންނަ އަހަރަށް ލަފާކޮށް މާލީ ވުޒާރާއިން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުގެ ހިސާބުތަކުން ހާމަވެއްޖެއެވެ. މިއީ ވޭތުވެދިޔަ އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު ބޮޑު އިތުރުވުމެކެވެ.
މާލީ ވުޒާރާއިން މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅި ބަޖެޓު ފޮތުގައިވާ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ފާއިތުވި އަހަރުގެ ޖޫން މަހުގެ ނިޔަލަށް ދައުލަތަށް ޓެކުހާއި ޓެކްސް ނޫން ގޮތްގޮތުން ނުލިބި ހުރި ފައިސާގެ ޖުމްލަ އަދަދަކީ 11.8 ބިލިއަން ރުފިޔާއެވެ. ނަމަވެސް، މި އަހަރުގެ ޖޫން މަހުގެ ނިޔަލަށް އެ އަދަދު ވަނީ 14.5 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާފައެވެ. މިއާއެކު އެއް އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދައުލަތަށް ލިބެންޖެހޭ ފައިސާގެ ތެރެއިން ނުލިބި ހުރި އަދަދަށް ވަނީ ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް އައިސްފައެވެ.
ދައުލަތަށް ލިބެންޖެހޭ ފައިސާގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑު ބައެއް ހިއްސާކުރަނީ ރިސޯޓުތަކުގެ ކުލީގެ ގޮތުގައި ދައްކަންޖެހި ނުދައްކައި ހުރި ފައިސާއެވެ. ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާއިން ދައުލަތަށް ލިބެންޖެހޭ ބިމު ކުއްޔާއި އެހެނިހެން ފީތައް ގަވާއިދުން ނުދެއްކުމަކީ ދައުލަތުގެ އާމްދަނީއަށް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ކުރާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބަޖެޓު ރިޕޯޓުގައި ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ.
މޯލްޑިވްސް އިންލެންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ (މީރާ) އަށް ލިބެންޖެހޭ ފައިސާގެ އިތުރުން، މޯލްޑިވްސް ކަސްޓަމްސް ސާވިސްއަށް ލިބެންޖެހި ނުލިބިހުރި ފައިސާގެ އަދަދުވެސް ވަނީ ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ މިންވަރަކަށް އިތުރުވެފައެވެ. އެގޮތުން އޮކްޓޯބަރު 2024 ގެ ނިޔަލަށް ކަސްޓަމްސްއަށް ލިބެންޖެހި ނުލިބި ހުރީ 381.3 މިލިއަން ރުފިޔާއެވެ. ނަމަވެސް، ފާއިތުވި ދެ އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ އަދަދު 345 އިންސައްތައިން އިތުރުވެ، މިހާރު ވަނީ 1.7 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާފައެވެ.
ކަސްޓަމްސް މެދުވެރިކޮށް ދައުލަތަށް ލިބެންޖެހޭ އިމްޕޯޓް ޑިއުޓީއާއި އެހެނިހެން މަފްހޫމްތަކުގެ ދަށުން ލިބެންޖެހޭ ފައިސާ ގަވާއިދުން ނުލިބި ގިނަ ދުވަސްވުމަކީ ޖުމްލަ އާމްދަނީއަށް ބޮޑު ހީނަރުކަމެއް ކުރިމަތިވާ ސަބަބެކެވެ.
ދައުލަތަށް ލިބެންޖެހޭ ފައިސާ ހޯދުމަށްޓަކައި، އާމްދަނީގެ ސިޔާސަތުތައް ތަންފީޒުކުރުން މިހާރަށްވުރެ ހަރުދަނާކުރަންޖެހޭކަމަށް ބަޖެޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. މިގޮތުން، މި އަހަރުގެ ތެރޭގައި ޓެކުސް ނެގުމާބެހޭ އިދާރީ ގާނޫނަށް ގެނައި އިސްލާހުތަކުގެ ސަބަބުން، ޓެކުހުގެ ގޮތުގައި ދައުލަތަށް ލިބެންޖެހޭ އާމްދަނީ ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރެވިފައިވާ ކަމަށް ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން ބުނެފައިވެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ކަސްޓަމްސްއިން ފައިސާ ހޯދުމުގައި ހުރި ދަތިތަކަށް ހައްލެއް ހޯދުމުގެ ގޮތުން، އަންނަ އަހަރުން ފެށިގެން ކަސްޓަމްސްގެ ފިސްކަލް ކަންކަމާ ގުޅޭ ޒިންމާތައް މާލީ ވުޒާރާގެ ދަށަށް ބަދަލުކުރުމަށް ވަނީ ނިންމާފައެވެ. މި ބަދަލުގެ ސަބަބުން އިމްޕޯޓް ޑިއުޓީއާއި އެހެނިހެން ފީތައް ނެގުމުގައި ގާނޫނީ ގޮތުންނާއި އިދާރީ ގޮތުން ދިމާވާ ދަތިތަކަށް އަވަސް ހައްލެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމަށް މާލީ ވުޒާރާއިން އުއްމީދުކުރެއެވެ.
ދައުލަތުގެ ބަޖެޓު ޑެފިސިޓް ކުޑަކޮށް، މާލީ ހަމަޖެހުން ގާއިމުކުރުމަށްޓަކައި، ނުލިބި ހުރި މި ބޮޑު އަދަދުގެ ފައިސާ ހޯދުމަކީ ސަރުކާރުން މިހާރު އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދީގެން ކުރަމުން އަންނަ އެއް މަސައްކަތެވެ.
