ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަހަކީ އަބަދުވެސް ބަދަލުވަމުން އަންނަ، އަދި ގިނަ ފަހަރަށް ހަލަބޮލިކަން އެކުލެވޭ މަސްރަހެކެވެ. ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގައި ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަހަށް ވަނީ ގިނަގުނަ ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައެވެ. ސަރުކާރުތައް ބަދަލުވެ، އައު ޕާޓީތައް އުފެދި، އަދި ސިޔާސީ ވާދަވެރިކަން އިތުރުވެފައިވެއެވެ. މި ބަދަލުތަކާއެކު، ސިޔާސީ ދެކޮޅުވެރިކަމާއި ހަލަބޮލިކަންވެސް ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ.
ސިޔާސީ ހަލަބޮލިކަމާއެކު، ރާއްޖެއަށް ވަނީ ގިނަގުނަ އިޤްތިޞާދީ ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ. ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށް އަންނަ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކާއި، ބޭރުގެ އިންވެސްޓަރުންގެ އިތުބާރު ގެއްލި، އިންވެސްންވެސްޓްމަންޓްތައް މަދުވުމަކީ މީގެ ހިމެނޭ ކަންކަމެވެ. މީގެ އިތުރުން، ސިޔާސީ ހަލަބޮލިކަމުގެ ސަބަބުން ސަރުކާރުގެ ޚަރަދުތައް އިތުރުވެ، ދައުލަތުގެ ބަޖެޓަށް ބުރަބޮޑުވެ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހެއެވެ.
ރާއްޖޭގެ ދަރަނި ބޮޑުވުމަކީ ޤައުމުގެ ތަރައްޤީއަށް އެޅިފައިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ހުރަހެވެ. ސިޔާސީ ހަލަބޮލިކަމުގެ ތެރޭގައި ސަރުކާރުތަކުން ނަގާ ލޯނުތަކާއި، ބޭރުގެ އެހީއަށް ބަރޯސާވުން އިތުރުވެ، ދަރަނި އިތުރުވަމުން ދިއުމަކީ ޤައުމުގެ މުސްތަޤުބަލަބަލަށް ނުރައްކާތެރި ކަމެކެވެ. މި ދަރަނީގެ ސަބަބުން ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކަށް ފައިސާ ހޯދުމަށް ދަތިވެ، އިޖްތިމާޢީ ޚިދުމަތްތަކަށް ކުރެވޭ ޚަރަދު މަދުވެގެން ދެއެވެ.
ދަރަނި ކުޑަކޮށް، އިޤްތިޞާދު ކުރިއަރުވަން ޓަކައި ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ކުރަން ޖެހެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ސަރުކާރުގެ ޚަރަދުތައް ކުޑަކުރުމާއި، ޓެކްސް ނިޒާމު ހަރުދަނާކުރުން، އަދި އައު އާމްދަނީގެ ވަސީލަތްތައް ތަޢާރަފުކުރުން ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ބޭރުގެ އިންވެސްޓަރުންގެ އިތުބާރު އިތުރުކޮށް، ޤައުމުގެ އުފެއްދުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރަން ޖެހެއެވެ.
އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ނުތެދުވެވިއްޖެނަމަ، ޤައުމަށް ދިމާވާނެ ގޮންޖެހުންތައް ވަރަށް ގިނައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ބޭރުގެ ފަރާތްތަކަށް ބަރޯސާވުން އިތުރުވެ، ޤައުމުގެ މިނިވަންކަމަށް އަސަރުކުރުމާއި، ވަޒީފާގެ ފުރުޞަތުތައް މަދުވެ، ޤައުމުގެ ޒުވާނުންނަށް ބޭރަށް ހިޖުރަކުރަން މަޖުބޫރުވުން ހިމެނެއެވެ. އަދި މީގެ ސަބަބުން އިޖްތިމާޢީ މައްސަލަތައް އިތުރުވެ، ޤައުމުގެ ސުލްޙަމަސަލަސްކަމަށް ނޭދެވޭ އަސަރުކުރުން އެކަށީގެންވެއެވެ.
ސިޔާސީ އަދި އިޤްތިޞާދީ މައްސަލަތަކުގެ ޙައްލު ހޯދުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. މިކަމަށްޓަކައި، ސިޔާސީ ފަރާތްތަކުގެ މެދުގައި އެއްބައިވަންތަކަން އުފެއްދުމާއި، ޤައުމީ މަޞްލަޙަތު އިސްކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. އަދި ހަމައެހެންމެ، ދެމެހެއްޓެނިވި އިޤްތިޞާދީ ސިޔާސަތުތަކެއް އެކުލަވާލައި، އޭގެ މައްޗަށް ޢަމަލުކުރުމަކީވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ދެބަސްވެވެން ނެތް ހަގީގަތަކީ ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދު މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބިނާ ވެފައި އޮތީ ރާއްޖޭގެ ގުދުރަތީ ރީތިކަން ވިއްކައިގެން، ބިނާވެފައި އޮތް ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށެވެ. ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށް ލޮޅުމެއް އައިސްފިނަމަ މުޅި ގައުމު އިނދަޖައްސާލާނެކަން އެންމެންނަށް އެނގެއެވެ. އެވާހަކަތައް ކިތަންމެ ފަހަރަކު މީގެ ކުރިން ދެކެވިފައި އެބަހުއްޓެވެ. އެހެން ގޮތަކަށް ބުނާނަމަ، މުޅި ގައުމުގެ އިގްތިސާދު ބަރޯސާވެފައި އޮތީ ބޭރު ބައެއްގެ އަތް މައްޗަށެވެ. މިނިވަންކަމާއެކު ރާއްޖޭގެ ދިދަ ވިހުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިފައިވިޔަސް، ފުރިހަމަ އިގްތިސާދީ މިނިވަންކަމެއް މިރާއްޖެއަކު ނެތެވެ. އެކަން މިއިހުސާސް ވަނީ އިގްތިސާދީ ކާރިސާއަކާއި ކުރިމަތިވުމުންނެވެ.
ދިވެހި އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ މައިގަނޑު ދެ ދާއިރާގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވެނީ މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމެވެ. މަސްވެރިކަމަކީ ދިވެހިންގެ ލޭނާރުކަމަށް އަބަދުވެސް ބުނެއުޅެއެވެ. މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމަކީ ރާއްްޖޭގައި އެންމެ ކުރީއްސުރެވެސް ކޮށްއުޅުނު ދެ މަސައްކަތަށް ވީއިރު، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާއަކީ އަދި އޭގެ މާ ފަހުން އައި ކަމެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާ ކުރިއަރައި ދިޔައިރު، ދިވެހި އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ ދާއިރާތައް ކުރިއަރައި ނުދިޔައީ ކީއްވެތޯ ސުވާލު އުފެދެއެވެ.
އާދައިގެ ގޮތަކަށް ތަރައްގީކުރި އެންމެ ރިޒޯޓަކާއެކު ފެށި ފަތުރުވެރިކަމަކީ، މިއަދު ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދުގެ މައި ނާރެވެ. ރިޒޯޓުތައް ތަރައްގީވެ، އެނދުތައް ގިނަވެ، ރިޒޯޓަކުން ފެށި މަސައްކަތް މިއަދު ހޮޓެލްތަކަށާއި ސަފާރީތަކަށް އަދި ގެސްޓްހައުސްތަކަށް ފުޅާވެއްޖެއެވެ. ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާ ކުރިއަރައި ދިޔަ ބާރުމިނުގައި ދިވެހި އަމިއްލަ އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ ދާއިރާތައް ކުރިއަރައި ނުދިޔައީ ކީއްވެތޯ ސުވާލު އުފެދެއެވެ.
މަސްވެރިން ބާނާ މަސް ކިރޭނެ ގޮތެއް ނެތިފައި، ކިތަންމެ ދުވަހަކު ތިބެއެވެ. ތާޒާކަން ކެނޑޭ ފަހުން މަސް ކޮޅު ކިރާލެވޭއިރު ހަމަ އަގެއް ނުލިބެއެވެ. ބާނާ މަސްކޮޅު ނުކިރި، ގަނޑުކުރަން އައިސް ނުލިބި އުކާލި މަންޒަރުވެސް ވަނީ ފެނިގެން ގޮސްފައެވެ. ދަނޑުވެރިންގެ ބުރަ މަސައްކަތުން ހައްދާ ތަކެއްޗަށް ރަނގަޅު މާކެޓެއް ހޯދައިދެވިފައެއް ނެތެވެ. މާލެއަށް ގެނެވޭނެ ގޮތެއް ނެތެވެ. ކަނޑުދަތުރުކޮށްފައި ތަކެތި މާލެ ގެންނައިރު ހުންނަނީ ތާޒާކަން ކެނޑި، ކުނިވެ ރަނގަޅު އަގެއް ލިބޭ ވަރަށްވުރެ ހާލަތު ދަށްވެފައެވެ.
ރާއްޖެއަށް ހަގީގީ އިގްތިސަދީ މިނިވަންކަން ބޭނުންވެއެވެ. ދިވެހި އުފެއްދުންތެރިކަން އިތުރުކުރަންޖެހެއެވެ. ދިވެހި އުފެއްދުންތަކަށް ރާއްޖެއިންނާއި ރާއްޖެއިން ބޭރުން ރަނގަޅު މާކެޓެއް ބޭނުންވެއެވެ. އިގްތިސާދު އަލުން ކޮޅަށް ޖަހަން މަސައްކަތްކުރާ މިދަނޑިވަޅަކީ މިކަމަށް ޚާއްސަ އިސްކަމެއް ދީގެން މަސައްކަތްކުރަންޖެހޭ ދުވަސްވަރެއްކަމަށް ގަބޫލުކުރެވެއެވެ.
ޚުލާޞާކޮށް ބަލާއިރު، ސިޔާސީ ދެކޮޅުވެރިކަމުގެ ތެރޭގައި ޤައުމު ތަރައްޤީކުރުމަކީ ވަރަށް ދަތި ކަމެކެވެ. ސިޔާސީ ހަލަބޮލިކަމުގެ ސަބަބުން އިޤްތިޞާދީ ގޮންޖެހުންތައް އިތުރުވެ، ދަރަނި ބޮޑުވެ، ތަރައްޤީއަށް ހުރަސްތަކެއް އެޅެއެވެ. މި ޙާލަތުން އަރައިގަތުމަށްޓަކައި، ސިޔާސީ ފަރާތްތަކުގެ މެދުގައި އެއްބައިވަންތަކަން އުފައްދައި، ޤައުމީ މަޞްލަޙަތު އިސްކޮށް، ދެމެހެއްޓެނިވި އިޤްތިޞާދީ ސިޔާސަތުތަކެއް ތަންފީޛުކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.
ނިންމާލުމުގެ ގޮތުން ދަންނަވާނީ، ދިވެހިރާއްޖެ ފަދަ ކުޑަ ޤައުމެއްގައި ސިޔާސީ ދެކޮޅުވެރިކަމުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުން ވަރަށް ބޮޑެވެ. އެހެންކަމުން، ސިޔާސީ ފަރާތްތަކުން ޤައުމީ މަޞްލަޙަތު އިސްކޮށް، އެއްބައިވަންތަކަމާއެކު މަސައްކަތްކުރުމަކީ ޤައުމުގެ ތަރައްޤީއާއި ކުރިއެރުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ ކަމެކެވެ. މިގޮތަށް ޢަމަލުކުރެވިއްޖެނަމަ، ދިވެހިރާއްޖެއަށް އިޤްތިޞާދީ ގޮތުންނާއި އިޖްތިމާޢީ ގޮތުން ފާގަތި މުސްތަޤުބަލެއް ބިނާކުރެވޭނެކަން ކަށަވަރެވެ.
