ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަޙަކީ އަބަދުވެސް ކުލަގަދަ އަދި ހަލަބޮލި މަސްރަޙެކެވެ. ތާރީޚުގެ ތެރެއިން ބަލާއިރު، ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މައިދާނުގައި ވެރިކަމުގެ އާރާއި ބާރަށްޓަކައި ކުރަމުން އައި މަސައްކަތްތަކަކީ ގިނަ ފަހަރަށް ހަރުކަށި އަދި އަނިޔާވެރި މަސައްކަތްތަކެކެވެ.
މިގޮތުން، ސިޔާސީ ގޮތުން ކުރިއެރުން ހޯދުމަށްޓަކައި މީހުންގެ އަބުރު ކަތިލުމާއި، ދޮގު ވާހަކަ ފަތުރައި، އަދި އެހެނިހެން ނޭދެވޭ ޢަމަލުތައް ހިންގުމަކީ އާދައިގެ ކަމަކަށް ވެފައިވެއެވެ.
ސިޔާސީ ހަލަބޮލިކަމާއެކު، ރާއްޖޭގެ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމަށް ގިނަގުނަ ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައިވެއެވެ. މި ބަދަލުތަކުގެ ތެރޭގައި ރިޔާސީ ނިޒާމަށް ބަދަލުވުމާއި، ގިނަ ޕާޓީގެ ނިޒާމު ތަޢާރަފުވުން ހިމެނެއެވެ. ނަމަވެސް، މި ބަދަލުތަކާއެކު ވެސް ސިޔާސީ ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރުވެ، ޤައުމަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ވަނީ ލިބިފައެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދަށާއި އިޖްތިމާޢީ ފޭރާމަށް ލިބުނު ގެއްލުންތައް ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ.
ޒަމާނުއްސުރެ ދިވެހިން އެކަކު އަނެކަކަށް، އެއްބަޔަކު އަނެއް ބަޔަކަށް ގަދަރު ކުރާމިންވަރު ވަނީ ފެނިފައެވެ. ކަޅާ ހުދުގެ ޒަމާންނިމި ދިވެހިންގެ ތެރެޔަށް ތަޙުޒީބުގެ ކުލަވަރުތައް ވަންނަން ފެށިހިސާބުން ފެށިގެން، ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި އޮތް އެކުވެރި ކަމާ، އަޚުވަންތަކަން ދިއައީ ފަޑުވަމުންނެވެ. އެކަކު އަނެކަކަށް އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް ކުރާ ޤަދަރާ އިޙްތިރާމް ދިޔައީ ކުޑަވަމުންނެވެ. ޒަމާނުއްސުރެ އުޅެމުން އައި އާދަކާދަތައް ވަޅުޖެހި ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި އޮތް އެއްބައިވަންތަކަމާ، އެކުވެރި އަޚްވަންތަކަން ރޫޅެން ފެށިއެވެ. ނަމަވެސް ޤަޢުމަށް ދިމާވާ ކުއްލިޙާލަތްތަކުގައި ނުވަތަ ކާރިސާތަކުގައި އަދިވެސް ދިވެހިންގެ ކިބައިން އެކުވެރިކަމާއި އެއްބައިވަންތަކަން ފެނެއެވެ.
އެފަދަ މަންޒަރުތައް މިހާރު ފެންނަނީ ބައެއް ޙާލަތް ތަކުގައެވެ. ޢާއްމު ހާލަތް ތަކުގައި ކުރިން ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި އޮތް އެއްބައިވަންތަކަން ފެނެޔޭ ދެންނެވުމަކީ ދަތި ކަމެކެވެ. ދިވެހިންގެ އެއްބައިވަންތަކަމާ އެކުވެރި ކަމުގެ މާޙަޢުލަށް ސިޔާސީ ހަލަބޮލިކަން އަންނަންފެށި ހިސާބުން ދިވެހިންގެ އެއްބައިވަންތަކަން ވަނީގެއްލެން ފަށާފައެވެ. ޚާއްސަކޮށް ދެހާސްތިންވަނަ އަހަރުގެ ފަހުކޮޅު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަޝްރަޙުގައި ވަރުގަދަ ކޮޅިގަނޑެއް އުފެދި އަރައިގަނެގެންދިޔަ ލޮޅުންތަކެއްގެ ސަބަބުން ޒަމާނުންސުރެ ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި އޮތް އެއްބައިވަންތަކަމުގެ ބިންގާ ރޫޅިގެންދިޔައެވެ.
ނަމަވެސް، ނެތިމޮށުމަކީ ސިޔާސީ ހަރަކާތް ހިންގުމެއް ނޫނެވެ. އަބުރު ކަތިލުމާއި ދޮގު ވާހަކަ ފަތުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ސިޔާސީ ހަރަކާތްތައް ހިންގަންވާނީ އިޙްތިރާމާއެކު، ޙަޤީޤަތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށެވެ. މިގޮތުން، ސިޔާސީ ފަރާތްތަކުން އެ ފަރާތްތަކުގެ ސިޔާސަތުތަކާއި ވިސްނުންތައް ރައްޔިތުންނާ ހިއްސާކުރުމާއި، ޤައުމުގެ ތަރައްޤީއަށް ކުރަން ޤަސްދުކުރާ މަސައްކަތްތައް ބަޔާންކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ސިޔާސީ ހަރަކާތްތަކާއި ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމުގެ ތެރެއިން ޤައުމު ތަރައްޤީ ކުރެވިދާނެއެވެ. މިގޮތުން، ސިޔާސީ ފަރާތްތަކުން އެ ފަރާތްތަކުގެ ވަޢުދުތަކާއި ޕްރޮގްރާމްތައް ތަންފީޛުކުރުމުގައި ރައްޔިތުންނަށް ޖަވާބުދާރީވުމާއި، ރައްޔިތުންގެ ޚިޔާލާއި މަޝްވަރާ ހޯދުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، މިނިވަން މުއައްސަސާތަކުގެ ދައުރު ހަރުދަނާކޮށް، ވެރިކަން ހިންގާ ފަރާތްތައް ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމަކީވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ.
މި މައްސަލަތަކުގެ ޙައްލު ހޯދުމަށްޓަކައި، ސިޔާސީ ޘަޤާފަތް ބަދަލުކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. މިގޮތުން، ސިޔާސީ ތަޢުލީމު ފުޅާކުރުމާއި، ޒުވާނުންނަށް ރަނގަޅު ސިޔާސީ ވިސްނުން އަށަގެންނެވުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. އަދި ހަމައެހެންމެ، ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ އެތެރޭގެ ޑިމޮކްރަސީ ހަރުދަނާކޮށް، ޕާޓީތަކުގެ ތެރޭގައި ހަރުދަނާ ބަހުސްތަކާއި މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަކީވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ހަމައެއާއެކު، މީޑިއާގެ ދައުރު ވަރުގަދަކޮށް، މިނިވަން އަދި ޒިންމާދާރު ނޫސްވެރިކަމެއް ކުރިއެރުވުމަކީ ސިޔާސީ މަސްރަޙު ހަރުދަނާކުރުމަށް އެޅޭނެ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. މީޑިއާއިން ޙަޤީޤަތާއި ތެދު މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ރައްޔިތުން ހޭލުންތެރިކުރުވުމަށާުމަށާއި، ސިޔާސީ ނިންމުންތައް ނިންމުމުގައި ރައްޔިތުންނަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމެކެވެ.
ހަމައެހެންމެ، ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑު ހަރުދަނާކޮށް، ސިޔާސީ ކުށްތަކަށް ހަރުކަށި އަދަބު ކަނޑައެޅުމަކީވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ. މިގޮތުން، އަބުރު ކަތިލުމާއި، ދޮގު މަޢުލޫމާތު ފެތުރުމާއި، އަދި އެހެނިހެން ނޭދެވޭ ސިޔާސީ ޢަމަލުތަކަށް އެކަށީގެންވާ އަދަބު ދިނުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ނިންމާލުމުގެ ގޮތުން ދަންނަވާނަމަ، ނެތިމޮށުމަކީ ސިޔާސީ ހަރަކާތް ހިންގުމެއް ނޫނެވެ. ސިޔާސީ ހަރަކާތްތައް ހިންގަންވާނީ އިޙްތިރާމާއެކު، ޙަޤީޤަތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، އަދި ޤައުމުގެ މަޞްލަޙަތު އިސްކޮށްގެންނެވެ. މިކަން ޙާޞިލުކުރުމަށްޓަކައި، ސިޔާސީ ޘަޤާފަތް ބަދަލުކުރުމާއި، ތަޢުލީމީ ނިޒާމު ހަރުދަނާކުރުމާއި، މީޑިއާގެ ދައުރު ވަރުގަދަކުރުމާއި، އަދި ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑު ހަރުދަނާކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަމެވެ. މިގޮތަށް ޢަމަލުކުރެވިއްޖެނަމަ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަޙު އިތުރަށް ހަރުދަނާވެ، ޤައުމުގެ ތަރައްޤީއަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެކަން ކަށަވަރެވެ.
