ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލުކުރުމަކީ މިއަދު ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ފެތުރިފައިވާ ކަމެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ޒުވާނުންގެ މެދުގައި މި ނުބައި އާދަ އަށަގެންފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ޞިއްޙަތަށް ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކާއި، އިޖްތިމާޢީ އަދި އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ކުރިމަތިވާ ގެއްލުންތައް ވަރަށް ގިނައެވެ.
މިހާތަނަށް ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލު މަދުކުރުމަށް އެޅުނު ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތެރޭގައި ޓެކްސް ނެގުމާއި، އުމުރު ކަނޑައެޅުން ހިމެނެއެވެ. ނަމަވެސް މި ފިޔަވަޅުތަކުން އެދެވޭ ނަތީޖާއެއް ނުފެނެއެވެ. މިސާލަކަށް ވޭޕް މަނާކުރުމުން ގިނަ ބަޔަކު އަނެއްކާވެސް ސިގިރެޓަށް ބަދަލުވިއެވެ. އަދި ބައެއް މީހުން ބިޑި އޮޅުމަށް އަހުލުވެރިވެފައިވެއެވެ.
މި ހާލަތުގައި، ރައީސް ޑރ މުހައްމަދު މުޢިއްޒު ގެންވަވަނީ ޖެނެރޭޝަނަލް ބޭނެއް ގެނައުމަށް މަސައްކަތްކުރަމުންނެވެ. މި ބޭނަކީ ވަކި އަހަރެއްގެ ފަހުން އުފަންވާ މީހުންނަށް ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލުކުރުން މުޅިން މަނާކުރާ ގޮތަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ހުށަހެޅުމެކެވެ. ނަމަވެސް މިފަދަ ބޭނެއް ގެނައުމުން ވަގު ވިޔަފާރި އިތުރުވެދާނެކަމުގެ ބިރު އެބައޮތެވެ.
ޖެނެރޭޝަނަލް ބޭނެއް ކާމިޔާބުކަމާއެކު ތަންފީޒުކުރުމަށް ގިނަގުނަ ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުރިކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. ޤާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމުގައި ދަތިތަކެއް ހުރުމާއެކު، މި ބޭން ކާމިޔާބުވުމަށް ތަންފީޒީ އިދާރާތަކާއި ރައްޔިތުންގެ ފުރިހަމަ އެއްބާރުލުން ކޮންމެހެން ބޭނުންވެއެވެ.
ނަމަވެސް، ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލު ހުއްޓުވުމަށް ހަމައެކަނި ޤާނޫނީ ފިޔަވަޅުތަކުން ފުދޭނެ ކަމަކަށް ނުފެނެއެވެ. މުޖުތަމަޢުގެ ހުރިހާ ފަރުދުން ދުންފަތުގެ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކާމެދު ވިސްނައި، އަމިއްލަ ނަފްސަށާއި އެހެން މީހުންނަށް ލޯބިކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ހަމައެހެންމެ، ޞިއްޙީ ދުޅަހެޔޮކަން އިތުރުކުރުމަށް ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމާއި، ދުންފަތުގެ ބަދަލުގައި ރަނގަޅު ކަންކަމަށް ޝައުޤުވެރިކަން އުފެއްދުމަކީވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ޖެނެރޭޝަނަލް ބޭނަކީ ދުންފަތުގެ ވަބާއިން ސަލާމަތްވުމަށް އެޅޭ ފިޔަވަޅެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، އޭގެ ކާމިޔާބީ ބިނާވެގެންވަނީ ގިނަގުނަ ކަންކަމެއްގެ މައްޗަށެވެ. ހަރުދަނާ ތަންފީޒުކުރުމާއި، މުޖުތަމަޢުގެ އެއްބާރުލުމާއި، އަދި ދުޅަހެޔޮ ދިރިއުޅުމަށް ބާރުއަޅާ ޘަޤާފަތެއް އާލާކުރުމަކީ މި ފިޔަވަޅު ކާމިޔާބުވުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންވާނެ ކަންކަމެވެ.
ހަމައެހެންމެ، ޖެނެރޭޝަނަލް ބޭނެއް ތަޢާރަފުކުރުމުގެ ކުރިން، އެކަމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެދާނެ އިޖްތިމާޢީ އަދި އިޤްތިޞާދީ އަސަރުތަކާމެދު ފުންކޮށް ވިސްނަންޖެހެއެވެ. މިސާލަކަށް، ވަގު ވިޔަފާރި އިތުރުވުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތްކަން ދެނެގަނެ، އެކަން ހުއްޓުވުމަށް އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް ކުރިއާލާ ރޭވުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ޒުވާނުންނަށް ހެޔޮ ގޮތުގައި ވަގުތު ހޭދަކުރެވޭނެ ގޮތްތައް ތަޢާރަފުކުރުމަކީވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ކުޅިވަރާއި، ތަޢުލީމީ ޙަރަކާތްތަކާއި، އިޖްތިމާޢީ މަސައްކަތްތަކުގައި ބައިވެރިވުމަށް ހިތްވަރުދިނުމަކީ މިކަމަށް އެހީތެރިވެދާނެ ކަންކަމެވެ.
ޖެނެރޭޝަނަލް ބޭނަކީ ދުންފަތުގެ ވަބާއިން ސަލާމަތްވުމަށް އެޅޭ ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅަކަށް ވުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތް ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، މި ފިޔަވަޅު އެކަނި ފުދޭނެކަމަކަށް ނުފެނެއެވެ. މުޖުތަމަޢުގެ ހުރިހާ ދާއިރާއެއްގެ އެއްބާރުލުމާއި، ދުޅަހެޔޮ ދިރިއުޅުމަކަށް މަގުފަހިކުރާ ޘަޤާފަތެއް އާލާކުރުމާއި، އަދި ތަޢުލީމާއި ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަކީ މި މަސައްކަތުގައި ވަރަށް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާނެ ކަންކަމެވެ. މި ހުރިހާ ކަމެއް އެކުގައި ކުރެވިއްޖެނަމަ، ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލުން ސަލާމަތްވެފައިވާ، ދުޅަހެޔޮ މުޖުތަމަޢެއް ބިނާކުރުމުގެ އުންމީދު އޮތްކަން ކަށަވަރެވެ.
