ސޮވަރެއިން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފަންޑް (އެސްޑީއެފް) އަކީ ދިވެހި ދައުލަތުގެ ތަރައްގީގެ މަޝްރޫޢުތަކަށް ފައިނޭންސް ކުރުމަށް އުފައްދާފައިވާ މުހިންމު މާލީ މުއައްސަސާއެކެވެ. ނަމަވެސް، އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި މި ފަންޑުން ދޫކޮށްފައިވާ ފައިސާ އަނބުރާ ހޯދުމުގައި ގާނޫނީ ގޮތުން ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުރިކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
ގާނޫނީ އޮނިގަނޑުގެ މައްސަލަތައް
2017 އިން 2023 އަށް އެކުލަވާލެވުނު އެސްޑީއެފްގެ ރިވިއުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ އެންމެ މުހިންމު އެއް ކަމަކީ ޕަބްލިކް ފައިނޭންސް އެކްޓަށް 7 ވަނަ އިސްލާހު ގެނައުމުގެ ކުރިން، އެސްޑީއެފް މެދުވެރިކޮށް މުޢާމަލާތްތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ބޭނުންވާ ގާނޫނީ އޮނިގަނޑު ނެތްކަމެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ގިނަ ލޯނުތައް ދޫކުރެވިފައިވަނީ އެސްޑީއެފް އާއި ލޯނު ނަގާ ފަރާތްތަކާ ދެމެދު ސީދާ އެއްބަސްވުމެއް ނެތިއެވެ.
ލޯނު އެއްބަސްވުންތަކުގެ ހާލަތު
ލޯނު އެއްބަސްވުންތައް އެކުލަވާލެވިފައިވަނީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިނޭންސް މެދުވެރިވެގެން ދިވެހި ސަރުކާރާ ދެމެދުގައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ލޯނު ދޫކުރެވުނު އުސޫލުތަކާއި، ޝަރުތުތަކާއި، އަނބުރާ ދެއްކުމުގެ ތާވަލުތަކާ ގުޅޭގޮތުން އެސްޑީއެފް އާއި ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީއާ ދެމެދު ރަސްމީ މުއާމަލާތްތަކެއް ކުރެވިފައިވާކަން އެނގެން ނެތްކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
ދޫކުރެވިފައިވާ މުހިންމު ލޯނުތައް
އެސްޑީއެފުން ދޫކޮށްފައިވާ މުހިންމު ލޯނުތަކުގެ ތެރޭގައި:
- ކޮވިޑް ރިލީފް ފަންޑަށް ދޫކުރެވުނު 10 މިލިއަން ޑޮލަރު
- އެޗްޑީސީއަށް ދެ ފަހަރެއްގެ މަތިން ދޫކުރެވުނު 206 މިލިއަން ރުފިޔާ
- އެމްއޭސީއެލްއަށް ދޫކުރެވުނު 16 މިލިއަން ޑޮލަރު
ކަންބޮޑުވުންތަކާއި ރިސްކްތައް
މި ހާލަތުގައި އެންމެ ބޮޑަށް ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ކަމަކީ، ގައުމު ބަނގުރޫޓުވުން ފަދަ ހާލަތެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ، އެސްޑީއެފްއަށް މި ފައިސާ އަނބުރާ ހޯދުމުގެ ގާނޫނީ ހައްގު ލިބިގެންވާކަން ކަށަވަރު ނުވުމެވެ. މީގެ އިތުރުން، ފައިނޭންޝަލް ރިޕޯޓިންގ އާ ގުޅޭ ލިޔެކިއުންތައް ފުރިހަމަ ނުވުމަކީވެސް ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެކެވެ.
ހައްލު ހޯދަންޖެހޭ ކަންތައްތައް
މި މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމަށްޓަކައި:
- ގާނޫނީ އޮނިގަނޑު ހަރުދަނާކުރުން
- އެސްޑީއެފް އާއި ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީއާ ދެމެދު ރަސްމީ އެއްބަސްވުންތައް އެކުލަވާލުން
- ފައިނޭންޝަލް ރިޕޯޓިންގ ނިޒާމު ހަރުދަނާކުރުން
- ލޯނު ދޫކުރުމާއި އަނބުރާ ހޯދުމުގެ އުސޫލުތައް ސާފުކޮށް ކަނޑައެޅުން
އެސްޑީއެފްގެ މާލީ މުޢާމަލާތްތަކުގައި ހުރި މި ފަދަ ގާނޫނީ އަދި އިދާރީ ހުސްކަންތައް ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް ފުރިހަމަކުރުމަކީ ކޮންމެހެން މުހިންމު ކަމެކެވެ. މިކަން ނުކޮށްފިނަމަ، ގައުމަށް ދިމާވެދާނެ މާލީ ހީނަރުކަމެއްގައި އެސްޑީއެފްގެ ފައިސާ އަނބުރާ ހޯދުމަށް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިދާނެއެވެ.
