ރާއްޖޭގެ މާލީ އިދާރާތަކުން ނުވަތަ ފައިނޭންޝަލް އިންސްޓިޓިއުޝަންތަކުން އަމިއްލަ ފަރާތްތަކަށް ދޫކުރަމުންދާ ލޯނުގެ އަދަދު އިތުރުވެފައިވާ ކަމަށް މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީ (އެމްއެމްއޭ) އިން އާންމުކޮށްފައިވާ އެންމެ ފަހުގެ މާލީ ރިޕޯޓުން ދައްކައިފިއެވެ.
މި އަހަރުގެ ފުރަތަމަ މަހުން ފެށިގެން ސެޕްޓެންބަރު މަހުގެ ނިޔަލަށް އެއްކުރެވިފައިވާ ހިސާބުތަކުން ފެންނަ ގޮތުގައި، އިގުތިސާދީ ތަފާތު ހަރަކާތްތަކަށާއި އަމިއްލަ އެކި ބޭނުންތަކަށް ބޭންކުތަކުން މާލީ އެހީތެރިކަން ހޯދާ މިންވަރު އަންނަނީ މަހުން މަހަށް ބޮޑުތަނުން ކުރިއަރަމުންނެވެ.
އެމްއެމްއޭގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، މި އަހަރުގެ ޖަނަވަރީ މަހުން ފެށިގެން އަމިއްލަ ފަރާތްތަކަށް ދޫކުރި ލޯނުގެ އަދަދު ވަނީ މެދުކެނޑުމެއް ނެތި އިތުރުވެފައެވެ. އެގޮތުން އަހަރުގެ ފެށުމުގައި، ޖަނަވަރީ މަހު މާލީ އިދާރާތަކުން 41 ބިލިޔަން ރުފިޔާގެ ލޯނު ދޫކޮށްފައިވެއެވެ. އޭގެ ފަހުން ފެބުރުވަރީ އަދި މާރިޗު މަހު މި އަދަދު 42 ބިލިޔަން ރުފިޔާއަށް އުފުލުނުއިރު، އޭޕްރީލް އަދި މޭ މަހުގެ ތެރޭގައި ވަނީ 43 ބިލިޔަން ރުފިޔާއަށް އަރާފައެވެ.
މި ކުރިއެރުން ދަމަހައްޓައި، އަހަރުގެ މެދުތެރެއަށް އެޅުނުއިރު ޖޫން މަހު އެ އަދަދު ވަނީ 44 ބިލިޔަން ރުފިޔާއަށް އަރާފައެވެ. އަދި އަހަރުގެ ދެވަނަ ބައިގައި ވެސް މި ޓްރެންޑް ދެމިއޮވެ، ޖުލައި މަހު 45 ބިލިޔަން ރުފިޔާ އަދި އޯގަސްޓް މަހު 46 ބިލިޔަން ރުފިޔާ ވަނީ ލޯނުގެ ގޮތުގައި ދޫކޮށްފައެވެ. ސެޕްޓެންބަރު މަހުގެ ނިޔަލަށް މި އަދަދު ވަނީ ޖުމްލަ 47 ބިލިޔަން ރުފިޔާއަށް އުފުލި، ފާހަގަކޮށްލެވޭ ރެކޯޑު މިންވަރަކަށް މަތިވެފައެވެ. މިއީ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ނުވަ މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި 6 ބިލިޔަން ރުފިޔާގެ ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ.
ވަކިވަކި ސިނާއަތްތަކަށް ބަލާއިރު، ސެޕްޓެންބަރު މަހުގެ ނިޔަލަށް އެންމެ ބޮޑު އަދަދަކުން ލޯނު ދޫކޮށްފައިވަނީ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ސިނާއަތަށެވެ. އެ ސިނާއަތުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކަށާއި ތަރައްގީގެ އެކި މަޝްރޫއުތަކަށް އެކަނިވެސް 15 ބިލިޔަން ރުފިޔާގެ ލޯނު ވަނީ ދޫކޮށްފައެވެ. މިއީ ޖުމްލަ ލޯނު ޕޯޓްފޯލިއޯގެ ބޮޑު އިންސައްތައެކެވެ.
ފަތުރުވެރިކަމުގެ ފަހަތުން ދެވަނައަށް އެންމެ ގިނައިން މާލީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދީފައިވަނީ އިމާރާތްކުރުމުގެ (ކޮންސްޓްރަކްޝަން) ދާއިރާއަށެވެ. އެ ދާއިރާއަށް 11 ބިލިޔަން ރުފިޔާގެ ލޯނު ދޫކޮށްފައިވާއިރު، މިއީ ރާއްޖޭގެ އުމްރާނީ ތަރައްގީއަށާއި ވިޔަފާރި އަދި ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ އިމާރާތްތަކަށް ހިނގަމުންދާ ހަރަދުތަކުގެ ބޮޑުބައެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. މީގެއިތުރުން، އާންމު ފަރުދުންގެ ޒާތީ އެކި ބޭނުންތަކަށާއި ޒަރޫރީ ކަންކަމަށް 9 ބިލިޔަން ރުފިޔާގެ ލޯނު ދޫކޮށްފައިވާ ކަމަށް ވެސް ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
އިގުތިސާދުގެ މައި ދާއިރާތަކަށް ބޮޑެތި އަދަދުތަކުން ލޯނު ދޫކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް، އެމްއެމްއޭގެ ރިޕޯޓުން ފާހަގަކުރެވޭ ގޮތުގައި އެންމެ ކުޑަ އަދަދަކުން ލޯނު ދޫކުރެވިފައިވަނީ ދަނޑުވެރިކަމުގެ ސިނާއަތަށެވެ. ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ގައުމީ ފެންވަރުގައި މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވެމުންދާ މި ދަނޑިވަޅުގައި، ދަނޑުވެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށް މުޅި އެކު ދޫކޮށްފައިވަނީ ޖުމްލަ 20 މިލިޔަން ރުފިޔާއެވެ. މިއީ އެހެން ދާއިރާތަކާ އަޅާބަލާއިރު ނިސްބަތުން ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށް އަދަދެކެވެ.
އެމްއެމްއޭއިން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި ތަފާސްހިސާބުތަކަކީ ރާއްޖޭގައި ޑިޕޮސިޓް ބަލައިގަންނަ މާލީ އިދާރާތަކުން ހުށަހަޅާފައިވާ މާލީ ބަޔާންތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އެކުލަވާލާފައިވާ ހިސާބުތަކެކެވެ. މި އަދަދުތަކުގެ ތެރޭގައި ދޫކޮށްފައިވާ ލޯނުތަކާއި އެޑްވާންސްތަކުގެ އިތުރުން، އެ އިދާރާތަކަށް ލިބެންޖެހޭ އިންޓްރެސްޓާއި އެކައުންޓްސް ރިސީވަބަލް ފަދަ މާލީ މުއާމަލާތްތައް ވެސް ހިމެނެއެވެ.
މި ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކުވައިދެނީ ރާއްޖޭގެ އިގުތިސާދީ ދުވެލި ހަލުވިވެ، އަމިއްލަ ވިޔަފާރިތަކުންނާއި ފަރުދުން އިންވެސްޓްމަންޓްތައް ފުޅާކުރުމަށް މާލީ އިދާރާތަކުގެ އިތުބާރު ހޯދަމުން އަންނަ މިންވަރެވެ. ހާއްސަކޮށް ފަތުރުވެރިކަމާއި އިމާރާތްކުރުމުގެ ދާއިރާއިން ލޯނު ނަގާ މިންވަރު މަތިވުމަކީ ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އިގުތިސާދީ އައު ހަރަކާތްތަކެއް ފެށި، އިތުރު ވަޒީފާތަކާއި އާމްދަނީގެ ފުރުސަތުތައް ފަހިވެގެންދާނެ ކަމުގެ ހެޔޮ ފާލެކެވެ.
