ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚުގައި މިހާތަނަށް ހިނގާފައިވާ އެންމެ ބޮޑެތި ޚިޔާނާތްތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ޚިޔާނާތެއްގެ ގޮތުގައި ފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަންގެ ޚިޔާނާތް ފާހަގަކުރެވެއެވެ. އެމްއެމްޕީއާރުސީ އަދި އެފްޕީއައިޑީގެ ޚިޔާނާތަށްވުރެވެސް ބޮޑު މި ޚިޔާނާތަކީ ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތަށް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ގެއްލުމެކެވެ.
ބީލަމުގެ އުސޫލުތަކާ ޚިލާފަށް ހިންގުނު މުޢާމަލާތްތައް
އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލްގެ ރިޕޯޓުން ހާމަވާ ގޮތުގައި 2021 އިން 2023 އަށް، ވާދަވެރި ބީލަމުގެ އުސޫލުތަކާ ޚިލާފަށް 2.2 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށްވުރެ ގިނަ ރުފިޔާގެ މަސައްކަތް އެކި ފަރާތްތަކާ ހަވާލުކުރެވިފައިވެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި 674 އެއްބަސްވުން ހިމެނެއެވެ. މި އެއްބަސްވުންތައް ވަނީ އާންމު އުސޫލުން އިޢުލާނުކުރުމެއްނެތި، ވަކި ފަރާތްތަކަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން ހެދިފައެވެ.
ގަވާއިދުތައް ބަދަލުކޮށްގެން ހިންގުނު ޚިޔާނާތް
ފެނަކައިގެ މުދަލާއި ޚިދުމަތް ހޯދުމުގެ ގަވާއިދުގައި، 225,000 ރުފިޔާއަށްވުރެ މަތީގެ މުޢާމަލާތްތައް ކުރަންޖެހެނީ އާންމު ބީލަމުގެ އުސޫލުންނެވެ. ނަމަވެސް، ޚިޔާނާތަށް މަގުފަހިކުރުމަށްޓަކައި، ރާއްޖެއިން ބޭރުން ކުރެވޭ މުޢާމަލާތްތަކަށް މި ގަވާއިދު ނުހިނގާގޮތަށް ބަދަލުކުރެވިފައިވެއެވެ.
ކުންފުނީގެ މާލީ ހާލަތަށް ކުރި ނޭދެވޭ އަސަރު
މި ޚިޔާނާތުގެ ސަބަބުން ފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަންގެ މާލީ ހާލަތު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފައެވެ. އާންމު އުސޫލުން ބޭރުން ހެދުނު 439 އެއްބަސްވުމުގެ ޖުމްލަ އަގު 1.37 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރައެވެ. މިއީ ކުންފުނީގެ މާލީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ލޮޅުމެކެވެ.
ޒިންމާދާރު ނޫން ވެރިކަމުގެ ނަތީޖާ
މި ޚިޔާނާތަކީ ޒިންމާދާރުކަން ކުޑަ ވެރިކަމެއްގެ ސީދާ ނަތީޖާއެކެވެ. ކުންފުނީގެ އިސްވެރިންނާއި ސަރުކާރުގެ އިސްފަރާތްތަކުގެ އިހުމާލުން ހިނގާފައިވާ މި ޚިޔާނާތުގެ ސަބަބުން:
- ކުންފުނީގެ މާލީ ހާލަތު ދަށްވުން
- ރައްޔިތުންނަށް ދެވޭ ޚިދުމަތުގެ ފެންވަރު ދަށްވުން
- ކުންފުނީގެ މުވައްޒަފުންގެ މުސާރައާއި އިނާޔަތްތަކަށް އަސަރުކުރުން
- ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތަށް ނޭދެވޭ އަސަރުކުރުން
ފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަންގައި ހިނގާފައިވާ މި ބޮޑު ޚިޔާނާތަކީ ދިވެހި ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކުގެ ހިންގުމުގައި ހުރި ބޮޑެތި މައްސަލަތައް ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. މިފަދަ ކަންކަން ތަކުރާރުވިޔަ ނުދިނުމަށްޓަކައި، ހަރުދަނާ ނިޒާމުތަކެއް ޤާއިމުކުރުމާއި، ޒިންމާދާރު ވެރިކަމެއް އޮތުމަކީ ކޮންމެހެން މުހިންމު ކަމެކެވެ. އަދި މިފަދަ ޚިޔާނާތްތަކުގައި ބައިވެރިވާ ފަރާތްތަކާމެދު ޤާނޫނީ ފިޔަވަޅު އެޅުމަކީވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ.
