ދައުލަތުގެ ބަޖެޓަކީ، އެ ގައުމެއްގެ އިޤްތިޞާދީ އަދި އިޖްތިމާޢީ ކުރިއެރުމަށްޓަކައި ހިންގާނެ މަޝްރޫޢުތަކާއި ޚަރަދުތައް ރޭވުމަށް ބޭނުންކުރާ އެންމެ މުހިންމު އެއް ވަޞީލަތެވެ. އަންނަ އަހަރަށް ލަފާކުރާ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓު އެކުލަވާލާފައިވާ ގޮތާ ގުޅޭގޮތުން، މާލީ ކަންކަމާއި ތަރައްޤީގެ ރޭވުންތެރިކަމާ ބެހޭ ވަޒީރު މޫސާ ޒަމީރު ވަނީ، ބަޖެޓުގައި ވަކިވަކި މަޝްރޫޢުތަކުގެ ތަފްސީލު ނުހިމެނުމުގެ ސަބަބުން ރައްޔިތުން ބޭނުންވާ ގޮތަށް މަޝްރޫޢުތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ. ބަޖެޓު އެކުލަވާލާފައިވާ އުޞޫލާއި، އެކަމުގެ ސަބަބުން ރައްޔިތުންގެ ބައިވެރިވުން އިތުރުވެ، އެމީހުންގެ ޙާޖަތްތަކަށް އިސްކަންދެވޭނެ ގޮތްތަކާއި ބެހޭ ގޮތުން ވަޒީރު ވަނީ ބަޖެޓު ކޮމެޓީގައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވާފައެވެ.
ބަޖެޓުގައި މަޝްރޫޢުތަކުގެ ތަފްސީލު ނުހިމެނުމުގެ ސިޔާސަތު
މި އަހަރުގެ އަދި އަންނަ އަހަރަށް ލަފާކޮށް ހުށަހެޅުނު ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުގައި، ކުރީގެ ބަޖެޓުތަކާ ޚިލާފަށް، ވަކިވަކި މަޝްރޫޢުތަކުގެ ތަފްސީލުތައް ހިމަނާފައި ނުވާކަން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓު ދިރާސާކުރާ ކޮމިޓީގައި ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ. މި ކަމާ ގުޅިގެން ވަޒީރު މޫސާ ޒަމީރު ވިދާޅުވީ، މިއީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒުގެ ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތެއް ކަމަށާއި، އެ ސިޔާސަތުގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދަކީ ރައްޔިތުންނާ ގާތުން މަސައްކަތްކޮށް، އެ ރައްޔިތުން ބޭނުންވާ ގޮތަށް ޚިދުމަތް ދިނުން ކަމަށެވެ.
މި ސިޔާސަތުގެ ދަށުން، ބަޖެޓުގައި މަޝްރޫޢުތަކުގެ ތަފްސީލުތައް ކުރިން ކަނޑައަޅައި ނުހިމަނަނީ، އެކި ރަށްރަށުގެ ޙާލަތާއި، އެ ރައްޔިތުންގެ އެންމެ ބޮޑު ބޭނުމަކީ ކޮބައިކަން ދެނެގަތުމަށް ފުރުޞަތު ދިނުމުގެ ބޭނުމުގައެވެ.
ވަޒީރު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ކުރީގެ ސަރުކާރުތަކުގައި އާންމުކޮށް ރަށްރަށަށް ވަޑައިގެން ރައްޔިތުންނާ ބައްދަލުކޮށް، ކައުންސިލްތަކުން ފާހަގަކުރާ ކަންކަން ނޯޓުކުރުން ފަދަ ކަންކަން ނުކުރެވޭ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މި ސަރުކާރުން މަސައްކަތް ކުރައްވަނީ ރައްޔިތުންނާ ގާތުން މަސައްކަތްކޮށް، އެ ރައްޔިތުން ބޭނުންވާ ގޮތަށް ކަންކަން ކުރުމަށެވެ.
ރައްޔިތުންގެ ބައިވެރިވުން އިތުރުކުރުން
މި އުޞޫލުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ބޭނުމަކީ، މަޝްރޫޢުތައް ރާވައި ހިންގުމުގައި ރައްޔިތުންގެ ބައިވެރިވުން އިތުރުކުރުމެވެ. މާލެ ސަރަހައްދުގައި ތިބެގެން ރަށެއްގެ ސިއްޙީ މަރުކަޒެއްގައި ހުންނަ މައްސަލަތަކެއް ނުވަތަ އެހެންވެސް ތަރައްޤީގެ ޙާޖަތެއް ދެނެގަތުމަކީ ދަތި ކަމެއް ކަމަށް ވަޒީރު ޒަމީރު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އެކަން ދެނެގަނެވޭނީ ސީދާ އެ ރަށަކަށް ގޮސް، ރައްޔިތުންނާއި ކައުންސިލްތަކާ ބައްދަލުކޮށް، ޙާލަތު އަންދާޒާކުރެވުމުންނެވެ. އެހެންކަމުން، ބަޖެޓުގައި ވަކި މަޝްރޫޢެއް ކަނޑައަޅައި ބަންދުކޮށްފައި ނުވުމުން، އެ ރަށެއްގެ އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމަކީ ކޮބައިތޯ ބެލުމަށްފަހު، އެ ބޭނުމަށް ބަޖެޓު ބޭނުންކުރެވޭނެއެވެ.
މި މެކޭނިޒަމްގެ ސަބަބުން، ސަރުކާރުން ހިންގާ މަޝްރޫޢުތަކަކީ ރައްޔިތުންގެ ޙަޤީޤީ ބޭނުންތަކަށް އަމާޒުކުރެވޭ މަޝްރޫޢުތަކަކަށް ވާނެއެވެ. މިސާލަކަށް، ބައެއް ރަށްރަށަށް އެންމެ ބޮޑަށް ބޭނުންވަނީ ފެނާއި ނަރުދަމާގެ ނިޒާމު ކަމުގައި ވެދާނެއެވެ. އަނެއް ބަޔަކަށް ބަނދަރު ހެދުން ނުވަތަ ސިއްޙީ ޚިދުމަތް ތަރައްޤީކުރުން އިސްކަން ދެވޭނެއެވެ. ބަޖެޓު މިގޮތަށް ފުޅާކޮށް ބެހެއްޓުމުން، ކޮންމެ ރަށެއްގެ ޙާލަތަށް އެންމެ އެކަށޭނަ ގޮތްތައް ހޯދައި، އެކަމަށް ބަޖެޓު ބޭނުންކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ސަރުކާރަށް ލިބިގެންދެއެވެ.
މަޝްރޫޢުތައް ހުއްޓިފައި ނުބޭއްވުމުގެ އަޒުމް
ވަޒީރު ޒަމީރު ވަނީ، މި ސަރުކާރުގެ މައިގަނޑު އަޒުމަކީ ރައްޔިތުންނަށް ބޭނުންވާ ޚިދުމަތް ރައްޔިތުން ބޭނުންވާ ގޮތަށް ދިނުން ކަމަށާއި، މިކަން އެންމެ ރަނގަޅަށް ކުރެވޭނެ މެކޭނިޒަމް މިހާރު އޮތް ކަމަށް ޤަބޫލުކުރައްވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، އެ ދާއިރާގެ ރަށްރަށުގައި ހުއްޓިފައިވާ މަޝްރޫޢުތަކަކީ ކޮބައިކަން ދެނެގަތުމަށް މަސައްކަތްކުރައްވާނެ ކަމަށާއި، މި ސަރުކާރުން ފެށި ގިނަ މަޝްރޫޢުތައް އަންނަ އަހަރު ނިމޭނެ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވިއެވެ.
މިކަމުން ދޭހަވަނީ، ބަޖެޓުގެ ފްލެކްސިބިލިޓީގެ ސަބަބުން، ކުރީގެ ސަރުކާރުތަކުގައި ފެށި ނަމަވެސް އެކި ސަބަބުތަކާ ހުރެ ހުއްޓިފައިވާ މަޝްރޫޢުތައް އަލުން ފަށައި، ނިންމާލުމަށް އިސްކަން ދެވޭނެ ކަމެވެ. މިކަމަކީ ވަކިވަކި ރަށްރަށުގެ ތަރައްޤީއަށް ހުރަސްއެޅިފައިވާ މައްސަލަތައް ޙައްލުކުރުމަށް ލިބިގެންދާނެ ރަނގަޅު ފުރުޞަތެކެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޚާއްޞަ ޙާލަތަށް ފެތޭ ގޮތް
ވަޒީރު ޒަމީރު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ދުނިޔޭގެ އެހެން ޤައުމުތަކާ ރާއްޖެ އެކުލެވިފައިވާ ގޮތަށް ބަލާއިރު، ރާއްޖޭގައި މަޝްރޫޢުތައް ހިންގާނެ މެކޭނިޒަމް ތަފާތުވާނެއެވެ. ރާއްޖެއަކީ ކުދިކުދި ރަށްތަކެއްގެ މައްޗަށް އެކުލެވިފައިވާ ޤައުމަކަށްވާތީ، ކޮންމެ ރަށެއްގެ ޙާޖަތްތައް ތަފާތުވެފައި، އެކަންކަން ދެނެގަތުމަށް ވަކި ޚާއްޞަ އުޞޫލެއް ބޭނުންވެއެވެ.
މާލެއިން ނިންމާ ނިންމުންތަކަށް ވުރެ، ރަށު ފެންވަރުގައި ރައްޔިތުންނާ ގާތުން މަސައްކަތްކޮށް ނިންމާ ނިންމުންތައް އެންމެ އެކަށީގެންވާނެއެވެ. މި ބަޖެޓު އުޞޫލަކީ، ރާއްޖޭގެ ޖަޣުރާފީ ގޮތްގަނޑަށް އެންމެ އެކަށީގެންވާ ގޮތް ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ.
ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުގައި ވަކިވަކި މަޝްރޫޢުތަކުގެ ތަފްސީލު ނުހިމަނައި، ރައްޔިތުންނާ ގާތުން މަސައްކަތްކޮށް، އެމީހުންގެ ބޭނުންތަކަށް އިސްކަންދިނުމުގެ ސިޔާސަތަކީ، ލާމަރުކަޒީ އުޞޫލުން ތަރައްޤީ ހޯދުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ. ވަޒީރު މޫސާ ޒަމީރުގެ ވާހަކަފުޅުން ހާމަވާ ގޮތުގައި، މި އުޞޫލުގެ ސަބަބުން، ސަރުކާރުގެ މަޝްރޫޢުތަކަކީ ރައްޔިތުންގެ ޙަޤީޤީ ބޭނުންތަކަށް އަމާޒުކުރެވިފައިވާ، އެންމެ އެކަށީގެންވާ ގޮތަށް ބޭނުންކުރެވޭނެ މަޝްރޫޢުތަކަކަށް ވާނެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން، ރާއްޖޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ދެމިގެންދާނެ ތަރައްޤީއެއް ޤާއިމުކުރުމަށް ބޮޑު އެހީއަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ.
