ދައުލަތުގެ މާލީ ހާލަތު ބައްޓަންކުރުމުގައި ދަރަނި މެނޭޖްކުރުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ދާއިރާއެކެވެ. މާލީކަންކަމާއި ތަރައްޤީގެ ރޭވުންތެރިކަމާއި ބެހޭ ވަޒީރު މޫސާ ޒަމީރު ވަނީ، ދައުލަތުގެ ދަރަނި ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ދެއްކޭނެ ގޮތަކަށް ކަންކަން ރޭވުމަށް ސަރުކާރުން މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ. މިކަމުގެ އަޑީގައި އޮތް ބޭނުމަކީ، ކުރީގެ ދަރަނިތައް ނެގިއިރު އެ ދަރަނިތައް ދައްކާނެ ގޮތުގެ ސާފު ރޭވުމެއް ނެތުމުގެ ސަބަބުން މިހާރު ދިމާވެފައިވާ ކަންބޮޑުވުންތަކުން އަރައިގަތުމެވެ، ދަރަނި މެނޭޖްކުރުމަށް ސަރުކާރުން ގެންގުޅޭ އާ ސިޔާސަތުތަކާއި، ދެމެހެއްޓެނިވި ދަރަނި މެނޭޖްމަންޓްގެ މުހިންމުކަން ބަލައިލާނެއެވެ.
ކުރީގެ ދަރަނިތަކުގެ ގޮންޖެހުންތައް
މިނިސްޓަރ ޒަމީރު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ދިގު މުއްދަތަށް ދަރަނި ނެގުމުގައި ކުރިމަތިވާ އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކީ، ކުރިން ނަގާފައިވާ ބޮޑެތި ދަރަނިތައް އަނބުރާ ދައްކާނެ ގޮތުގެ މާބޮޑު ޕްލޭނެއް ނެތުމެވެ. މިސާލަކަށް، 250 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ދަރަންޏެއް ނެގިއިރު، އެ ދަރަނި ދައްކާނެ ސީދާ ރޭވުމެއް ނެތުމުގެ ސަބަބުން، އެ އަދަދު 500 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ބަދަލުވެގެން ދިއުމަކީ، މިއަދު ރައްޔިތުންނާއި މަޖިލީހާއި ސަރުކާރުވެސް ކަންބޮޑުވާން ޖެހިފައިވާ މައްސަލައެކެވެ. ރަނގަޅު މާލީ ރޭވުމެއް ނެތި ދަރަނި ނެގުމުގެ ނަތީޖާއަކީ، ދައުލަތުގެ މާލީ ހާލަތު ބަލިކަށިވެ، ކުރިމަގުގެ ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކަށް ހުރަސް އެޅިގެން ދިއުމެވެ.
ދެމެހެއްޓެނިވި ދަރަނި މެނޭޖްމަންޓްގެ އަމާޒު
މި ގޮންޖެހުންތަކުން އަރައިގަތުމަށްޓަކައި، ސަރުކާރުން މިހާރު އަމާޒު ހިފާފައިވަނީ ދަރަނިތައް މެނޭޖްކުރެވޭނެ ސާފު ޕްލޭނެއްގެ ތެރެއިން ކުރިއަށް ދިއުމަށެވެ. މި ޕްލޭނުގެ މައިގަނޑު އެއް ބަޔަކީ، ކުރިއަށް އޮތްތަނުގައި ދައުލަތަށް ލިބޭ އާއްމުދަނީގެ ބައެއް، ބޮޑެތި ދަރަނިތައް ދެއްކުމަށްޓަކައި ރައްކާކޮށް، އެ ފައިސާއިން ދަރަނި މެނޭޖްކުރުމެވެ. މިއީ، ދަރަނީގެ ބުރަ ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި މުސްތަޤުބަލަށް ރޭވުންތައް ރޭވުމުގެ މުހިންމުކަން ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. މިނިސްޓަރ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ދެން ދަރަންޏެއް ނަގާނަމަ، އެ ދަރަނި އަނބުރާ ދައްކާނެ ރަނގަޅު ޕްލޭނެއް އެކުލަވާލެވޭނެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން، ދަރަނި ނެގުމުގެ ސަބަބުން ދައުލަތުގެ މާލީ ހާލަތަށް ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ކުޑަކުރެވޭނެއެވެ.
އާއްމުދަނީ އިތުރުކުރުމާއި ހަރަދު ކުޑަކުރުން
ދަރަނި ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތަކަށް ދެއްކުމަށްޓަކައި ހަމައެކަނި ދަރަނި ދައްކާނެ ގޮތް ރޭވުމަކުން ފުއްދައެއް ނުލެވޭނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ދައުލަތުގެ އާއްމުދަނީ އިތުރުކުރުމާއި، ހަރަދުތައް ކޮންޓްރޯލްކުރުމަކީވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ދެމެހެއްޓެނިވި މާލީ ސިޔާސަތެއްގެ ތެރެއިން، ދައުލަތުގެ އާމްދަނީގެ މަގުތައް ފުޅާކުރުމާއި، ޚަރަދުތައް ބޭކާރު ނުކޮށް، އެންމެ ފައިދާ ހުރި ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމަކީ ދަރަނީގެ ބުރަ ކުޑަކުރުމަށް އެޅޭނެ މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެކެވެ. މިފަދަ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން، ދައުލަތަށް ދަރަނީގެ ޚިދުމަތް ދިނުމަށް ފަސޭހަވެ، މާލީ މިނިވަންކަން އިތުރުވާނެއެވެ.
ދަރަނި މެނޭޖްކުރުމުގެ ދިގު މުއްދަތުގެ ފައިދާތައް
ދަރަނި ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތަކަށް މެނޭޖްކުރުމުގެ ސަބަބުން ދައުލަތަށް ގިނަ ފައިދާތަކެއް ލިބިގެންދެއެވެ. އެންމެ ބޮޑު ފައިދާއަކީ، ބައިނަލްއަޤްވާމީ މާލީ ބާޒާރުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިތުބާރު ބޮޑުވުމެވެ. ސާފުކޮށް ރޭވިފައިވާ ދަރަނި ދެއްކުމުގެ ޕްލޭނެއް އޮތުމަކީ، އިންވެސްޓަރުންނާއި ބޭރުގެ މާލީ އިދާރާތަކުން ރާއްޖެއަށް ދޭ އިތުބާރު އިތުރުކުރާނެ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، ދަރަނީގެ ބުރަ ކުޑަވުމުގެ ސަބަބުން، ތަރައްޤީގެ މުހިންމު މަޝްރޫޢުތަކަށް ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން އިތުރު ފައިސާ ހޭދަކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބި، އިޤްތިޞާދީ ކުރިއެރުން އަވަސްވާނެއެވެ.
މާލީ ވަޒީރު މޫސާ ޒަމީރުގެ ވިސްނުންފުޅުގައި، ދައުލަތުގެ ދަރަނި ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި މެނޭޖްކުރުމަކީ މިއަދުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ކަމެވެ. ކުރީގެ ދަރަނިތައް ނެގިއިރު ރަނގަޅު ރޭވުމެއް ނެތުމުގެ ސަބަބުން ދިމާވެފައިވާ މައްސަލަތަކަށް ހައްލެއް ހޯދުމަށްޓަކައި، ސަރުކާރުން މިހާރު ވަނީ ދަރަނި ދައްކާނެ ޕްލޭނެއް އެކުލަވާލައި، އާއްމުދަނީގެ ބައެއް އެކަމަށް ޚާއްޞަކުރުމަށް ނިންމާފައެވެ. މިފަދަ ދިގު މުއްދަތުގެ މާލީ ސިޔާސަތުތަކުގެ ސަބަބުން، ދައުލަތުގެ މާލީ ހާލަތު ހަރުދަނާވެ، އިޤްތިޞާދީ ކުރިއެރުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެއެވެ. ދަރަނި މެނޭޖްކުރުމުގައި މި ގެނެވޭ ބަދަލުތަކަކީ، ރާއްޖޭގެ މާލީ މުސްތަޤުބަލު އުޖާލާކުރުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.
