ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޕެންޝަނާ ބެހޭ ގާނޫނަށް ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން މިހާރު ހުށަހަޅާފައިވާ އިސްލާހަކީ ރައްޔިތުންގެ އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަމާއި ސިއްހީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. މިލަންދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު ހަސަން މުފީދު އަބްދުލް ގާދިރު ހުށަހެޅުއްވި މި ބިލުގެ މައިގަނޑު މަގުސަދަކީ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ ފަދަ ބޮޑެތި ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ހޯދަން ޖެހޭ ހާލަތްތަކުގައި، ޕެންޝަން ފަންޑުގައި ހުންނަ ފައިސާ ބޭނުންކުރެވޭނެ މަގު ފަހިކޮށްދިނުމެވެ.
ޓާމިނަލް އިލްނަސް ނުވަތަ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ ބަލިތައް
މި އިސްލާހުގައި އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދީފައިވަނީ ’ޓާމިނަލް އިލްނަސް‘ ނުވަތަ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ ފަދަ ބޮޑެތި ބަލިތައް ތަހައްމަލު ކުރަމުންދާ ފަރާތްތަކަށެވެ. މިފަދަ ހާލަތެއްގެ ގޮތުގައި ބަލަނީ، އެކަށީގެންވާ ސިއްހީ ފަރުވާ ފޯރުކޮށްދިން ނަމަވެސް 12 މަހަށް ވުރެ ދިގު މުއްދަތަކަށް އެ މީހަކު ދިރިހުރުމަކީ ނާދިރުކަމެއް ކަމަށް ސްޕެޝަލިސްޓު ޑޮކްޓަރަކު ކަނޑައަޅާފައިވާ ހާލަތްތަކަށެވެ. މިފަދަ ދަތި ދަނޑިވަޅެއްގައި، ބަލިމީހާގެ ރިޓަޔަމަންޓު ސޭވިންގްސް އެކައުންޓުގައި ހުރި ފައިސާ ބޭނުންކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބުމަކީ އާއިލާތަކަށް ލިބޭނެ ވަރަށް ބޮޑު ލުޔެކެވެ.
ޕެންޝަން ފައިސާ ބޭނުންކުރެވޭ ދާއިރާ ފުޅާވުން
މިހާތަނަށް އަމަލުކުރަމުން އައި ގޮތުން ޕެންޝަން ފަންޑުގައި ހުންނަ ފައިސާ ބޭނުންކުރެވެނީ ހަމައެކަނި ފަރުޟު ހައްޖު އަދާކުރުމަށާއި ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ ބޭނުންތަކަށް އެކަންޏެވެ. ނަމަވެސް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު ވައުދުވެވަޑައިގެންފައިވާ ފަދައިން، މި ގެނެވޭ އިސްލާހާއެކު ސިއްހީ ކުއްލި ހާލަތްތަކުގައި މި ފައިސާގެ ބޭނުން ހިފޭނެ އެވެ. މީގެ ސަބަބުން ބޮޑެތި ބަލިތަކަށް ބޭސްފަރުވާ ކުރުމަށް ސަލާންޖަހަންޖެހޭ ޖެހުމަށް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ހައްލެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
ފައިސާ ދޫކުރުމުގެ އުސޫލު
އިސްލާހުގައިވާ ގޮތުން، ޓާމިނަލް އިލްނަސްގެ ހާލަތުގައިވާ މީހަކު އޭނާގެ ޕެންޝަން ފައިސާ ދޫކޮށްދޭން އެދިއްޖެ ނަމަ، އެކައުންޓުގައި ހުރި ހުރިހާ ފައިސާއެއް ނުވަތަ އެ މީހަކު އެދޭ މިންވަރަކަށް ފައިސާ ދޫކުރެވިދާނެ އެވެ. މިއީ އެ މީހެއްގެ އަމިއްލަ ފައިސާ، އެންމެ ބޭނުންޖެހޭ ވަގުތު ބޭނުންކުރުމުގެ ފުރިހަމަ އިހުތިޔާރު ދިނުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.
އިތުރު އިސްލާހުތަކާއި ހަރުދަނާ އުސޫލުތައް
މި ބިލުގައި ބޭސްފަރުވާގެ އިތުރުން ޕެންޝަން ނިޒާމު ހަރުދަނާކުރުމަށް އެހެން ބައެއް ބަދަލުތައް ވެސް ވަނީ ހިމަނާފަ އެވެ. އެގޮތުން، ޕެންޝަން ލިބޭ އުމުރު ހަމަވެފައިވާ މީހަކަށް އެހެން ގޮތްގޮތުން ލިބޭ އާމްދަނީ އަސާސީ ޕެންޝަނަށް ވުރެ ބޮޑު ނަމަ، އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ ޕެންޝަން ނުލިބޭ ގޮތަށް ވަނީ ހަމަޖައްސާފަ އެވެ. އަދި އިންތިހާބީ މަގާމެއްގައި ނުވަތަ ސަރުކާރުގެ ކުންފުންޏެއްގެ މަގާމެއްގައި ހުރި ނަމަ، އެ މުއްދަތުގައި ޕެންޝަން ފައިސާ ނުލިބޭނެ ގޮތަށް ހަމަޖެއްސުމަކީ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓަށް ލުއިވެ، އިންސާފުވެރިކަމާއެކު ފައިސާ ބެހިގެންދާނެ ކަމެކެވެ.
ޖުމްލަގޮތެއްގައި، ޕެންޝަނާ ބެހޭ ގާނޫނަށް މި ގެނެވޭ އިސްލާހަކީ އިންސާނީ ކަރާމާތާއި ރައްޔިތުންގެ ސިއްހީ ރައްކާތެރިކަމަށް އިސްކަންދީގެން ގެނެވޭ ބަދަލެކެވެ. ބޮޑެތި ބަލިތަކުގެ ޝިކާރައަކަށްވާ މީހުންނަށް އެ މީހުންގެ އަމިއްލަ ރައްކާކުރެވިފައިވާ ފައިސާއިން ފަރުވާ ހޯދުމުގެ މަގު ފަހިވުމަކީ، ދިވެހި މުޖުތަމައަށް ލިބޭނެ ވަރަށް ބޮޑު އުންމީދެކެވެ.
