ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ބައިނަލްއަޤުވާމީ ގޮތުން ފާހަގަކުރާ އަންހެނުންގެ ދުވަހަކީ، އަންހެނުންގެ ޙައްޤުތައް ކަށަވަރުކުރުމަށާއި މިންތީގެ ހަމަހަމަކަން ޤާއިމުކުރުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތްތައް ވަޒަންކޮށް، ހޯދިފައިވާ ކާމިޔާބީތަކާ މެދު ފުންކޮށް ވިސްނާލަން ލިބޭ މުހިންމު ފުރުޞަތެކެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެއަށް ބަލާއިރު، ޤާނޫނީ ނިޒާމަށް އައި ބަދަލުތަކާއި، ތަޢުލީމީ ދާއިރާއިން ހޯދާފައިވާ ކުރިއެރުންތަކުގެ ސަބަބުން އަންހެނުންގެ ދައުރު މުޖުތަމަޢުގައި ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފުޅާވެފައެވެ. ތަފާސްހިސާބުތަކާއި މިންކުރެވޭނެ ކުރިއެރުންތަކުގެ އަލީގައި މިކަން ދެނެގަތުމަކީ މުސްތަޤުބަލަށް ރޭވުންތައް ބައްޓަންކުރުމަށް ކޮންމެހެން މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ހަމަހަމަކަމުގެ ޤާނޫނީ ބިންގާ
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ 2008 ވަނަ އަހަރުގެ ޤާނޫނުއަސާސީއަކީ މިންތީގެ ތަފާތުކުރުމެއް ނެތި ހުރިހާ ރައްޔިތުންނަށް ހަމަހަމަ ޙައްޤުތަކެއް ކަށަވަރުކޮށްދޭ އަސާސީ ބިންގަލެވެ. މި ބިންގަލުގެ މަތީގައި، 2016 ވަނަ އަހަރު ތަޞްދީޤުކުރެވުނު ”ޖެންޑަރ އިކުއަލިޓީގެ ޤާނޫނު“ އާއި، 2022 އިން 2026 އަށް އެކުލަވާލާފައިވާ ”ނޭޝަނަލް ޖެންޑަރ އިކުއަލިޓީ އެކްޝަން ޕްލޭން“ އަކީ އަންހެނުންގެ ބައިވެރިވުން އިތުރުކުރުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެކެވެ. މި ސިޔާސަތުތަކުގެ ސަބަބުން، އިޤްތިޞާދީ އަދި އިޖުތިމާޢީ ދާއިރާތަކުގައި އަންހެނުންނަށް ހުރި ހުރަސްތައް ނައްތާލުމަށް ބައިނަލްއަޤުވާމީ މިންގަނޑުތަކާ އެއްގޮތަށް މަސައްކަތް ކުރެވެމުންދެއެވެ.
ތަޢުލީމާއި ފަންނީ ތަރައްޤީ
ރާއްޖޭގައި އަންހެނުން އެންމެ ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ހޯދާފައިވަނީ ތަޢުލީމީ ދާއިރާއިންނެވެ. ލިޔަން ކިޔަން އިނގޭ ނިސްބަތް އަންހެނުންނާއި ފިރިހެނުންގެ މެދުގައި ހަމަހަމަވެފައިވާއިރު، ސާނަވީ ތަޢުލީމު ނިންމާ އަންހެން ކުދިންގެ ނިސްބަތް ފިރިހެން ކުދިންނަށްވުރެ އިތުރެވެ. މަތީ ތަޢުލީމު ހާސިލުކުރާ މީހުންގެ ތެރެއިން ބޮޑު އިންސައްތައަކީ އަންހެނުން ކަމުގައިވާއިރު، މިއީ ކުރީގެ ޖީލުތަކާ އަޅާބަލާއިރު ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ. މި ތަޢުލީމީ ކާމިޔާބީގެ ސަބަބުން، ޞިއްޙީ ދާއިރާއާއި، ތަޢުލީމީ ދާއިރާގެ އިތުރުން ކުދި އަދި މެދު ފަންތީގެ ވިޔަފާރިތަކުގައި އަންހެނުންގެ ދައުރު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފުޅާވެފައެވެ.
ސިޔާސީ ބައިވެރިވުމާއި ލީޑަރޝިޕް
ސިޔާސީ މައިދާނަށް ބަލާއިރު، ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ 33 އިންސައްތަ ގޮނޑި އަންހެނުންނަށް ޚާއްޞަކުރުމަކީ ރަށު ފެންވަރުގައި ނިންމުންތައް ނިންމުމުގައި އަންހެނުންގެ ބަސް އިއްވުމަށް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ބާރެކެވެ. ނަމަވެސް، ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ނުވަތަ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި އަންހެނުންގެ ތަމްސީލުކުރުން އަދިވެސް އޮތީ ދަށް މިންވަރެއްގައެވެ. 2024 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް މަޖިލީހުގެ ގޮނޑިތަކުގެ ތެރެއިން އަންހެނުން ތަމްސީލުކުރަނީ އެންމެ 5 އިންސައްތައެވެ. މިއީ ސިޔާސީ ގޮތުން އަންހެނުން ބާރުވެރިކުރުވުމަށް އަދިވެސް ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަންޖެހިފައިވާ ކަމުގެ ހެއްކެކެވެ.
އިޤްތިޞާދީ ދާއިރާގެ ގޮންޖެހުންތައް
މަސައްކަތްތެރިންގެ ބާޒާރުގައި އަންހެނުންގެ ބައިވެރިވުން އިތުރުވަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، ފިރިހެނުންނާ އަޅާބަލާއިރު ބޮޑު ތަފާތެއް އެބަހުއްޓެވެ. ފިރިހެނުންގެ 77.1 އިންސައްތަ ވަޒީފާގެ ބާޒާރުގައި ހަރަކާތްތެރިވާއިރު، އަންހެނުންގެ މި ނިސްބަތަކީ 45.6 އިންސައްތައެވެ. މީގެ އިތުރުން، އާމްދަނީ ބޮޑު ދާއިރާތަކުގައި އަންހެނުންގެ ބައިވެރިވުން މަދުވުމާއި، ގޭތެރޭގެ ޒިންމާތަކުގެ ސަބަބުން ވަޒީފާގެ މައިދާނުގައި ކުރިއަށް ދިއުމަށް ހުރި ހުރަސްތަކަކީ އަދިވެސް ޙައްލުކުރަންޖެހިފައިވާ މުހިންމު މައްސަލަތަކެކެވެ.
ދިވެހި އަންހެނުން ވަނީ ތަޢުލީމީ އަދި އިޖުތިމާޢީ ގޮތުން ބޮޑެތި ކާމިޔާބީތަކެއް ހާސިލުކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް، އިޤްތިޞާދީ އަދި ސިޔާސީ ގޮތުން އަންހެނުން ބާރުވެރިކުރުވުމަށް އަދިވެސް ގިނަ ގޮންޖެހުންތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އަންހެނުންގެ ދައުރު އިތުރަށް ފުޅާކުރުމަށްޓަކައި، މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި އަންހެނުންނަށް ފަހި ފުރުޞަތުތައް އުފެއްދުމާއި، ނިންމުންތައް ނިންމާ ފެންވަރުގައި އަންހެނުންގެ ބައިވެރިވުން އިތުރުކުރުމަކީ ޤައުމީ ތަރައްޤީއަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.
