ފަހަކަށް އައިސް މުސްލިމް މުޖުތަމަޢުތަކުގައި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާ ގުޅޭގޮތުން ކުރެވޭ މަޝްވަރާތައް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައެވެ. މިއީ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަށް ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި އަންނަމުންދާ ބަދަލުތަކުގެ ތެރެއިން ލިބުނު ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ. ސޯޝަލް މީޑިއާ އާއި މުޖުތަމަޢުގެ އެކި މަންސަތަކުގެ އިތުރުން، އިލްމީ ދާއިރާތަކުގައިވެސް ހާސްކަމާއި މާޔޫސްކަން ފަދަ ނަފްސާނީ ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހިފައިވާ ފަރާތްތަކުން ދަނީ އެމީހުންގެ ތަޖުރިބާތައް ހިއްސާކުރަމުންނެވެ. މީގެ ސަބަބުން ނަފްސާނީ ބަލިތަކާމެދު މުޖުތަމަޢުގައި އޮންނަ ނުރަނގަޅު ތަޞައްވުރުތަކާއި ކުށްހީތަކަށް ދަނީ ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް އަންނަމުންނެވެ.
މީގެ ކުރިން ގިނަ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ބައެއް މުސްލިމް މުޖުތަމަޢުތަކުގައި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާ ގުޅޭގޮތުން ފާޅުގައި ވާހަކަދެއްކުމަކީ އާންމު ކަމެއް ނޫނެވެ. ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި، މާޔޫސްވުމާއި ހާސްވުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ހަމައެކަނި ރޫޙާނީ ގޮތުން ބަލިކަށިވުމުގެ ސަބަބުން މެދުވެރިވާ ކަންތައްތަކެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވިފައިވެއެވެ. އަދި ހަމައެކަނި އަޅުކަން އިތުރުކުރުމުން ނުވަތަ އީމާންތެރިކަން ވަރުގަދަކުރުމުން އެފަދަ އުނދަގޫތަކުން ސަލާމަތްވެވޭނެ ކަމަށް ބައެއް ފަރާތްތަކުން ޤަބޫލުކުރިއެވެ. އިސްލާމީ ދިރިއުޅުމުގައި ރޫޙާނީ ކަންކަމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ ކަންތައްތަކެއް ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، ނަފްސާނީ ބޮޑެތި ބަލިތަކަކީ ހަމައެކަނި ރޫޙާނީ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބެލުމަކީ ގެއްލުން ހުރި ކަމެއް ކަމަށް މިހާރު ގިނަ މާހިރުން އެއްބަސްވެއެވެ. އަދި އެފަދަ ވިސްނުންތަކުގެ ސަބަބުން، އެހީތެރިކަން ބޭނުންވާ މީހުންނަށް އެކަމަށް އެދި ދިޔުމަށް ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވާކަންވެސް އެ މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ.
ހަމައެއާއެކު، އިލްމުވެރިންނާއި ތަޢުލީމީ މާހިރުން ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި، މިފަދަ ނުރަނގަޅު ވިސްނުންތަކަކީ އިސްލާމީ ތަޢުލީމަށްވުރެ ބޮޑަށް ބައެއް ސަގާފީ އާދަކާދަތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ކަންކަމެވެ. އިސްލާމްދީނުގެ އަސާސީ އުޞޫލުތަކަކީ އިންސާނާގެ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އަހަންމިއްޔަތުކަންދޭ، އޯގާތެރި އުޞޫލުތަކެކެވެ. ނަފްސާނީ ތަދާއި، ހިތާމަޔާއި، އަދި ދަތި އުނދަގޫތަކަކީ އިންސާނީ ތަބީޢަތުގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ދީނުގައި ބަލައިގަނެއެވެ. އިސްލާމީ ތާރީޚުގެ ތެރެއިން ފެންނަން ހުރި ޙާދިސާތަކަށް ބަލާއިރު، އިސްލާމްދީނުގެ މާތް ޝަޚުޞިއްޔަތުތަކަށްވެސް އިންތިހާ ދަރަޖައިގެ ހިތާމައާއި ނުތަނަވަސްކަން ކުރިމަތިވި ވަގުތުތައް ބަޔާންވެގެންވެއެވެ. މިއިން އެނގިގެންދަނީ ނަފްސާނީ ގޮތުން ދިމާވާ ގޮންޖެހުންތަކަކީ އީމާންތެރިކަމުގެ ބަލިކަށިކަމެއް ނޫންކަމެވެ.
މުސްލިމް ނަފްސާނީ މާހިރުންގެ އަދަދު އިތުރުވަމުންދާއިރު، އެ ބޭފުޅުން މަސައްކަތް ކުރައްވަމުން ގެންދަވަނީ ދީނީ އަގުތަކާއި ޒަމާނީ ނަފްސާނީ ފަރުވާ އެކުލަވާލައިގެން ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށެވެ. އެ ބޭފުޅުން ވަކާލާތު ކުރައްވަނީ ރޫޙާނީ ކަންކަމާއި ސައިންޓިފިކް ހޯދުންތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ފަރުވާތައް ގުޅުވައިލުމަށެވެ. ނަމާދުކުރުމާއި، ޛިކުރުކުރުމާއި، އަދި ދުޢާކުރުމަކީ ހިތްހަމަޖެހުމާއި، ތަރުތީބުވެފައިވާ ދިރިއުޅުމެއް ހޯދުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ މުހިންމު ވަޞީލަތްތަކެކެވެ. ނަމަވެސް، މިހާރު މި ކަންކަން ބެލެވެނީ ނަފްސާނީ ފަރުވާއާއި މެޑިކަލް އެހީތެރިކަމުގެ ބަދަލުގައި ކުރާ ކަންތައްތަކެއްގެ ގޮތުގައެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މިއީ ފަރުވާއަށް އިތުރު ފުރިހަމަކަމެއް ގެނެސްދޭ، އެކަތި އަނެކައްޗަށް ބޭނުންތެރި ބާރުތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
މި ހަމަހަމަ ނަޒަރިއްޔާތަށް، ޚާއްޞަކޮށް ޒުވާން ޖީލުތަކުގެ މެދުގައި، ދަނީ ބޮޑު ތަރުޙީބެއް ލިބެމުންނެވެ. ގިނަ އަދަދެއްގެ މުސްލިމް ޒުވާނުން މިހާރު ދަނީ އެމީހުންގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާ ގުޅޭގޮތުން ފާޅުގައި ވާހަކަދައްކައި، ކައުންސެލިންގް ހޯދުމަށާއި، އަދި ނަފްސާނީ ބަލިތަކާމެދު މުޖުތަމަޢުގައި އޮންނަ ނުރަނގަޅު ވިސްނުންތަކާ ދެކޮޅަށް އަޑުއުފުލަމުންނެވެ. މި ބަދަލު ގެނައުމުގައި އޮންލައިން މަންސަތަކުން ވަނީ މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކޮށްފައެވެ. އެފަދަ ތަންތަނަކީ މިފަދަ މަޝްވަރާތައް ކުރުމަށާއި، އެއްގޮތް ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާ އެހެން މީހުންނާ އަމިއްލަ ތަޖުރިބާތައް ހިއްސާކުރުމަށް އޮތް ރައްކާތެރި މާހައުލުތަކެކެވެ.
މުޖުތަމަޢުގެ އެކި މުއައްސަސާތަކުންވެސް މިހާރު ދަނީ މިކަމަށް އިޖާބަދޭން ފަށާފައެވެ. އެކި ސަރަޙައްދުތަކުގައި ހުރި މިސްކިތްތަކާއި އިސްލާމީ މަރުކަޒުތަކުން ދަނީ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާ ގުޅޭ މަސައްކަތު ބައްދަލުވުންތައް ބާއްވައި، އެ ދާއިރާގެ ފަންނީ މާހިރުން މެދުވެރިކޮށް މަޢުލޫމާތު ދިނުމާއި، ކައުންސެލިންގްގެ ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދެމުންނެވެ. މިފަދަ ހަރަކާތްތަކުގެ މަޤްޞަދަކީ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާ ގުޅޭ ވާހަކަތަކަކީ އާންމު ކަމަކަށް ހެދުމާއި، އިތުބާރު ހުރި މާހައުލެއްގެ ތެރެއިން ފަސޭހައިން އެހީތެރިކަން ލިބޭނެ ގޮތްތައް މަގުފަހިކޮށްދިނުމެވެ.
އިމާމުންނާއި މުޖުތަމަޢުގެ ލީޑަރުންނަށް ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމުގެ އަސާސީ ތަމްރީނުތައް ދިނުމަށް މިހާރު ދަނީ ބާރުއަޅަމުންނެވެ. އޭގެ ބޭނުމަކީ ލަފަޔާއި އިރުޝާދަށް އެދި އަންނަ ފަރާތްތަކަށް އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް، ނަފްސާނީ ދަތިތަކާ ކުރިމަތިލާ މީހުން އެންމެ ފުރަތަމަ އެހީތެރިކަމަށް އެދި ދަނީ މިފަދަ ފަރާތްތަކުގެ ގާތަށެވެ. އެހީތެރިކަން ބޭނުންވަނީ ކޮން ހާލަތެއްގައިކަން ދެނެގަނެ، އެކަމަށް މަގުދައްކައިދިނުމުގައި މި ލީޑަރުންނަށް ވަރަށް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރެވޭނެއެވެ.
މި ކުރިއެރުންތަކާއެކުވެސް، އަދިވެސް ގޮންޖެހުންތައް އެބަހުއްޓެވެ. ނަފްސާނީ ބަލިތަކާމެދު މުޖުތަމަޢުގައި އޮންނަ ނުރަނގަޅު ތަޞައްވުރުތައް މުޅިން ފިލައިގެންނެއް ނުދެއެވެ. ބައެއް މުޖުތަމަޢުތަކުގައި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާ ގުޅޭގޮތުން ވާހަކަދެއްކުމަކީ އަދިވެސް އައިބު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވެއެވެ. މީހުން ފާޑުކިޔައިފާނެ ކަމުގެ ބިރާއި، އޮޅުންއެރުންތަކާއި، ނުވަތަ އިޖުތިމާޢީ ގޮތުން ކުރިމަތިވެދާނެ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކަށް ބިރުން، ގިނަ ބަޔަކު އެމީހުންގެ އިޙްސާސްތައް ފާޅުކުރުމަށް ޖެހިލުންވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ބައެއް ސަރަޙައްދުތަކުގައި ދީނީ އަދި ސަގާފީ އަގުތަކަށް އިޙްތިރާމްކުރާ ފަދަ ފަންނީ ފަރުވާގެ ޚިދުމަތްތައް ހޯދުމަކީ އަދިވެސް ދަތި ކަމެކެވެ.
މިފަދަ ހުރަސްތަކުން އަރައިގަތުމަށް އޮތް އެންމެ މުހިންމު މަގަކީ މެދުނުކެނޑި ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުން ކަމަށް މާހިރުން ފާހަގަކުރައްވައެވެ. ސައްޙަ މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދީގެން، މުޖުތަމަޢުތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭ އަދި ހޭލުންތެރި ގޮތްތަކަކަށް ރުޖޫޢަވެވިދާނެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި، ޖިސްމާނީ ބަލިތަކެކޭ އެއްފަދައިން، ނަފްސާނީ ބަލިތަކަކީވެސް އެކަށީގެންވާ ފަރުވާ ބޭނުންވާ ކަންކަން ކަމަށް ބަލައިގަތުމާއި، އެއީ އާދައިގެ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދޫކޮށްނުލުން ހިމެނެއެވެ.
އިސްލާމްދީނުގައި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާ ގުޅޭގޮތުން މިހާރު ކުރެވެމުންދާ މަޝްވަރާތަކުން ދޭހަވަނީ، ދީނީ އަގުތަކާއި ޒަމާނީ ވިސްނުންތައް ގުޅުވައިލުމަށް ކުރެވޭ ފުޅާ މަސައްކަތްތަކެވެ. ދީނާއި ނަފްސާނީ ޢިލްމަކީ އިދިކޮޅު ދެ ބާރުގެ ގޮތުގައި ބެލުމުގެ ބަދަލުގައި، ގިނަ ބަޔަކު މިހާރު ޤަބޫލުކުރަނީ މި ދެ ދާއިރާއަކީ އެކަތި އަނެކައްޗާ ގުޅިގެން މަސައްކަތް ކުރެވިދާނެ ދެ ދާއިރާ ކަމަށެވެ. ދީނީ އިޢުތިޤާދުން ދިރިއުޅުމުގެ މަޤްޞަދާއި، ކެތްތެރިކަމާއި، ހިތްހަމަޖެހުން ލިބިދޭއިރު، ފަންނީ ފަރުވާއިން ބޭނުންވާ ވަޞީލަތްތަކާއި، ފަރުވާއާއި އަދި ޢަމަލީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެއެވެ.
”ތިބާ މާތްﷲ އަށް ވަކީލުކޮށްގެން ހުރެމެ، އެހީތެރިކަމަށްވެސް އެދެވިދާނެ،“ މުޖުތަމަޢު ހޭލުންތެރިކުރުވުމުގެ ޕްރޮގްރާމްތަކުގައި އިސްކޮށް އުޅުއްވާ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ވަކާލާތުކުރާ ބޭފުޅަކު ވިދާޅުވިއެވެ. ”ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ސަމާލުކަން ދިނުމަކީ ދީނީ އިޢުތިޤާދާ ފުށުއަރާ ކަމެއް ނޫން؛ އެއީ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ރައްކާތެރިވުމުގެ ބައެއް.“
ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުވަމުންދާ މިންވަރަކަށް، ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައިވާ މުސްލިމް މުޖުތަމަޢުތަކުގައި، އަމިއްލަ ނަފްސަށް ކުރިމަތިވާ ގޮންޖެހުންތަކާ ގުޅޭގޮތުން ބިރެއްނެތި ފާޅުގައި ވާހަކަދެއްކޭނެ ފަދަ ރައްކާތެރި މާހައުލެއް ބިނާވާނެ ކަމުގެ އުއްމީދު ދަނީ ބޮޑުވަމުންނެވެ. މީގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދަކީ ހަމައެކަނި ނަފްސާނީ ބަލިތަކާމެދު އޮންނަ ނުރަނގަޅު ތަޞައްވުރުތައް ނައްތާލުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެފަދަ ކަމެއް ތަޙައްމަލުކުރަމުންދާ އެއްވެސް މީހަކީ އެކަނިވެރިއެއް ނޫންކަމުގެ އިޙްސާސް އެމީހަކަށް ކޮށްދިނުމެވެ.
ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނީ، މިފަދަ ހަމަހަމަ ވިސްނުމަކަށް ބަދަލުވަމުންދިއުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކުރިއެރުމެކެވެ. ރޫޙާނީ އަދި ޢަމަލީ ގޮތްތައް އެކުލަވާލައިގެން މަސައްކަތް ކުރުމުން، ދީނީ އިޢުތިޤާދަކީ ނުތަނަވަސްކަމާއި އޮޅުންބޮޅުންތަކެއްގެ ބަދަލުގައި، ފަރުވާއާއި، އޯގާތެރިކަމާއި އަދި އެހީތެރިކަން ލިބިދޭ މަޞްދަރަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ. މި އަންނަމުންދާ ބަދަލުތަކުން ހާމަވަނީ، ޒަމާނީ ދިރިއުޅުމުގައި ކުރިމަތިވާ މިފަދަ ބޮޑެތި މައްސަލަތަކަށް ޙައްލު ހޯދުމުގައި އެކަކު އަނެކަކަށް ހަމްދަރުދީވުމާއި، ތަޢުލީމާއި، އަދި އެއްބައިވަންތަކަމުގެ މުހިންމުކަމެވެ.
