ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ކާމިޔާބު ހޯއްދެވުމާއެކު، ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕަކީ ޖިނާއީ އެތައް ދަޢުވާއެއް އުފުލިފައިވަނިކޮށް މަޤާމާ ޙަވާލުވެވަޑައިގަންނަވާ ފުރަތަމަ ރައީސް ކަމުގައި ވެއްޖެއެވެ. ނަމަވެސް، ބީބީސީގެ ރިޕޯޓެއްގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި ދަޢުވާތަކުގެ ތެރެއިން ބައެއް މައްސަލަތައް މަޤާމާ ޙަވާލުވެވަޑައިގަތުމާއެކު ނިމުމަކަށް އަތުވެދާނެއެވެ.
ޤާނޫނީ މާހިރުން ދެކިވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި، ޓްރަމްޕްގެ މައްޗަށް މިހާރު އުފުލިފައިވާ ދަޢުވާތަކާއި ސާބިތުވެފައިވާ މައްސަލަތަކުގެ ތެރޭގައި އެމަނިކުފާނަށް ގޮންޖެހުންތަކަކަށް ވެދާނެ ފަދަ ކަންތައްތައްވެސް ހިމެނެއެވެ.
ނިއުޔޯކްގެ މާލީ މައްސަލަ:
މީގެ ތެރެއިން އެއް މައްސަލައަކީ ނިއުޔޯކްގައި ވިޔަފާރީގެ ރެކޯޑުތަކެއް އޮޅުވާލުމުގެ ތުހުމަތުގައި ސާބިތުވެފައިވާ 34 ދަޢުވާއެވެ. މި މައްސަލަތަކުގައި ނިއުޔޯކްގެ ޖޫރީން ވަނީ ޓްރަމްޕް ކުށްވެރިވާކަމަށް ނިންމަވާފައެވެ. މި މައްސަލަތަކަކީ އަހުލާގީ ގޮތުން ނޭދެވޭ ފިލްމުތަކުގައި އަދާކުރާ އަންހެނަކަށް ޓްރަމްޕް ފައިސާ ފޮނުއްވާފައިވާކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވުނު މައްސަލަތަކެކެވެ.
ބީބީސީގެ ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ޓްރަމްޕްގެ މައްޗަށް ތުހުމަތު ކުރެވެނީ މި މައްސަލަތަކާ ގުޅޭގޮތުން ހަނުހުރުމަށް އެދި، އެ އަންހެން މީހާއަށް ބަދަލުގައި ފައިސާ ދެއްވާފައިވާ ކަމަށެވެ.
މި މައްސަލައިގައި ޙުކުމް އިއްވުން ކުރިން ސެޕްޓެމްބަރު މަހަށް ތާވަލުކުރެވިފައި އޮތް ނަމަވެސް، ފަނޑިޔާރު ހުއާން މާރޗަން ވަނީ ނޮވެމްބަރު މަހު ބޭއްވުނު އިންތިޚާބުގެ ފަހަށް ޙުކުމް ފަސްކުރައްވާފައެވެ. އެހެންކަމުން، ޓްރަމްޕްގެ މައްޗަށް މި މައްސަލައިގައި ޙުކުމެއް އައުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއްކަމަށް ބްރޫކްލިންގެ ޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖޫލީ ރެންޑަލްމަންއާ ޙަވާލާދީ ބީބީސީގައި ރިޕޯޓުކޮށްފައިވެއެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، ޤާނޫނީ ދާއިރާގެ މާހިރުން ދެކިވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި ޓްރަމްޕްގެ މައްޗަށް ޖަލު ޙުކުމެއް އަންނާނެކަމަކަށް ނުބެލެވެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ޙުކުމެއް އައި ނަމަވެސް ޓްރަމްޕްގެ ޤާނޫނީ ވަކީލުން ވަގުތުން އެ ޙުކުމް އިސްތިއުނާފުކޮށް، ޖަލު ޙުކުމުގެ ސަބަބުން ރަސްމީ ވާޖިބުތައް އަދާކުރެއްވުމަށް ހުރަސްއެޅޭކަމަށް ބުނެ ވަކާލާތުކުރައްވާނެކަމަށާއި، އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާ ނިމެންދެން ޖަލު ޙުކުމް ފަސްކުރެއްވުމަށް މަސައްކަތްޕުޅު ކުރައްވާނެކަމަށް ބެލެވޭކަމަށް ޤާނޫނީ މާހިރުން ފާހަގަކުރައްވައެވެ. މި ޙާލަތުގައި އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާ އެތައް އަހަރަކަށް ދިގުދެމިގެންދިއުމުގެ ފުރުޞަތުވެސް އޮވެދާނެއެވެ.
2020 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާގައި ބޭއްވުނު ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާ ޤަބޫލުފުޅު ނުކުރައްވައި، އެ ނަތީޖާ ބާޠިލުކުރެއްވުމަށް މަސައްކަތްޕުޅު ކުރެއްވިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މައްސަލައިގައި ސްޕެޝަލް ކައުންސެލް ޖެކް ސްމިތް ވަނީ ޓްރަމްޕްގެ މައްޗަށް ޖިނާއީ ދަޢުވާ ހުށަހަޅުއްވާފައެވެ. މި ދަޢުވާއަށް ޓްރަމްޕް ވަނީ އިންކާރުކުރައްވާފައެވެ.
އޭގެއިތުރުން، މަޤާމުގައި ހުންނަވައި ރަސްމީ މަސައްކަތްޕުޅުގެ ތެރެއިން ކުރައްވާފައިވާ ކަންކަމާ ގުޅިގެން ޖިނާއީ ދަޢުވާ ނުއުފުލޭނެކަމަށް ބުނެ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ވަނީ އެންގުމެއްވެސް އަންގަވާފައެވެ. މި އެންގެވުމާ ގުޅިގެން ސްމިތް ވަނީ އަލުން މައްސަލަ ފައިލްކުރައްވައި، އޭރު ހިނގައިދިޔަ ކަންކަމަކީ ޓްރަމްޕްގެ ރަސްމީ މަސައްކަތްޕުޅުގެ ތެރެއިން ހިނގާފައިވާ ކަންކަމެއް ނޫންކަމަށް ބަޔާންކުރައްވައި އަލުން މައްސަލަ ހުށަހަޅުއްވާފައެވެ.
އެހެންނަމަވެސް މި މައްސަލައަކީ ނިމުމަކަށް އަންނާނެ މައްސަލަތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނިދާނެ މައްސަލައެއްކަމަށް ކުރީގެ ޕްރޮސެކިއުޓަރެއް ކަމަށްވާ ނިއާމާ ރަޙްމާނީއާ ޙަވާލާދީ ބީބީސީގައި ރިޕޯޓުކޮށްފައިވެއެވެ.
އޭނާ ވިދާޅުވެފައިވަނީ، މަޤާމުގައި ހުންނަވަނިކޮށް ރައީސްގެ މައްޗަށް ދަޢުވާއެއް ނުހިންގޭނެ ކަމަށާއި، އެހެންކަމުން ޑީސީ ޑިސްޓްރިކްޓް ކޯޓުގައި ކުރިއަށްދާ މި މައްސަލަ ބޭރުކޮށްލެވޭނެކަމަށް ބެލެވޭ ކަމަށެވެ.
ސިއްރު ލިޔެކިޔުންތަކެއް ގެންގުޅުއްވިކަމަށް ބުނާ މައްސަލަ:
މި މައްސަލައަކީވެސް ސްޕެޝަލް ކައުންސެލް ޖެކް ސްމިތް ބައްލަވަމުންގެންދަވާ މައްސަލައެކެވެ. މިއީ ދައުލަތުގެ ޙައްސާސް ލިޔެކިޔުންތައް މަރ-އަ-ލާގޯގައި ހުންނަ އަމިއްލަފުޅު ގެކޮޅުގައި ބަހައްޓަވައިގެން އުޅުއްވިކަމަށާއި، ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކަށް އެ ލިޔެކިޔުންތައް ޙަވާލުނުކުރެއްވިކަމަށް ބުނެވޭ މައްސަލައެކެވެ.
މި މައްސަލަވެސް އިންތިޚާބާ ގުޅޭ މައްސަލައެކޭ އެއްފަދައިން ބޭރުކޮށްލެވިގެންދާނެކަމަށް ބެލެވޭކަމަށް ރަޙްމާނީ ދެކިވަޑައިގަންނަވައެވެ. ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް މި މައްސަލަ ބައްލަވަނީ ޓްރަމްޕް އައްޔަންކުރެއްވި ފަނޑިޔާރެއް ކަމަށްވާ އައިލީން ކެނަން ކަމަށްވުމާއެކު، އެފަދައިން ވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުކަމަށް ޤާނޫނީ މާހިރުން ފާހަގަކުރައްވައެވެ.
މި ހުރިހާ މަޢުލޫމާތަކަށް ބަލާއިރު، ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ރިޔާސީ ދައުރު ފެށުމާއެކު އެމަނިކުފާނާ ކުރިމަތިވެފައިވާ ޤާނޫނީ ގޮންޖެހުންތަކަކީ ސަމާލުކަން ދޭންޖެހޭ މުހިންމު މައްސަލަތަކެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ޤާނޫނީ މާހިރުންގެ ދެކިވަޑައިގަތުމުގައި، މި މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން ގިނަ މައްސަލަތަކެއް ނިމުމަކަށް އަތުވެދާނެކަމަށް ނުވަތަ ދިގުދެމިގެންދާނެކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ.
ރައީސްކަމުގެ މަޤާމުގައި ހުންނަވާ ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް ޖިނާއީ ދަޢުވާ އުފުލުމާ ގުޅޭގޮތުން ހުރި ޤާނޫނީ ހުރަސްތަކާއި، އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގެ ދިގުދެމިގެންދިއުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތުމަކީ ޓްރަމްޕްގެ ޤާނޫނީ ޓީމަށް ފައިދާވެދާނެ ކަންކަމެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މި މައްސަލަތަކުގެ ސަބަބުން އެމަނިކުފާނުގެ ރިޔާސީ ދައުރުގައި ސިޔާސީ އަދި ޤާނޫނީ ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.
ކޮންމެއަކަސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ދެވަނަ ރިޔާސީ ދައުރު ފެށުމާއެކު، އެމަނިކުފާނާ ކުރިމަތިވެފައިވާ ޤާނޫނީ މައްސަލަތަކަކީ އެމެރިކާގެ ސިޔާސީ މަޝްރަޙުގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ސަމާލުކަން ދެވޭނެ ކަމެއްކަން ކަށަވަރެވެ. މި މައްސަލަތަކުގެ ނަތީޖާއަކީ ކޮބައިކަން ދެނެގަތުމަށް ކެތްތެރިކަމާއެކު މަޑުކުރަންޖެހޭނެއެވެ.
