ރައީސް މުޙައްމަދު މުއިއްޒު ވެރިކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތް ފަހުން ވޭތުވެދިޔަ އެއް އަހަރަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިއްޙީ ދާއިރާއަށް އެތައް ކުރިއެރުމަކާއި ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްދިން އަހަރެކެވެ. މި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ސިއްޙީ ދާއިރާގެ އެކި ދާއިރާތަކުން ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކާމިޔާބީތަކެއް ވަނީ ހާސިލުކުރެވިފައެވެ.
ސިއްޙީ ދާއިރާއަށް ލިބުނު އެންމެ ބޮޑު އެއް ކާމިޔާބީއަކީ ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަމުގެ ޤާނޫނެއް ވުޖޫދުކުރެވި، މޯލްޑިވްސް ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް އޮތޯރިޓީ ތަންފީޒުކުރެވެން ފެށުމެވެ. މީގެ އިތުރުން، ބޭސް ރަޖިސްޓްރީ ކުރުމުގައި ލުއިފަސޭހަތަކެއް ގެނައުމަށްޓަކައި އުސޫލުތައް އިޞްލާޙުކޮށް، އެ މަސައްކަތް ހަރުދަނާކުރުމަށް ވަނީ ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅިފައެވެ.
ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން އާންމުން ހޭލުންތެރިކުރުމަށް ”މުކައްބައި“ ގެ ނަމުގައި ޤައުމީ ކެމްޕޭނެއް ވަނީ ފަށާފައެވެ. މި ކެމްޕޭނުގެ ދަށުން ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަމާ ބެހޭ މުހިންމު މަޢުލޫމާތު އާންމުންނާ ހިއްސާކުރެވިފައިވެއެވެ.
ސިއްޙީ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ބޭނުންވާ މެޑިކަލް ޑިވައިސްތަކާއި ކޮންސިއުމަބަލްސް ހޯދުމަށް ބަލްކް ޕްރޮކިއުމަންޓް ނިޒާމެއް ވަނީ ތަޢާރަފުކުރެވިފައެވެ. މި ނިޒާމުގެ ސަބަބުން ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން އާސަންދަ ސްކީމަށް ކުރާ ޚަރަދު ބޮޑުތަން ކުޑަކުރެވިގެންދާނެއެވެ.
ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް އިސްކަންދިނުމުގެ ގޮތުން ނޭޝަނަލް މެންޓަލް ހެލްތު ހެލްޕްލައިނެއް ވަނީ ޤާއިމުކުރެވިފައެވެ. އަދި ތެލެސީމިއާ ބަލީގެ ފަރުވާ ހޯދާ ފަރާތްތަކަށް އިތުރު ލުއިފަސޭހަތަކެއް ގެނައުމުގެ ގޮތުން ތެލެސީމިއާ ހޮސްޕިޓަލެއް ޤާއިމުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ވަނީ ފެށިފައެވެ.
ސްކޫލު ދަރިވަރުންގެ ސިއްޙީ ހާލަތު ދެނެގަތުމަށްޓަކައި ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ސްކްރީނިންގ ޕްރޮގްރާމްތަކެއް ވަނީ ހިންގިފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ތެލެސީމިއާގެ ފަރުވާއަށް ބޭނުންވާ ކޮންސިއުމަބަލްސް ފަސޭހައިން ލިބޭނެ އިންތިޒާމު ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ.
ބޯން މެރޯ ޓްރާންސްޕްލާންޓް ފަރުވާއަށް ކުދިން ފޮނުވުމުގެ އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖެހި، މިހާތަނަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ކުދިން ވަނީ މި ފަރުވާ ހޯދުމަށް ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ފޮނުވިފައެވެ. އަދި ތެލެސީމިއާ ޕްރިވެންޝަން، ކޮންޓްރޯލް އަދި މެނޭޖްމަންޓް 2024-2034 ގެ މާސްޓަރ ޕްލޭނެއް ވަނީ އެކުލަވާލެވި، އިފްތިތާޙުކުރެވިފައެވެ.
ލެބޯޓަރީގެ ޚިދުމަތް ޤާއިމުވެފައި ނެތް ރަށްރަށުގައި ޕޮއިންޓް އޮފް ކެއަރ ޓެސްޓިންގ އުސޫލުން ލެބޯޓަރީގެ ޚިދުމަތް ވަނީ ތަޢާރަފުކުރެވިފައެވެ. މި މަސައްކަތުގެ ތެރެއިން މުވައްޒަފުން ތަމްރީނުކޮށް، މެޝިންތައް ހޯދައި ރަށްރަށަށް ފޮނުވުމުގެ މަސައްކަތް ވަނީ ނިމިފައެވެ.
ރާއްޖޭގައި މުޅިން އަލަށް އެއަރ އެމްބިއުލާންސްގެ ޚިދުމަތް ވަނީ ތަޢާރަފުކުރެވިފައެވެ. މި ޚިދުމަތް އިތުރަށް ފުޅާކުރުމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކާއެކު މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށްދާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
ޑައިލިސިސްގެ ޚިދުމަތަށް ބަލާއިރު، އިތުރު އަތޮޅުތަކުގައި މި ޚިދުމަތް ފެށި، މިހާރު ޖުމްލަ 11 އަތޮޅެއްގައި ޑައިލިސިސްގެ ޚިދުމަތް ދެމުން ގެންދެއެވެ. ބައެއް އަތޮޅުތަކުގައި ޑައިލިސިސް މެޝިންތައސިސް މެޝިންތައް އިތުރުކޮށް، ޚިދުމަތް ފުޅާކުރުމުގެ މަސައްކަތް ދަނީ ކުރިއަށެވެ.
ޕްރައިމަރީ ހެލްތު ކެއަރ ރީވައިޓަލައިޒޭޝަންގެ މަސައްކަތްތައް ފުޅާކުރުމުގެ ގޮތުން ފުވައްމުލަކު ސިޓީ އަދި ބ. އަތޮޅުގެ ހުރިހާ ރަށެއްގައި މި މަސައްކަތް ވަނީ ފެށިފައެވެ. އަދި އިތުރު 8 އަތޮޅެއްގައި މި މަސައްކަތް ފެށުމަށް ތައްޔާރުވަމުންދާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
މި ހުރިހާ ކަމަކީވެސް ރައީސް މުޙައްމަދު މުއިއްޒުގެ ވެރިކަމުގެ ފުރަތަމަ އަހަރު ތެރޭގައި ސިއްޙީ ދާއިރާއަށް ގެނެވުނު މުހިންމު ބަދަލުތަކެވެ. މި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ ސިއްޙީ ދާއިރާ އިތުރަށް ހަރުދަނާވެ، ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭ ޚިދުމަތްތަކުގެ ފެންވަރު މަތިވެގެންދާނެކަން ކަށަވަރެވެ.
ނަމަވެސް، މި ހުރިހާ ކާމިޔާބީތަކާއެކުވެސް ސިއްޙީ ދާއިރާގައި އަދިވެސް ގިނަގުނަ ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުރިކަން ފާހަގަކުރަންޖެހެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ރަށްރަށުގައި ޚިދުމަތްދޭ ފެންވަރު މަތިކުރުމާއި، ޞިއްޙީ ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަންނީ މީހުން އިތުރުކުރުމަކީ އަދިވެސް ސަމާލުކަން ދޭންޖެހޭ ކަންކަމެވެ.
ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި މި ދާއިރާ އިތުރަށް ކުރިއެރުވުމަށް ސަރުކާރުން ގިނަގުނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުންދާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. މި މަސައްކަތްތަކުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ކުރިއަށް އޮތް އަހަރުތަކުގައި ރާއްޖޭގެ ސިއްޙީ ދާއިރާ އިތުރަށް ކުރިއަރައި، ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭ ޚިދުމަތްތަކުގެ ފެންވަރު އިތުރަށް ރަނގަޅުވެގެންދާނެކަމަށް އުންމީދުކުރެވެއެވެ.
ރައީސް ޑރ މުޙައްމަދު މުއިއްޒުގެ ވެރިކަމުގެ ފުރަތަމަ އަހަރު ސިއްޙީ ދާއިރާއަށް ގެނެވުނު މި ބަދަލުތަކަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިއްޙީ ދާއިރާގެ މުސްތަޤުބަލަށް އުންމީދީ މަންޒަރެއް ދައްކުވައިދޭ ކަންތައްތަކެކެވެ. ނަމަވެސް، މި ދާއިރާގައި އަދިވެސް ކުރަންޖެހޭ ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ހުރިކަން ފާހަގަކުރަންޖެހެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ރަށްރަށުގައި ދެވޭ ސިއްޙީ ޚިދުމަތްތަކުގެ ފެންވަރު މަތިކުރުމާއި، ޞިއްޙީ ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާނެ ފަންނީ މުވައްޒަފުން އިތުރުކުރުމަކީ އިސްކަންދޭންޖެހޭ ކަންކަމެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ބަލިތައް ކޮންޓްރޯލްކުރުމާއި ޕްރިވެންޓިވް ހެލްތު ކެއަރއަށް އިތުރު އަހައްމިއްޔަތުކަމެއް ދިނުމަކީވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ. އާބާދީ ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް އުމުރުން ދޮށިވަމުންދާއިރު، ދިގު މުއްދަތުގެ ބަލިތަކަށް ފަރުވާދިނުމުގެ ނިޒާމު ހަރުދަނާކުރުމަކީވެސް ވިސްނާލަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.
ސިއްޙީ ދާއިރާގެ ތަރައްޤީއަށް ކުރެވޭ މި މަސައްކަތްތަކުގައި ސަރުކާރާއި އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުގެ ގުޅުން އިތުރަށް ބަދަހިކޮށް، އެންމެންގެ ބައިވެރިވުން އޮންނަ ގޮތަށް ކުރިއަށް ދިއުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. އަދި ބޭރުގެ ޤައުމުތަކާއި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޖަމްޢިއްޔާތަކާއެކު އޮންނަ ގުޅުން އިތުރަށް ބަދަހިކޮށް، އެފަރާތްތަކުގެ ތަޖުރިބާއާއި ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރުމަކީވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ރައީސް މުޙައްމަދު މުއިއްޒުގެ ވެރިކަމުގެ ފުރަތަމަ އަހަރު ސިއްޙީ ދާއިރާއަށް ގެނެވުނު ބަދަލުތަކަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިއްޙީ ދާއިރާގެ މުސްތަޤުބަލަށް އައު އުންމީދުތަކެއް ގެނެސްދިން ކަންތައްތަކެކެވެ. ނަމަވެސް، މި ކުރިއެރުންތަކާއެކު އަދިވެސް ގިނަ ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުރިކަން ޤަބޫލުކުރަންޖެހެއެވެ. މި ގޮންޖެހުންތަކަށް ކުރިމަތިލައި، އިތުރު ކުރިއެރުންތައް ހޯދުމަށް ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި މަސައްކަތްކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި، ސިއްޙީ ދާއިރާގެ ތަރައްޤީއަށް އިތުރު ސަމާލުކަމެއް ދޭންޖެހޭ ބައެއް ދާއިރާތައް ހިމެނެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި:
1. ރަށްރަށުގައި ދެވޭ ސިއްޙީ ޚިދުމަތްތަކުގެ ފެންވަރު އިތުރަށް މަތިކުރުން
2. ސިއްޙީ ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާނެ ޤާބިލު ފަންނީ މުވައްޒަފުން އިތުރުކުރުން
3. ބަލިތައް ކޮންޓްރޯލްކުރުމާއި ޕްރިވެންޓިވް ހެލްތު ކެއަރއަށް އިތުރު އިސްކަމެއް ދިނުން
4. ދިގު މުއްދަތުގެ ބަލިތަކަށް ފަރުވާދިނުމުގެ ނިޒާމު ހަރުދަނާކުރުން
5. ސިއްޙީ ދާއިރާގެ ދިރާސާތަކަށް އިތުރު އިންވެސްޓްމަންޓް ކުރުން
6. ޑިޖިޓަލް ހެލްތު ޓެކްނޮލޮޖީތައް ތަޢާރަފުކޮށް ފުޅާކުރުން
މި ދާއިރާތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން މަސައްކަތްކުރެވިއްޖެނަމަ، ދިވެހިރާއް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިއްޙީ ދާއިރާ އިތުރަށް ކުރިއަރައި، ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭ ޚިދުމަތްތަކުގެ ފެންވަރު އިތުރަށް ރަނގަޅުވެގެންދާނެއެވެ.
ނިންމާލުމުގެ ގޮތުން ދަންނަވާނަމަ، ރައީސް މުޙައްމަދު މުއިއްޒުގެ ވެރިކަމުގެ ފުރަތަމަ އަހަރަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިއްޙީ ދާއިރާއަށް އުންމީދީ ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްދިން އަހަރެކެވެ. މި ބަދަލުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އިތުރު ކުރިއެރުންތައް ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ސަރުކާރާއި އަމިއްލަ ފަރާތްތަކާއި މުޅި މުޖުތަމަޢު ގުޅިގެން މަސައްކަތްކޮށްފިނަމަ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިއްޙީ ދާއިރާ އިތުރަށް ކުރިއަރައި، ރައްޔިތުންގެ ދުޅަހެޔޮކަން އިތުރުވެގެންދާނެކަން ޔަޤީނެވެ.
