އަޅުގަނޑުމެން ދިވެހިންނަކީ އިސްލާމްދީނުގެ މަތިވެރި ނިޢުމަތް ލިބިގެންވާ ބައެކެވެ. އިސްލާމީ މުޖުތަމަޢެއްގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ސިފައަކީ އަދަބު އިޙްތިރާމް ކުރުމެވެ. މިއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ކާބަފައިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދަސްކޮށްދީފައިވާ، އަދި އިސްލާމްދީނުގައި ވަރަށް ބޮޑަށް އަހައްމިއްޔަތުކަން ދީފައިވާ ކަމެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ހިތާމައާއެކު ފާހަގަކުރަންޖެހެނީ މިހާރަކަށް އައިސް މި މުހިންމު ސިފަ އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ގެއްލެމުންދާކަމެވެ. މުޖުތަމަޢުގެ ހަމަޖެހުމާއި އުފާވެރިކަމަށްޓަކައި އަދަބު އިޙްތިރާމް ދެމެހެއްޓުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.
އަޅުގަނޑުމެންގެ މުޖުތަމަޢުގައި މުސްކުޅިންނާއި ބަލިމީހުންނަށް ޚާއްޞަ އިޙްތިރާމެއް ކުރުމަކީ ކޮންމެ މުސްލިމެއްގެ މައްޗަށް ލާޒިމުކަމެކެވެ. މިސާލަކަށް، ހޮސްޕިޓަލެއްގައި ނުވަތަ ކިއުއެއްގައި އިށީނދެ އިންނައިރު، މުސްކުޅި ނުވަތަ ބަލިމީހަކު އަންނަ ހިނދު، އަޅުގަނޑުމެން އިން ގޮނޑިން ތެދުވެ، އެ މީހަކަށް އިށީނދެލަން ޖާގަ ދިނުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އަޚްލާޤީ ޒިންމާއެކެވެ. މިފަދަ ކަންކަމުގައި އަޅުގަނޑުމެން އަމިއްލަ ފައިދާއަށްވުރެ އެހެން މީހުންގެ ބޭނުންތަކަށް އިސްކަންދޭން ޖެހެއެވެ. ނަމަވެސް މިފަދަ ކަންކަން މިހާރު މަދުވަމުންދާތީ ހިތާމަކުރަން ޖެހެއެވެ.
މިސްކިތަކީ އިސްލާމްދީނުގައި ވަރަށް މަތިވެރި މަޤާމެއް ދެވިފައިވާ ތަނެކެވެ. މިސްކިތުގައި ވަކި އަދަބުތަކަކާއި އުޞޫލުތަކެއް ހުރެއެވެ. މިސާލަކަށް، ފުރަތަމަ ސަފުގައި އިށީނުމުގައި ވަކި އުޞޫލުތަކެއް ހުރެއެވެ. ޢިލްމުވެރިންނާއި ޤުރުއާނަށް ފަރިތަ މީހުންނަށް އިސްކަންދިނުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު މި އަދަބުތައް ގެއްލެމުންދާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. މިސްކިތަށް ވަނުމާއި ނިކުތުމުގައި، އަދި ނަމާދަށް ތައްޔާރުވުމުގައިވެސް އިސްލާމީ އަދަބުތައް ހިފެހެއްޓުން މުހިންމެވެ.
މުޖުތަމަޢުގެ އަދަބު އިޙްތިރާމް ދެމެހެއްޓުމުގައި ދީނީ ޢިލްމުވެރިންގެ ދައުރު ވަރަށް މުހިންމެވެ. އެބޭފުޅުން އަމަލީގޮތުން މިކަން ދައްކައިދޭން ޖެހެއެވެ. އަދި މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން މީސްތަކުންނަށް ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކޮށްދޭން ޖެހެއެވެ. އެގޮތުން ދަރުސްތަކާއި ޚުތުބާތަކުގައި އަދަބު އިޙްތިރާމްގެ މުހިންމުކަން ބަޔާންކޮށްދިނުން މުހިންމެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ޢިލްމުވެރިން މިކަމަށް ދޭންޖެހޭ އަހައްމިއްޔަތުކަން ނުދުދޭކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. ޢިލްމުވެރިންނަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ހެޔޮ މިސާލެވެ.
އަދަބު އިޙްތިރާމް ދެމެހެއްޓުމަކީ ހަމައެކަނި ވަކި ބައެއްގެ ޒިންމާއެއް ނޫނެވެ. މިއީ މުޅި މުޖުތަމަޢުގެ ކޮންމެ ފަރުދެއްގެވެސް ޒިންމާއެކެވެ. މައިންބަފައިން ދަރިންނަށް ކުޑައިރުއްސުރެން ފެށިގެން އަދަބު އިޙްތިރާމްގެ މުހިންމުކަން ދަސްކޮށްދޭން ޖެހެއެވެ. މަދަރުސާތަކުން ކުދިންނަށް މިކަމުގެ މުހިންމުކަން އުނގަންނައިދޭން ޖެހެއެވެ. މުދައްރިސުންނާއި ދަރިވަރުންގެ މެދުގައިވެސް، އަދި ދަރިވަރުންގެ މެދުގައިވެސް އަދަބު އިޙްތިރާމް ދެމެހެއްޓުމަކީ ތަޢުލީމީ ކުރިއެރުމަށްވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ. އަދި ކޮންމެ މީހަކުވެސް އަމިއްލަ ނަފްސަށް މިކަމުގައި ރަނގަޅު މިސާލެއް ދައްކަން ޖެހެއެވެ.
އަދަބު އިޙްތިރާމަކީ އިސްލާމީ މުޖުތަމަޢެއްގެ ބިންގަލެވެ. މިކަން ގެއްލިގެން ދިއުމަކީ މުޅި މުޖުތަމަޢު ފަސާދަވެގެން ދިއުމުގެ ފެށުމެވެ. އެހެންކަމުން، އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން މިކަމަށް ސަމާލުވެ، އަދަބު އިޙްތިރާމް ދެމެހެއްޓުމަށް މަސައްކަތްކުރަން ޖެހެއެވެ. އަދި އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް މި މުހިންމު ސިފަ ވާރުތަކޮށްދިނުމަށް އަޅުގަނޑުމެންގެ ކޮންމެ މީހަކުވެސް މަސައްކަތްކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. އަދަބު އިޙްތިރާމްގެ ރޫހު އަލުން އާލާކުރުމަށްޓަކައި، މުޅި މުޖުތަމަޢުގެ ބައިވެރިވުން މުހިންމެވެ.
އަދަބު އިޙްތިރާމް ދެމެހެއްޓުމަށް އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން އެކުގައި މަސައްކަތްކުރަން ޖެހެއެވެ. މިގޮތުން، ސަރުކާރާއި އަމިއްލަ ޖަމްޢިއްޔާތަކުން މިކަމާ ގުޅޭ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމުގެ ޕްރޮގްރާމްތައް ހިންގުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. މީޑިއާގެ ވަސީލަތްތަކުން އަދަބު އިޙްތިރާމްގެ މުހިންމުކަން ހާމަކޮށް، މިކަމާ ގުޅޭ މަޢުލޫމާތު ފެތުރުމަކީވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ. އަދި ކޮންމެ މީހަކުވެސް އަމިއްލަ ނަފްސަށް ސުވާލުކޮށް، އަދަބު އިޙްތިރާމް ދެމެހެއްޓުމަށް އަމިއްލަ ޒިންމާ އަދާކުރަމުންދޭތޯ ބަލަން ޖެހެއެވެ.
އަދަބު އިޙްތިރާމް ދެމެހެއްޓުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އިސްލާމީ އަދި ޤައުމީ ވާޖިބެކެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން އަޅުގަނޑުމެންގެ މުޖުތަމަޢު އިތުރަށް ހަރުދަނާވެ، އެކުވެރިކަމާއި އެއްބައިވަންތަކަން އިތުރުވެގެންދާނެއެވެ. އަދި މީގެ ސަބަބުން އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަރިންނަށް ރަނގަޅު މާޙައުލެއް ތަރިކައިގެ ގޮތުގައި ލިބިގެންދާނެއެވެ. އެހެންކަމުން، އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން މިކަމަށް އަހައްމިއްޔަތުކަން ދީީ، އަދަބު އިޙްތިރާމް ދެމެހެއްޓުމަށް މަސައްކަތްކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.
