ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީ އުސޫލުން ހިންގުމުގެ ގާނޫނަށް ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި އިސްލާހުގެ ބިލް މަޖިލީހުން ފާސްކޮށްފިއެވެ.
މި ބިލު ފާސްކޮށްފައިވަނީ 51 މެންބަރުންގެ ވޯޓާއިއެކުއެވެ. ބިލާއި ދެކޮޅަށް ވޯޓު ދިނީ އެމްޑީޕީ 8 މެންބަރުންނެވެ. މި ބިލަށް އާންމުންގެ ހިޔާލަށް ހުޅުވާލާ، 15 ގަނޑިއިރު ދިނެވެ.
ބިލު ހުށައެއްޅުއްވީ ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ފުވައްމުލަކު ދެކުނު ދާއިރާގެ މެމްބަރު އިބްރާހިމް ހުސެއިންއެވެ.
މި ބިލު ހުށަހެޅުމުގެ ސަބަބެއްކަމަށް ބުނެފައި ވަނީ ލާމަރުކަޒީ ގާނޫނުގެ ދަށުން ކައުންސިލްތަކުން އުފައްދާ ލޯކަލް އޮތޯރިޓީ ކުންފުނިތަކުން ވިޔަފާރީގެ ހަރަކާތްތައް ހިންގުމުގެ ދާއިރާ ގާނޫނުގައި ކަނޑައެޅުމަށާއި ހިލޭ އެހީގެ ގޮތުގައި ދައުލަތުން ކައުންސިލްތަކަށް ފައިސާ ދިނުމުގައި އަމަލު ކުރަން ޖެހޭ އުސޫލުތަކަށް މުރާޖައާ ކުރުމަށެވެ. އަދި ކައުންސިލްތަކުގެ އުމުރުގެ ފަހު އަހަރުގެ ތެރޭގައި ކައުންސިލްތަކުން މުހިންމު މާލީ ކަންކަން ނިންމުމުގައި އަމަލު ކުރަން ޖެހޭ އުސޫލުތައް ބަޔާން ކުރުމަށެވެ.
ގާނޫނަށް ހުށަހަޅާފައިވާ އިސްލާހުތަކުގައި ވަނީ ލޯކަލް އޮތޯރިޓީ ކުންފުނިތަކުންނާއި، ކައުންސިލްތަކުން ކުރާ ވިޔަފާރީގެ މަސައްކަތްތަކާ ގުޅޭ ހަމަތަކެކެވެ.
އެގޮތުން ކައުންސިލްތަކުން ކުރާ ވިޔަފާރީގެ މަސައްކަތަކީ އެ ކައުންސިލެއް ނިސްބަތްވާ ރަށްތަކުގައި އަމިއްލަ ވިޔަފާރިތަކުން ކުރާ އިގްތިސޯދީ މަސައްކަތެއް ނުވަތަ ވިޔަފާރިއަކަށް ވެގެން ނުވާނެކަމަށް ބިލުގައި ވެއެވެ. އަދި އެ މަސައްކަތަކީ ރަށްތަކުގެ އުމްރާނީ ތަރައްގީއަށް ކޮންމެހެން ކުރަން ޖެހިފައިވާ މަސައްކަތެއް ކަމުގައި ވުމާއި އެކު، ކައުންސިލްތަކުން ފަށާ މަސައްކަތުގެ އިންވެސްޓްމަންޓް ނުވަތަ ރައުސްމާލު 10 މިލިއަން ރުފިޔާއަށްވުރެ ބޮޑުވެގެން ނުވާނެ ކަމަށް ބިލުގައި ބަޔާންކުރެއެވެ.
ލޯކަލް ކައުންސިލް ޤާނޫނަށް ހުށަހެޅިފައިވާ އިޞްލާޙުތަކުގެ މިހާރުގެ ޙާލަތު
މިހާރުގެ ޙާލަތަށް ބަލާއިރު، ބައެއް ކައުންސިލްތަކުން މުވައްޒަފުން އައްޔަންކުރުމާއި، ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމާއި، އިންތިޚާބީ މަޤްޞަދުތަކަށްޓަކައި މާލީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކުރަމުންދާކަމުގެ ކަންބޮޑުވުންތައް ފާޅުކުރެވިފައިވެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް، ކައުންސިލްގެ ދައުރު ނިމުމާ ކައިރިވެފައިވާ މި ދަނޑިވަޅުގައި، އެކަށީގެންވާ ރޭވުމެއްނެތި މާލީ އަދި ތަރައްޤީގެ ބޮޑެތި މަޝްރޫޢުތައް ފެށުމާއި، ޕްލޭންކޮށްފައިނުވާ ތަންތަން ކުއްޔަށް ދޫކުރުންފަދަ ކަންކަން ހިންގަމުންދާކަމަށް ބެލެވެއެވެ. މީގެއިތުރުން، ސަރުކާރަށް ނޭދެވޭ އަސަރުކުރާ ގޮތަށް އަދި މާލީ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފަށް ބައެއް ކައުންސިލްތަކުން ޚަރަދުކުރަމުންދާކަމުގެ ޝަކުވާތައް އިތުރުވެފައިވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ލޯކަލް އޮތޯރިޓީގެ ދަށުން ހިންގާ ބައެއް ކުންފުނިތަކުން ރައްޔިތުންނަށް މަންފާކުރަނިވި މަސައްކަތްތައް ކުރަމުންދާކަން ފާހަގަކުރަން ޖެހެއެވެ.
ހުށަހެޅިފައިވާ އިޞްލާޙުތަކުގެ މައިގަނޑު ނުކުތާތައް
މިހާރުގެ މި ޙާލަތު އިޞްލާޙުކުރުމަށްޓަކައި، ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ ޤާނޫނަށް ގިނަ އިޞްލާޙުތަކެއް ހުށަހެޅިފައިވެއެވެއެވެ. މި އިޞްލާޙުތަކުގެ ތެރޭގައި މައިގަނޑު ކަންތައްތަކެއް ހިމެނެއެވެ:
- މުވައްޒަފުން ޢައްޔަންކުރުމާއި ކޮންޓްރެކްޓް ވަޒީފާ: ކައުންސިލްގެ ދައުރުގެ އެންމެ ފަހު އަހަރުގައި މުވައްޒަފުން ނުވަތަ ކޮންޓްރެކްޓް ވަޒީފާގައި މީހުން ނުނެގޭނެ ކަމަށް ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ. މިކަން ކުރެވޭނީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިނޭންސް އަދި ލޯކަލް ގަވަރމަންޓް އޮތޯރިޓީ (އެލް.ޖީ.އޭ) އިން ކަނޑައަޅާ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.
- ތަންތަން ކުއްޔަށް ދޫކުރުން: ކައުންސިލްގެ އިޚްތިޞާޞްގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ތަންތަން ކުއްޔަށް ދޫކުރުމުގައިވެސް ހަމައެކަނި އެލް.ޖީ.އޭ އިން ކަނޑައަޅާ އުޞޫލުތަކުގެ ދަށުން ޢަމަލުކުރެވޭނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
- ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތައް ފެށުން: ޕްލޭންކޮށްފައިނުވާ ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތައް ފެށުމަށް ހުރަސްއެޅުމަށްޓަކައި، މިފަދަ މަޝްރޫޢުތައްވެސް ހަމައެކަނި އެލް.ޖީ.އޭ އިން ކަނޑައަޅާ އުޞޫލުތަކުގެ ދަށުން ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ކަމަށް ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ.
ޤާނޫނުގެ 70 ވަނަ މާއްދާ އިޞްލާޙުކުރުން
ޤާނޫނުގެ 70 ވަނަ މާއްދާ އިޞްލާޙުކުރުމަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ބަދަލަކީ ޚާއްޞަ އަހައްމިއްޔަތުކަމެއް ދޭންޖެހޭ އިޞްލާޙެކެވެ. މި އިޞްލާޙުގެ މަޤްޞަދަކީ ރަށުގައި އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުން ހިންގަމުންދާ ވިޔަފާރިތަކާ ލޯކަލް އޮތޯރިޓީ ކުންފުނިތަކުން ސީދާ ވާދަކުރުން ހުއްޓުވުމެވެ. އެހެންކަމުން، ލޯކަލް އޮތޯރިޓީ ކުންފުނި ނުވަތަ ވިޔަފާރިއަކުން އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުން ކުރާ އިޤްތިޞާދީ މަސައްކަތްތަކާ ވާދަކޮށްގެން ނުވާނެ ކަމަށް މި މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. މީގެ މަޤްޞަދަކީ އަމިއްލަ ވިޔަފާރިތަކަށް ފުރުޞަތު ދިނުމާއެކު، ކައުންސިލްތަކުން ވިޔަފާރިކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ރައްޔިތުންނަށް ބޭނުންވާ އަސާސީ ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އިސްކަންދިނުމެވެ.
ޤާނޫނުގެ 100 ވަނަ މާއްދާ އިޞްލާޙުކުރުން
ޤާނޫނުގެ 100 ވަނަ މާއްދާއަށް ހުށަހަޅާފައިވާ އިޞްލާޙުތަކުން ކައުންސިލްތަކުގެ މާލީ ކަންކަން ހިންގުމުގައި އިތުރު ޒިންމާދާރުކަމެއް ޤާއިމުކުރެވޭނެއެވެ. މި މާއްދާގައިވާ ގޮތުން:
- ކައުންސިލްތަކުގެ ބޭންކް އެކައުންޓްތައް ހިންގަންޖެހޭނީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިނޭންސްއިން ކަނޑައަޅާ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތަށެވެ. މީގެ ސަބަބުން ކައުންސިލްތަކުގެ މާލީ ބެލެހެއްޓުމުގައި މަރުކަޒީ ސަރުކާރުގެ ބައިވެރިވުން އިތުރުވެ، ހަރުދަނާ ނިޒާމެއް ޤާއިމުކުރެވޭނެއެވެ.
- މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިނޭންސްއިން އެދިއްޖެނަމަ، ކައުންސިލްތަކުން އެމީހުންގެ ބޭންކް ސްޓޭޓްމަންޓް ހުށަހަޅަންޖެހޭނެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ކައުންސިލްތަކުގެ މާލީ ޙަރަކާތްތަކުގައި ޝަފާފިއްޔަތުކަމާއި ޖަވާބުދާރީވުން އިތުރުވެގެންދާނެއެވެ.
ލޯކަލް ކައުންސިލް ޤާނޫނަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މި އިޞްލާޙުތަކުގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދަކީ ލާމަރުކަޒީ ނިޒާމު ހިންގުމުގައި ހުރި ގޮންޖެހުންތަކަށް ޙައްލެއް ހޯދުމެވެ. ޚާއްޞަކޮށް މާލީ އަދި އިދާރީ ގޮތުން ކައުންސިލްތައް ޒިންމާދާރުކުރުވުމާއި، އެލް.ޖީ.އޭ އަދި މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިނޭންސްގެ ބެލެހެއްޓުން އިތުރުކުރުމުން، ކައުންސިލްތަކުގެ މަސައްކަތްތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާވެ، ރައްޔިތުންނަށް ފޯރުކޮށްދެވޭ ޚިދުމަތްތަކުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުވެގެންދާނެ ކަމަށް އުންމީދުކުރެވެއެވެ.
