ދިވެހިރާއްޖޭގެ މީޑިއާ ދާއިރާއަށް ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް ގެނައުމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވެވަޑައިގެންނެވި ވަޢުދު ފުއްދަވައިފިއެވެ. މީޑިއާތަކަށް މާލީގޮތުން ބާރުވެރިކަން ދިނުމަށްޓަކައި، ”މީޑިއާތަކަށް މާލީ އެހީތެރިކަން ދިނުމާބެހޭ އުސޫލު“ މިހާރު ވަނީ އިއުލާންކުރެވިފައެވެ. މި އުސޫލަކީ، މިނިވަން ނޫސްވެރިކަން ކުރިއެރުވުމަށްޓަކައި ސަރުކާރުން އަޅުއްވާ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. މީޑިއާތަކުގެ މާލީ ފުދުންތެރިކަން އިތުރުކޮށް، ސައްހަ މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އިތުރު ބާރެއް ލިބިގެންދާނެކަން ޔަގީނެވެ.
މި އުސޫލުގެ މައިގަނޑު މަގުސަދަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެން ހިންގާ އަމިއްލަ މީޑިއާތައް މާލީގޮތުން ފުދުންތެރިކޮށް، މިނިވަންކަން ލިބިފައިވާ މީޑިއާތަކަކަށް ހެދުމާއެކު، ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން މާލީ އެހީ ހަމަހަމައަށް ލިބޭނެކަން ކަށަވަރުކުރުމެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން މީޑިއާތަކުގެ މަސައްކަތުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުވެ، ޖަވާބުދާރީވުން އިތުރުވާނެ ކަމަށް އުންމީދުކުރެވެއެވެ.
އުސޫލު ތަންފީޒުކުރާ ފަރާތް:
މި އުސޫލު ހިންގައި ތަންފީޒުކުރާނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޕްރިންޓް މީޑިއާއާއި އިލެކްޓްރޯނިކް މީޑިއާ ތަރައްޤީކުރުމާބެހޭ މަސްއޫލިއްޔަތު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ވުޒާރާއިންނެވެ. މީޑިއާ ދާއިރާ ތަރައްގީކޮށް ކުރިއެރުވުމަށް މި ވުޒާރާއިން އަދާކުރާނެ ދައުރު މުހިންމުވާނެއެވެ.
އެހީ ލިބޭނެ މީޑިއާތައް:
ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން މާލީ އެހީ ދޫކުރާނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އަމިއްލަ މީޑިއާތަކަށެވެ. އެގޮތުން، ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ލައިސަންސް ދޫކޮށްފައިވާ އަމިއްލަ މީޑިއާތަކަށާއި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 47/78 (ނޫސް މަޖައްލާ ފަދަ ތަކެތީގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އަމިއްލަ މީޑިއާތަކަށް މި އެހީ ލިބޭނެއެވެ.
މާލީ އެހީ ދޫކުރުމުގެ ޝަރުތުތައް:
މާލީ އެހީ ލިބުމަށްޓަކައި، މީޑިއާތަކުން ވަރަށް ގިނަ ޝަރުތުތައް ފުރިހަމަކުރަންޖެހެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ޤާނޫނު ނަންބަރު 47/78 ނުވަތަ 16/2010 ގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީ ނުވަތަ ލައިސަންސް ލިބި، މެދުނުކެނޑި މަދުވެގެން 3 އަހަރު ހިންގާފައިވުން ހިމެނެއެވެ. އަދި، ޢާންމު ފަރާތްތަކުން މީޑިއާއާ މުޢާމަލާތްކުރެވޭނެ އިންތިޒާމު ގާއިމުކޮށް، އެ މަޢުލޫމާތު ޢާންމުކޮށްފައިވުމާއި، މީޑިއާގެ ކޯޑް އޮފް އެތިކްސްއާއި އެޑިޓޯރިއަލް ސްޓޭންޑަޑްސް ޢާންމުކޮށްފައިވުން ވެސް މަޖުބޫރެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ޓެކުހާ ގުޅޭ ޤާނޫނެއްގެ ދަށުން ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ ދައްކަމުންދާ ފަރާތަކަށްވުމާއި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 8/2009 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޕެންޝަނާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ޕެންޝަން ސްކީމުގައި ބައިވެރިވެ، ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ ދައްކަމުންދާ ފަރާތަކަށްވުން ވެސް ޝަރުތެކެވެ. ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު (ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008) އާ އެއްގޮތަށް، ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމާއި ބަޔާންތައް އެކުލަވައިލައި، މުވައްޒަފުންގެ މުސާރަ މަހުންމަހަށް ބޭންކު މެދުވެރިކޮށް ޖަމާކުރާ ފަރާތަކަށްވުން ވެސް މުހިންމެވެ. ސާބިތު ދަރަންޏެއް އޮތް ނަމަ، އެ ދަރަނި އަދާކުރަމުންދާ މަސްއޫލުވެރި ފަރާތަކަށްވުން ވެސް މި ޝަރުތުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ. މި ޝަރުތުތަކުން ދައްކުވައިދެނީ މީޑިއާތަކުގެ ހިންގުން ހަރުދަނާކޮށް، އިތުބާރު ހިފޭނެ ފަރާތްތަކަށް އެހީ ދިނުމުގެ މަގުސަދެވެ.
އެހީގެ މިންވަރު:
2025 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ކޮންމެ އަހަރަކަށް ފާސްކުރާ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުގެ އަންދާޒާ ކުރެވޭ ރެވެނިއުގެ 0.1% (ސުމެއް ޕޮއިންޓު އެކެއް އިންސައްތަ) މީޑިއާތަކަށް ހަމަޖެހޭނެއެވެ. މި ފައިސާ ބަހާލެވޭނީ ވަކި އިންސައްތަތަކަކަށް ކަނޑައަޅައިގެންނެވެ. އެގޮތުން ބްރޯޑްކާސްޓް މީޑިއާތަކަށް 35% (ތިރީސްފަހެއް އިންސައްތަ) އަދި ޕްރިންޓް/އޮންލައިން މީޑިއާތަކަށް 65% (ފަސްދޮޅަސް ފަހެއް އިންސައްތަ) ދޫކުރެވޭނެއެވެ.
އެހީއަށް އެދި ހުށަހެޅުން:
މިނިސްޓްރީން އަހަރަކު އެއްފަހަރު އިޢުލާންކުރާ ދުވަހުން ފެށިގެން އޮންލައިން ޕޯޓަލް މެދުވެރިކޮށް އެހީއަށް އެދި ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ. އެއް ފަރާތަކުން ގިނަ މީޑިއާތައް ހިންގާ ނަމަވެސް، ކޮންމެ ބާވަތެއްގެ މީޑިއާއަކުން ހުށަހެޅޭނީ އެކެއް މީޑިއާއަށެވެ. ޕޯޓަލް މެދުވެރިކޮށް ލިބޭ ޕޮއިންޓު ފެންނަން ހުންނާނެއެވެ. ލިޔެކިޔުންތަކުގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްފަހު، 7 ރަސްމީ ބަންދުނޫން ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޕޮއިންޓު ޢާންމުކޮށް އަންގާނެއެވެ. އެޕްލިކޭޝަން ހުށަހެޅުމަށް ދެވޭ މުއްދަތު ހަމަވުމަށްފަހު، އިޞްލާޙުކުރުމަށް 2 ރަސްމީ ބަންދުނޫން ދުވަހުގެ ފުރުޞަތު (އެކެއް ފަހަރު) ދެވޭނެއެވެ. ލިޔެކިޔުން ހުށަނޭޅިއްޖެނަމަ، ޝެޑިއުލް 1 ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތަށް ޕޮއިންޓު އުނިވާނެއެވެ.
ޕޮއިންޓުދޭ މިންގަނޑު:
މާލީ އެހީ ދިނުމަށް ޕޮއިންޓު ދޭނެ މިންގަނޑުތަކެއް ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ. މިގޮތުން، ފާއިތުވި މާލީ އަހަރުގެ ޕަރފޯމަންސް ޕްރޮޕޯޒަލާއި، މީޑިއާ ހިންގާފައިވާ މުއްދަތާއި، ޗެނަލް/ނޫހުގެ މިހާރުގެ އޮޕަރޭޝަންސް، އަދި ޗެނަލް/ނޫސް ކުރިއެރުވުމަށް ރާވައިފައިވާ ކަންކަމަށް ޕޮއިންޓު ލިބޭނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، މީޑިއާގެ މުވައްޒަފުންނަށް ލިބިފައިވާ ތަޢުލީމާއި ތަޖުރިބާވެސް ބެލެވޭނެއެވެ. ހިތާމަޔާއެކު ފާއިތުވި 2 އަހަރުގެ ތެރޭގައި ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަނުން ނުވަތަ މީޑިއާ ކައުންސިލުން ފިޔަވަޅެއް އަޅާފައިވާނަމަ، ކޮންމެ ފިޔަވަޅަކަށް 3 ޕޮއިންޓު އުނިކުރެވޭނެއެވެ.
މާލީ އެހީ ލިބޭނެ ފަރާތްތައް ކަނޑައެޅުން:
ވެރިފިކޭޝަނަށްފަހު 60 ނުވަތަ އެއަށްވުރެ މަތިން ޕޮއިންޓު ލިބޭ މީޑިއާތަކަށް އެހީ ދެވޭނެއެވެ. މާލީ އެހީގެ ތަފުސީލު ޕޯޓަލް މެދުވެރިކޮށް ޢާންމުކުރަންވާނެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން މި މަރުހަލާގައި ހާމަކަން ބޮޑުވެ، އިތުބާރު އިތުރުވާނެއެވެ.
މުރާޖާކުރުމާއި ޝަކުވާ ހުށަހެޅުން:
ލިބޭ ޕޮއިންޓާ މެދު ހިތްހަމަނުޖެހޭނަމަ، ޕޮއިންޓު ޢާންމުކުރާތާ 48 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ޕޯޓަލް މެދުވެރިކޮށް މުރާޖާކުރުމަށް ހުށަހެޅޭނެއެވެ. އަދި، އެހީ ލިބޭ ފަރާތަކާ މެދު ޝަކުވާއެއް އޮތްނަމަ، ޕޮއިންޓު ޢާންމުކުރާތާ 48 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި މަސްލަހަތު އޮންނަ ފަރާތަކަށް ޕޯޓަލް މެދުވެރިކޮށް ހުށަހެޅޭނެއެވެ. މުރާޖާކުރުމާއި ޝަކުވާތަކަށް ސަރުކާރު ބަންދުނޫން 5 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޖަވާބު ދޭންވާނެއެވެ.
ކޮމިޓީ އެކުލަވައިލުން:
މުރާޖާކުރުމާއި ޝަކުވާ ބެލުމަށްޓަކައި، 5 މެންބަރުންގެ ކޮމިޓީއެއް އެކުލަވައިލާނެއެވެ. މި ކޮމިޓީގައި ކޮމިއުނިޓީ އެމްޕަވަރމަންޓާބެހޭ ވުޒާރާ، ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަން، މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލް، ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެން ހިންގާ މީޑިއާ އެސޯސިއޭޝަން، އަދި މާލީ ކަންކަމާބެހޭ ސަރުކާރުގެ ވުޒާރާއިން މީހުން ހިމެނޭނެއެވެ. މިކޮމިޓީގެ ސަބަބުން މިކަމުގައި އިތުރު ހަރުދަނާކަމެއް ގެނެވޭނެކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
މާލީ އެހީ ދޫކުރުން:
މާލީ އެހީގެ ފައިސާ ޖަމާކޮށްދެވޭނީ އެ މީޑިއާއެއްގެ ނަމުގައި ބޭންކުގައި ހުޅުވައިފައިވާ އެކައުންޓަކަށެވެ. މާލީ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ގިނަވެގެން 3 ޕޭމަންޓަށް ބަހައިލައިގެން ފައިސާ ދޫކުރާނެއެވެ. ފުރަތަމަ ޕޭމަންޓުގައި ޖުމުލަ އަދަދުގެ 50% ދޫކޮށް، ބާކީ 25% ގެ 2 ޕޭމަންޓް ދޫކުރާނެއެވެ. ނަމަވެސް، 2025 ވަނަ އަހަރު މި އުސޫލުގެ ދަށުން ދޫކުރާނީ އެކެއް ޕޭމަންޓުގެ ގޮތުގައެވެ. ފައިސާ ލިބޭނީ މި އުސޫލުގެ ޖަދުވަލު 3 ގައި ބަޔާންކުރާ އިޤްރާރުގައި ސޮއިކުރުމުންނެވެ.
ދެވަނަ އަދި ތިންވަނަ ޕޭމަންޓް ދޫކުރާނީ، ޕަބްލިކް ސަރވިސް ކޮންޓެންޓް އުފެއްދުމާއި، ވަޞީލަތްތައް ތަރައްޤީކުރުމާއި، މުވައްޒަފުންގެ ޤާބިލުކަން އިތުރުކުރުމަށް ކުރި ކަންކަމުގެ ތަފުސީލު ރިޕޯޓު ހުށަހެޅުމުންނެވެ. މިއީ އެހީގެ ބޭނުން ހެޔޮގޮތުގައި ކުރެވޭކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި އަޅާ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. މީޑިއާގެ ޝަރުތެއް އުނިވެއްޖެނަމަ ނުވަތަ ޤާނޫނާ ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ، އިތުރު ފައިސާއެއް ދުލެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.
އުސޫލުގައި ނެތްކަމެއް ދިމާވުން:
މި އުސޫލުގައި ނެތްކަމެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ، އެކަމެއް ޙައްލުކުރާނީ މިނިސްޓްރީންނެވެ. މީގެ ސަބަބުން އުފެދޭ ގޮންޖެހުންތަކަށް ހައްލެއް ހޯދުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިގެންދާނެއެވެ.
އުސޫލަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުން:
މި އުސޫލަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާނީ، ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި މި އުސޫލު ޝާއިޢުކުރާ ތާރީޚުން ފެށިގެންނެވެ. އެހެން ކަމުން މިހާރު މިވަނީ މިއުސޫލަށް އަމަލު ކުރަން ފަށާފައެވެ.
މި އުސޫލުގެ ސަބަބުން ދިވެހި މީޑިއާ ދާއިރާއަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ލިބި، އިގުތިސާދީގޮތުން ބާރުވެރި މީޑިއާތަކެއް އުފެދިގެންދާނެ ކަމަށް އުންމީދުކުރެވެއެވެ. ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ މި ވަޢުދުފުޅު ފުއްދެވުމަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި މިނިވަން ނޫސްވެރިކަން ހަރުދަނާކޮށް، ޑިމޮކްރަސީގެ ހަމަތައް އާލާކުރުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅެއްކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
