ދިވެހިރާއްޖޭގައި އައު ވެރިކަމެއް އުފެދުމާއެކު، ދައުރު ނުނިމެނީސް އެ ވެރިކަން ވައްޓާލަން ޖެހޭކަމުގެ ވާހަކަ އަޑުއިވުމަކީ އާދައިގެ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، މިފަދަ ޚިޔާލުތަކުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާމެދު ފުންކޮށް ވިސްނުމަކީ ކޮންމެ ރައްޔިތެއްގެވެސް ޒިންމާއެކެވެ. ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދު ހަލާކުކޮށް، ވެރިކަން ވައްޓާލުމުގެ ނަތީޖާއަކަށްވެދާނެ ގޮތްތަކާމެދު ވިސްނާލުން މުހިންމެވެ.
މި ޙަޤީޤަތުގެ ހެކިތައް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެންނަމުންދަނީ އަވައްޓެރި ޤައުމުތަކުންނެވެ. ސްރީލަންކާގައި 2022 ވަނަ އަހަރު ވެރިކަން ވެއްޓުމުގެ ސަބަބުން އެ ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދު ފުނޑުފުނޑުވެ، ބޮޑު ދަރަންޏަކަށް ވެއްޓުނެވެ. މީގެ ސަބަބުން ކޮރަޕްޝަން އިތުރުވެ، ރައްޔިތުންނަށް އަސާސީ ޚިދުމަތްތައް ލިބުމަށް ދަތިވެ، ޤައުމުގެ ފައިސާގެ އަގު ވެއްޓި، ބޭރުގެ އިންވެސްޓަރުންގެ އިތުބާރު ގެއްލުނެވެ.
ބަންގްލަދޭޝްގެ 2007-2008 ގެ ވަގުތީ ވެރިކަމަކީވެސް މިފަދަ ކަންކަމުގެ ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ދައްކުވައިދޭ މިސާލެކެވެ. ސިޔާސީ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން ޤައުމުގެ ބައެއް މުހިންމު މުއައްސަސާތައް ހުއްޓުމަކަށް އައިސް، މިލިޓަރީން ވަގުތީގޮތުން ވެރިކަމާ ޙަވާލުވިއެވެ. މި މުއްދަތުގައި އެތައް ހާސް ބަޔަކު ހައްޔަރުކުރެވި، ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ހަނިކުރެވުނެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ޑިމޮކްރަސީ އެތައް އަހަރަކަށް ފަހަތަށް ޖެހި، ޤައުމަށް ގިނަގުނަ ގެއްލުންތަކެއް ލިބުނެވެ.
ނޭޕާލްގެ މިހާރުގެ ޙާލަތަކީ އިތުރު ފިލާވަޅެކެވެ. ކުއްލި އަދި ރައްޔިތުންނާ ރައްޓެހިނޫން ސިޔާސަތުތަކުގެ ނަތީޖާ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ވެދާނެކަން ކޮންމެ ސަރުކާރަކުންވެސް ދަންނަންޖެހެއެވެ. ކޮރަޕްޝަނާއި ޤާނޫނާ ޚިލާފު ޢަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ޒުވާނުން ނުކުމެ މުޒާހަރާކުރަމުންދާއިރު، ސަރުކާރުގެ އިދާރާތަކަށް ގެއްލުން ދީ، އަނިޔާއާއި މަރުގެ ޙާދިސާތައް އިތުރުވެފައިވެއެވެ. މި ޙާލަތުގައި ބޮޑުވަޒީރާއި ރައީސް ޤައުމުން ފިލުމަށް ނިންމާފައިވާއިރު، މިލިޓަރީއަށްވެސް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައިވެއެވެ.
ނަމަވެސް، ރައްޔިތުންގެ މަސައްކަތުން ޒިންމާދާރު ގޮތެއްގައި ބަދަލު ގެނެވިދާނެކަން ހަނދާންކުރަން ޖެހެއެވެ. ވެރިކަމެއް ވައްޓާލައި ޤައުމުގައި ހުޅުޖެހުމަކީ އެއްވެސް މައްސަލައަކަށް ޙައްލެއް ނޫނެވެ. ޤައުމުގެ މިނިވަންކަމާއި، ސިޔާދަތާއި، އަމާންކަން ދެމެހެއްޓުމަށް ކޮންމެ ރައްޔިތަކުވެސް މަސައްކަތްކުރަންޖެހޭނެއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެއަށް ބަލާއިރު، 2012 ވަނަ އަހަރު ހިނގައިދިޔަ ސިޔާސީ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ އަސަރު އަދިވެސް ދެމިގެންދެއެވެ. ސިޔާސީ މިނިވަންކަމާއި ރައްޔިތުންގެ ޙައްޤުތައް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ރައްކާތެރިކުރެވި، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ފެންވަރުގައި ޤައުމު ފާހަގަކުރެވި، ނޫސްވެރިކަމާއި ޚިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ވަކި މިންވަރަކަށް ލިބިދީފައިވީ ނަމަވެސް، ބައެއް ކަންކަމުގެ ސަބަބުން މުޅި ޤައުމު ވަނީ ނުތަނަވަސްކަމެއްގެ ތެރެއަށް ވެއްޓިފައެވެ. މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ސިޔާސީ ހަމަނުޖެހުން އުފެދި، ސަރުކާރުގެ ތެރޭގައި ތަފާތު ފެކްޝަންތަކެއް އުފެދުނެވެ.
މި ހާލަތުގެ ސަބަބުން ރައްޔިތުން ޑިމޮކްރަސީއަށް ކުރި އިތުބާރު ގެއްލި، ޤައުމުގެ ކުރިމަގާމެދު ކަންބޮޑުވުން އިތުރުވެފައިވެއެވެ. މިއިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގެނީ، ވެރިކަމުގެ ނިޒާމު އެއީ ބަރުލަމާނީ ނުވަތަ ރިޔާސީ ކަމުގައިވިޔަސް، ޤައުމެއްގެ ވެރިކަން ވެއްޓިއްޖެނަމަ އޭގެ އެންމެ ނޭދެވޭ އަސަރު ކުރާނީ ޤައުމުގެ ޙާލަތަށާއި ރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުމަށްކަމެވެ. މިފަދަ ޙާލަތެއްގައި ޤައުމު އަރައިނުގަނެވޭފަދަ ބޮޑު އަނދަވަޅަކަށް ވެއްޓިދާނެކަން ހަނދާންކުރަންޖެހެއެވެ.
ޤައުމެއްގެ އެންމެ މުހިންމު ވަސީލަތަކީ އެ ޤައުމެއްގެ ޒުވާނުންކަމަށްވާއިރު، މިއަދު އެ ޒުވާނުން ނިކުމެ ޤައުމު ކުރިއެރުވުމަށް މަސައްކަތްކުރުމަކީ ކޮންމެހެން މުހިންމު ކަމެކެވެ. ސިޔާސީ ވިސްނުމުން އެއްކިބާވެ، ޤައުމީ ވިސްނުމަކުން ކަންކަން ދެކުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. މިގޮތަށް ޢަމަލުކުރެވިއްޖެނަމަ، އަޅުގަނޑުމެން ބޭނުންވާ ޙަޤީޤީ މިނިވަންކަން ލިބިގެންދާނެއެވެ.
އަޅުގަނޑުގެ ހިޔާލުގައި ޤައުމެއްގެ ވެރިކަން ބަދަލުކުރުމުގެ ނިންމުންތައް ނިންމުމުގައި ޤައުމުގެ ޙާލަތަށް ރިޢާޔަތްކުރުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ކުއްލި އަދި ވިސްނުންތެރިކަން ކުޑަ ނިންމުންތަކުގެ ސަބަބުން ޤައުމުގެ ޙާލަތު ވަރަށް އަވަހަށް ބަދަލުވެ، ނޭދެވޭ ނަތީޖާތަކެއް ނުކުމެދާނެއެވެ. އެހެންކަމުން، ކޮންމެ ރައްޔިތަކުވެސް ޤައުމުގެ މިނިވަންކަމާއި، ސިޔާދަތާއި، އަމާންކަން ދެމެހެއްޓުމަށް މަސައްކަތްކުރުމަކީ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންގެވެސް ޒިންމާއެކެވެ.
