މިޒަމާނުގެ ދުނިޔޭގައި ޑިޖިޓަލް މުޢާމަލާތްތައް އިތުރުވަމުންދާ ވަރަކަށް، ސައިބަރ ކުށްތަކުގެ ނުރައްކާވެސް ދަނީ ބޮޑުވަމުންނެވެ. މިފަދަ ނުރައްކާތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި، ދިވެހިރާއްޖެއިން ވަނީ އދ.ގެ ސައިބަރ ކުށްތަކާ ދެކޮޅު މުއާހަދާގައި ސޮއިކޮށް، ދިވެހި ޤައުމުގެ ޑިޖިޓަލް ސަލާމަތަށްޓަކައި ތާރީޚީ ފިޔަވަޅެއް އަޅާފައެވެ. މި މުއާހަދާއަކީ ދިވެހިރާއްޖެ ހިމެނޭހެން، މުޅި ދުނިޔޭގެ ޤައުމުތަކަށް އެއްގަލަކަށް އަރައި، ސައިބަރ ކުށްތަކާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރުމަށް ލިބިގެންދާނެ ވަރުގަދަ ވަސީލަތެކެވެ. މިގޮތުން، ރާއްޖެއިން މިކަމުގައި އިސްނެގުމަކީ، ރައްކާތެރި އަދި ކަށަވަރު ޑިޖިޓަލް މުސްތަގުބަލަކަށް ވާސިލުވުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ބިންގަލެކެވެ.
ބައިނަލްއަޤުވާމީ މުއާހަދާއެއްގައި ސޮއިކުރުން: ތާރީޚީ ވަގުތުކޮޅެއް
އދ.ގެ ސައިބަރ ކްރައިމްއާ ދެކޮޅު މުއާހަދާގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ ހާރިޖީ ވަޒީރު ޑރ. ޢަބްދުﷲ ޚަލީލެވެ. މި ރަސްމިއްޔާތާ ގުޅިގެން ޑރ. ޚަލީލު ވަނީ މިއީ ދިވެހިރާއްޖެއަށް ތާރީޚީ ވަގުތުކޮޅެއް ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ. އެ މަނިކުފާނު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، މި މުއާހަދާގައި ބައިވެރިވުމަކީ ރާއްޖޭގެ ޑިޖިޓަލް މުސްތަގުބަލު އިތުރަށް ރައްކާތެރިކޮށް، ކަށަވަރުކުރުމަށް އެޅުނު މުހިއްމު ފިޔަވަޅެކެވެ. މި މުއާހަދާއަކީ، ސައިބަރ ކުށްތަކާ ގުޅޭ ގޮތުން މިފަދަ ބައިނަލްއަގުވާމީ މުއާހަދާއެއްގެ ގޮތުގައި އެކުލަވައިލެވުނު ފުރަތަމަ ފަހަރު ކަމަށްވެފައި، މުޅި ދުނިޔެއަށްޓަކައި މިވަނީ ޢާންމު މަޖިލީހުން 2024 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހުގެ 24 ވަނަ ދުވަހު ގަބޫލުކުރެވިފައެވެ. ސޮއިކުރުމުގެ ރަސްމިއްޔާތު އޮކްޓޯބަރު 25، 2025 ގައި ވިއެޓްނާމުގެ ހަނޯއީގައި އޮތުމަށްފަހު، މި މުއާހަދާ ނިއުޔޯކުގައި ހުންނަ އދ.ގެ މައި މަރުކަޒުގައި ސޮއިކުރުމަށް ހުޅުވާލާފައި ހުންނާނެއެވެ.
ކުދި ޖަޒީރާ ޤައުމުތަކަށް ދިމާވާ ގޮންޖެހުންތަކާއި ވަސީލަތްތައް
ރާއްޖެ ފަދަ ކުޑަ ޖަޒީރާ ތަރައްޤީވަމުން އަންނަ ޤައުމުތަކަށް ޑިޖިޓަލް ސަލާމަތީ ގޮތުން ގިނަ ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެއެވެ. މިނިސްޓަރު ޚަލީލު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ވަސީލަތްތައް މަދުވުމަކީ ސައިބަރ ނުރައްކާތަކުން ސަލާމަތްވުމަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެވެ. ބައިނަލްއަޤުވާމީ މި މުއަހަދާގެ ސަބަބުން، ވަސީލަތްތަކުގެ ދަތިކަން އޮތް މިފަދަ ޤައުމުތަކަށް ސައިބަރ ކުށްތަކާ ދެކޮޅަށް ވަރުގަދަ ނިޒާމެއް ބިނާކުރުމަށް ބޭނުންވާ ފަންނީ އެހީތެރިކަމާއި، ޓެކްނިކަލް ވަސީލަތްތަކާއި، ގާނޫނީ އޮނިގަނޑުތައް ލިބިގެން ދާނެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ސައިބަރ ސަލާމަތީ ޤާބިލުކަން އިތުރުކުރެވޭނެއެވެ.
ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ އެއްބާރުލުން
ސައިބަރ ކުށްތައް ހުއްޓުވުމަށް އެޅޭ އެންމެ މުހިންމު ފިޔަވަޅަކީ ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑު ހަރުދަނާކުރުމެވެ. މި މުއާހަދާގެ ދަށުން، ސައިބަރ ކުށްތައް ގާނޫނުގައި ބަޔާންކުރުމަށް ލާޒިމުކުރެވޭނެއެވެ. އަދި، މިފަދަ ކުށްތަކުގެ ތަހުގީގު ހިންގުމާއި، ކުށްވެރިން ހޯދުމުގައި އެހެން ޤައުމުތަކާ ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމަށް މި މުއާހަދާ ވަނީ ފަހިކޮށްދީފައެވެ. މިނިސްޓަރު ޚަލީލު ވިދާޅުވި ފަދައިން، ކުދި ޤައުމުތަކުގެ މަޤްސަދަކީ ސައިބަރ ކުށްތައް މަދުކުރުމާއި، ގާނޫނީ އަދި ބައިނަލްއަޤުވާމީ ފެންވަރުގައި އެއްބާރުލުން ދިނުމެވެ. ސައިބަރ ކުށްތަކަކީ ބޯޑަރު ނޯންނަ ކުށްތަކަކަށްވާއިރު، އެއްވެސް ޤައުމަކަށް އެކަނި މިކަމާ ދެކޮޅަށް ވަރުގަދަ މަސައްކަތެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން، ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގައި ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމަކީ މި މުއާހަހާއިގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް މަޤްސަދެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތަރައްޤީ ބިނާވެފައިވަނީ ގިނަ ދާއިރާތަކެއްގައި ޑިޖިޓަލް ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކުރުމުގެ މައްޗަށެވެ. ޚާއްސަކޮށް ފަތުރުވެރިކަމާއި ފައިނޭންސްގެ ދާއިރާއަށް ސައިބަރ ހަމަލާތަކުގެ ނުރައްކާ ބޮޑެވެ. މި މުއާހަދާގައި ސޮއިކުރުމުގެ ސަބަބުން، ރާއްޖޭގެ ޑިޖިޓަލް އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ އާއި، ރައްޔިތުންގެ ޑާޓާ ރައްކާތެރިކުރުމަށް ބޮޑު އެހީތެރިކަމެއް ލިބިގެންދާނެއެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ސަލާމަތީ ފިޔަވަޅެއް ނޫނެވެ؛ މިއީ ރާއްޖޭގެ ޑިޖިޓަލް އިޤްތިޞާދަށް އިންވެސްޓްކުރާ ފަރާތްތަކަށް އިތުބާރު އުފައްދައި، ކުރިއެރުމުގެ މަގު ފަހިކުރުމަށް އެޅުނު ކާމިޔާބު ފިޔަވަޅެކެވެ. ވަސީލަތްތައް މަދުވުމުގެ ނާޒުކުކަން ހުރި ނަމަވެސް، ރާއްޖެ ފަދަ ޤައުމުތައް ތަރައްގީގެ މަގުގައި ކުރިއަށް ދިޔުމަށް މިފަދަ ބައިނަލްއަޤުވާމީ މުއާހަދާތައް ބޭނުންކުރުމަށް ދެކޮޅެއް ނުހަދާނެކަން މިހާރު ޔަޤީންކޮށްދީފިއެވެ.
އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތް ގޮތުގައި، ސައިބަރ ކުށްތަކާ ދެކޮޅު މުއާހަދާގައި ދިވެހިރާއްޖެއިން ސޮއިކުރުމަކީ ޑިޖިޓަލް މުސްތަގުބަލަށްޓަކައި އެޅުނު އެންމެ މުހިއްމު ފިޔަވަޅެވެ. މި ފިޔަވަޅުގެ ސަބަބުން، ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ސައިބަރ ސަލާމަތީ ނިޒާމު ހަރުދަނާވެ، ބައިނަލްއަޤުވާމީ އެހީތެރިކަމުގެ ދޮރުތައް ހުޅުވުނެވެ. ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި، މި މުއާހަދާގެ ދަށުން ލިބިގެންދާ ވަސީލަތްތަކުގެ ބޭނުން އެންމެ ފުރިހަމައަށް ހިފައި، ރައްޔިތުންނާއި ޤައުމުގެ ޑިޖިޓަލް ވަސީލަތްތައް ރައްކާތެރިކޮށް، އިތުބާރު ހުރި ޑިޖިޓަލް މާހައުލެއް ޤާއިމުކުރުމަށް ރާއްޖެއިން އިސްނަގާނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރެވެއެވެ.

