މަކަރާއި ހީލަތް (ސްކޭމް) އަކީ ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައިވެސް އާންމުވެފައިވާ ބޮޑު މައްސަލައެކެވެ. ރާއްޖޭގައިވެސް މިފަދަ މައްސަލަތައް ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ.
ނަމަވެސް، ދިވެހި ފުލުހުންގެ ޚިދުމަތުން މިކަންކަމާ ދެކޮޅަށް ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކުގެ ހެކިތައް ފާއިތުވި ހަފްތާގައި ވަނީ ފެނިފައެވެ. މިދިޔަ ހަފްތާގައި ސްކޭމްގެ އެކި މައްސަލަތަކުން ގެއްލުނު އެއް ލައްކައަށްވުރެ ގިނަ ރުފިޔާ އަނބުރާ ހޯދާފައިވާކަމަށް ފުލުހުން ހާމަކުރެއްވުމަކީ، މިފަދަ ކުށްތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތުގެ ކާމިޔާބީއެކެވެ.
ފުލުހުންގެ އެންޓި ސްކޭމް ސެންޓަރުން ހާމަކުރެއްވި ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، މި މަހުގެ 19 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން 25 ވަނަ ދުވަހާ ހަމައަށް ޖުމްލަ 35 ސްކޭމްގެ މައްސަލަ ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ. މި މައްސަލަތަކުގައި ޖުމްލަ 372,515.59 ރުފިޔާ ގެއްލިފައިވާކަމަށް ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާއިރު، ފުލުހުންގެ ހަރުދަނާ މަސައްކަތުން 148,781.94 ރުފިޔާ ވަނީ އަނބުރާ ހޯދާފައެވެ. މިއީ ގެއްލުނު ފައިސާގެ ގާތްގަނޑަކަށް 40 އިންސައްތައެވެ. މިކަމުން ދައްކައިދެނީ ސްކޭމްގެ މައްސަލަތައް އަވަހަށް ރިޕޯޓުކުރުމުގެ މުހިންމުކަމާއި، ފުލުހުންގެ ހަލުވި އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ގެއްލުން ކުޑަކުރެވޭ މިންވަރެވެ.
މި ހަފްތާގައި ހުށަހެޅުނު މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނައީ އީ-ކޮމާސް ނުވަތަ އޮންލައިން ވިޔަފާރިއާ ގުޅުންހުރި ސްކޭމްތަކެވެ. އެގޮތުން 13 މައްސަލަ ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ. އޮންލައިންކޮށް މުދާ ގަންނައިރު ނުވަތަ ވިއްކާއިރު ފައިސާ ދައްކާފައި މުދާ ނުލިބުމާއި، ނުވަތަ ވިޔަފާރިކުރާ ފަރާތްތަކުން އޮޅުވާލައިގެން ފައިސާ ހޯދުމަކީ މިފަދަ މައްސަލަތަކުގައި އާންމުކޮށް ހިނގާ ކަންކަމެވެ.
މީގެ އިތުރުން، އެހެން ވައްތަރުގެ ސްކޭމްތައްވެސް ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ. އެގޮތުން، މީހެއްގެ ނަމުގައި އޮޅުވާލައިގެން (އިމްޕަރސަނޭޝަން) ފައިސާ ހޯދުމުގެ 9 މައްސަލައާއި، ބޭރު ފައިސާ މާރުކުރުމާ ގުޅުންހުރި 6 މައްސަލަ ހިމެނެއެވެ. އަދި ތަފާތު ލިންކުތައް ފޮނުވައިގެންނާއި ވަޒީފާއާ ގުޅުންހުރި ސްކޭމްގެ 6 މައްސަލަވެސް ހުށަހަޅާފައިވެއެވެ. މިކަންކަމުން ދައްކައިދެނީ ސްކޭމަރުން ބޭނުންކުރާ އުކުޅުތައް ތަފާތުވެ، އެމީހުންގެ ޝިކާރައަކަށް ވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުކަމެވެ.
ސްކޭމްގެ މައްސަލަތަކުގައި އެންމެ ގިނައިން ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ ފޯންކޯލާއި، އައިބޭ ނުވަތަ އޮންލައިންކޮށް މެސެޖު ކުރެވޭ އެކި މަންސަތަކެވެ. މީގެ އިތުރުން ފިޝިންގ ލިންކުތަކާއި ފޭސްބުކް މާކެޓް ޕްލޭސްއަކީވެސް ސްކޭމަރުންގެ މައިދާނެކެވެ. މި ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ސްކޭމަރުން އާންމުންގެ އިތުބާރު ހޯދައި، އެމީހުންގެ އަތުން ފައިސާ އަތުލުމަށް މަސައްކަތްކުރެއެވެ.
މިފަދަ މައްސަލަތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި ފުލުހުން ވަނީ މުހިންމު ނަސޭހަތްތަކެއް ދެއްވާފައެވެ. އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ، އިތުބާރުކޮށް ފައިސާ ދިނުމުގެ ކުރިން އެ ފަރާތެއްގެ ސައްހަކަން އަބަދުވެސް ކަށަވަރުކުރުމެވެ. އަދި ޒާތީ މައުލޫމާތު، ޚާއްޞަކޮށް ބޭންކު އެކައުންޓް ނުވަތަ އޮންލައިން ޕާސްވޯޑް ފަދަ މައުލޫމާތު އެއްވެސް ގޮތަކަށް ހިއްސާނުކުރުމަށް ސަމާލުވާންޖެހެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، އެޕްލިކޭޝަންތަކުގައި ޓޫ ފެކްޓަރ އޮތެންޓިކޭޝަން (Two-Factor Authentication) ބޭނުންކުރުމަކީ ރައްކާތެރިކަން އިތުރުކުރާނެ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.
ސްކޭމްގެ މައްސަލަތަކުގައި ސްކޭމަރުން ކާމިޔާބުވަނީ ގިނަ ފަހަރު ގެއްލުން ލިބުނު ފަރާތްތަކުން ހަނުހުރުމުންނެވެ. ފުލުހުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، މިފަދަ މައްސަލަތައް އަވަހަށް ފުލުހުންނަށް ރިޕޯޓުކުރުމަކީ ގެއްލުނު ފައިސާ އަނބުރާ ހޯދުމަށް ފަސޭހަވެގެންދާނެ ކަމެކެވެ. ފާއިތުވި ހަފްތާގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން މިކަން ވަރަށް ރަނގަޅަށް ސާބިތުވެއެވެ.
މަކަރާއި ހީލަތުގެ މައްސަލައެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ، ނޭޝަނަލް އެމަރޖެންސީ ކޯލް ސެންޓަރު 911 ނުވަތަ 125 (އެކްސްޓެންޝަން 2020) އަށް ގުޅައިގެން ނުވަތަ reportscam@police.gov.mv އަށް އީމެއިލް ކުރުމުން ފުލުހުންގެ އެހީތެރިކަން ލިބިގެންދާނެއެވެ. މިއީ އާންމު ރައްޔިތުންގެ މާލީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ފުލުހުން ދެއްވާ އަގުހުރި ޚިދުމަތެކެވެ.
ފާއިތުވި ހަފްތާގެ ތެރޭގައި ސްކޭމްގެ މައްސަލަތަކުން އެއް ލައްކައަށްވުރެ ގިނަ ރުފިޔާ އަނބުރާ ހޯދިކަމުގެ ޚަބަރަކީ، ރާއްޖޭގައި ސައިބަރ ކުށްތަކާ ދެކޮޅަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތުގެ ކާމިޔާބީއެކެވެ. އީ-ކޮމާސް އާއި އިމްޕަރސަނޭޝަން ފަދަ އެކި ވައްތަރުގެ ސްކޭމްތައް އާންމުވެފައިވާއިރު، އާންމުންގެ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމާއި، މައްސަލަތައް އަވަހަށް ރިޕޯޓުކުރުމަކީ ގެއްލުން ކުޑަކުރުމަށް އެޅޭނެ އެންމެ މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެވެ. ފުލުހުންގެ އެންޓި ސްކޭމް ސެންޓަރުގެ މަސައްކަތަކީ، މުޖުތަމަޢުގެ މާލީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި އަދާކުރާ މުހިންމު ދައުރެކެވެ.
