ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިރަށް މާލޭގެ ބާރު ކަނޑުވައި، އާބާދީގެ ދަތިކަން ލުއިކުރުމުގެ މަޤްސަދުގައި ހިއްކާފައިވާ ހުޅުމާލެއަކީ މިއަދު ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެންމެ ބޮޑު އާބާދީއެއް ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ރަށެކެވެ. މާލެއާ އެއްފަސްކޮށް ބްރިޖަކުން ގުޅުވުވާލާފައި އޮތް މި ރަށް، މާލެ ސިޓީގެ އިދާރީ ދާއިރާގެ ތެރޭގައި ހިމެނިފައިވީ ނަމަވެސް، މިހާރު ވަނީ ހުޅުމާލެއަކީ ވަކި ސިޓީއެއްގެ ގޮތުގައި ހެދުމުގެ ވާހަކަތައް އިތުރުވެ، އެކަމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުންގެ ތާއީދު ލިބިފައެވެ.
ހުޅުމާލެ ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތް ފެށިފައިވަނީ 1997 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހުގެ 16 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. މާލޭގެ ހުޅަނގު އުތުރު ފަރާތުން، ހުޅުލޭ ފަރުކޮޅުފުށި ފަޅުން 1.3 ކިލޯމީޓަރު ބޭރުން ފެށި މި މަޝްރޫޢަކީ، މާލޭގެ ދަތިކަން ހައްލުކުރުމަށް ކުރެވުނު އެންމެ ބޮޑު މަސައްކަތެވެ.
11 މިލިއަން ޑޮލަރު ޚަރަދުކޮށްގެން ކުރިއަށް ގެންދިޔަ މި މަޝްރޫޢުގެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަހީގައި 188 ހެކްޓަރުގެ ބިން ހިއްކިއެވެ. މި މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ ބެލްޖިއަމްގެ ޖޮއިންޓް ވެންޗާ ކުންފުންޏަކާއި އައިޕީއީއެމް އަދި ޑީއައި ގުޅިގެންނެވެ. ފުރަތަމަ ފިޔަވަހީގެ މަސައްކަތް 2002 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހުގެ ނިޔަލަށް ނިމި، 2004 ވަނަ އަހަރު 1000 ރައްޔިތުން މިރަށަށް ބަދަލުވިއެވެ.
ދެވަނަ ފިޔަވަހީގައި 244 ހެކްޓަރު އިތުރުކުރެވުނުއިރު، 2019 ވަނަ އަހަރު ނިމުނުއިރު 50،000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ދިރިއުޅެމުން ދިޔައެވެ. މިއީ 2020 ވަނަ އަހަރުގެ މެދުތެރޭގައި 240،000 މީހުން ބޭތިއްބުމަށް ރާވާފައިވާ ބޮޑު ސިޓީއެކެވެ.
މިއަދާއި ހަމައަށް އައި އިރު، ހުޅުމާލެ ހިންގަމުން އަންނަނީ މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލްގެ ދަށުން، މާލެ ސިޓީގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގައި ހުޅުމާލެއަށް ޚާއްސަކުރެވިފައިވަނީ އެންމެ ކައުންސިލަރެއްގެ ގޮނޑިއެވެ. އާބާދީގެ ގޮތުން ބަލާއިރު، ހުޅުމާލެއަކީ ވަކި ސިޓީއެއްގެ ގޮތުގައި ހިންގުމުގެ ޤާބިލުކަން ލިބިފައިވާ ރަށެއްކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ދެކެއެވެ. އެހެންކަމުން، މާލެ ސިޓީގެ ތެރޭގައި ހުޅުމާލެ ހިމެނުމަކީ އެންމެ މަސްލަހަތު ހުރި ގޮތް ނޫންކަމަށް ބުނެ، މި ދުވަސްވަރު ވަނީ ބަހުސްތައް ވަރުގަދަވެފައެވެ.
ހުޅުމާލެ ވަކި ސިޓީއަކަށް ހެދުމަށް ތާއީދުކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހުޅުމާލެއަށް ނިސްބަތްވާ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުންވެސް ހިމެނެއެވެ. ހުޅުމާލެ ދެކުނު ދާއިރާގެ މެންބަރު ޑރ. އަހްމަދު ޝަމްހީދު އަދި ހުޅުމާލޭ އުތުރު ދާއިރާގެ މެންބަރު ހުސައިން ޝަރީފް ވަނީ ހުޅުމާލެ ވަކި ސިޓީއެއްގެ ގޮތުގައި ބޭއްވުމަށް ތާއީދުކުރައްވާކަން ހާމަކުރައްވާފައެވެ. އަދި ހުޅުމާލޭގެ ކުރީގެ މެންބަރު އަލީ ނިޔާޒުވެސް ވަނީ މި ސިޔާސަތަށް ވަކާލާތު ކުރައްވާފައެވެ.
ޑރ. އަހުމަދު ޝަމްހީދު ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި، ގިނަ އަދަދެއްގެ ރައްޔިތުން ދިރިއުޅެމުން އަންނަ ހުޅުމާލެއަށް ހައްގީވެސް ވަކި ކައުންސިލްއެއްގެ ގޮތުގައި އޮތުންކަމަށެވެ. އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލްގައި ހިމެނޭ ސުޕަ މެޖޯރިޓީން، ހުޅުމާލެއަށް އެންމެ މަސްލަހަތު ހުރި ގޮތަށް އަމަލު ނުކުރުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ. އެހެން ސިޓީއެއްގެ ބަޔަކު، ދެން އޮތް ސިޓީގެ ކަންކަމަށް ބަސް ބުނެ ހިންގުމަކީ ޢަމަލީ ގޮތުން ކަން އޮންނަން ޖެހޭ ގޮތެއް ނޫންކަމަށް ޝަމްހީދު ވިދާޅުވިއެވެ.
ކުރީގެ މެންބަރު އަލީ ނިޔާޒް، ޑރ. ޝަމްހީދުގެ ވާހަކަތަކަށް ތާއީދުކުރައްވަމުން ވިދާޅުވީ، ހުޅުމާލޭގެ މުނިސިޕަލް ޚިދުމަތްތައް އެންމެ އެދެވޭ ގޮތުގައި ކުރިއަރާނީ ހުޅުމާލެއާއި މާލެ ވަކިވެގެންކަމަށެވެ. ހުޅުމާލެއަށް ޚާއްސަ ކައުންސިލެއް އޮވެގެން ނޫނީ، އެ ރަށުގެ ވަކިވަކި މައްސަލަތަކަށް އެކަށީގެންވާ ސަމާލުކަމެއް ނުލިބޭނެކަމަށް އޭނާ ދެކެއެވެ. ލާމަރުކަޒީ ނިޒާމުގެ ފައިދާ ހުޅުމާލެއަށް އެންމެ ފުރިހަމައަށް ލިބޭނީ ވަކި ސިޓީއެއްގެ ގޮތުގައި އޮވެގެންކަމަށް މި ތިން މެންބަރުންވެސް ޤަބޫލުކުރައްވައެވެ.
ހުޅުމާލެއަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތަރައްޤީގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ ރަށެކެވެ. އާބާދީގެ ބޮޑުކަމާއި، އިޤްތިޞާދީ މުހިންމުކަން ބޮޑުވުމާއެކު، މާލެ ސިޓީގެ ދަށުން ހުޅުމާލެ ހިންގުމުގެ ބަދަލުގައި، ވަކި އިދާރީ ދާއިރާއެއްގެ ގޮތުގައި ހުޅުމާލެ ހެދުމަކީ ލާމަރުކަޒީ ނިޒާމުގެ މަޤްސަދުތައް ހާސިލުކުރުމަށް އެޅޭނެ މުހިންމު ފިޔަވަޅެއްކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ދެކެއެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުންގެ މި ތާއީދާއެކު، ހުޅުމާލެ ވަކި ސިޓީއެއްގެ ގޮތުގައި ހެދުމުގެ މަޝްވަރާތަކަށް އިތުރު ބާރެއް ލިބި، މިކަން ޙަޤީޤަތަކަށް ވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެގެންދެއެވެ.
