ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމުގެ މައްސަލަތަކަކީ މިހާރު މި ގައުމުގައި ވަރަށް އާންމުވަމުން އަންނަ، އެހެން ނަމަވެސް ފުރިހަމަ ހައްލެއް ހޯދުމަށް ނުކުޅެދިފައިވާ ސީރިއަސް މައްސަލައެކެވެ. ސަރުކާރުގެ ރިޕޯޓުތަކާއި ގައުމީ ފެންވަރުގައި ކުރެވިފައިވާ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ދިވެހި މުޖުތަމައުގެ ބޮޑު ބަޔަކަށް މިއަދު މިވަނީ ކޮންމެވެސް ސިފައެއްގައި ނަފްސާނީ ބަލިމަޑުކަމެއްގެ އަސަރު ފޯރާފައެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ފަރުދީ މައްސަލައެއް ނޫން ކަމަށާއި، މުޅި ގައުމުގެ އިޖުތިމާއީ އަދި އިގްތިސާދީ ދުޅަހެޔޮކަމާ ގުޅިފައިވާ ކަމެއްކަން މިއަދު ވަނީ ސާފުވެފައެވެ.
ހެލްތް މިނިސްޓްރީން އާންމުކޮށްފައިވާ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ރާއްޖޭގެ އާބާދީގެ 20 އިންސައްތަ ނުވަތަ ކޮންމެ ފަސް މީހަކުން އެކަކީ ދިރިއުޅުމުގެ ކޮންމެވެސް ހިސާބެއްގައި ނަފްސާނީ މައްސަލައެއް ތަހަންމަލް ކުރާ މީހެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، އާބާދީގެ 5 އިންސައްތަ މީހުންނަކީ އަމިއްލަ ހަށިގަނޑަށް ގެއްލުން ދިނުމާއި އަމިއްލައަށް މަރުވުން ފަދަ ނުރައްކާތެރި ޚިޔާލުތައް ކުރާ މީހުން ކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ. މި ހިސާބުތަކުން އެކަނިވެސް މި މައްސަލައަށް ދޭންޖެހޭ އަހަންމިއްޔަތުކަން ވަރަށް ބޮޑަށް ހާމަވެގެންދެއެވެ.
ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމުގެ ނޭދެވޭ އަސަރު އެންމެ ބޮޑަށް ކުރަނީ މުޖުތަމައުގެ އެންމެ ނާޒުކު ފަންތި ކަމަށްވާ ކުޑަކުދިންނަށެވެ. ޔުނިސެފްގެ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ރާއްޖޭގެ ކޮންމެ 6 ކުއްޖަކުން 1 ކުއްޖަކީ ޑިޕްރެޝަން އާއި އެންޒައިޓީ ފަދަ ކަންކަމުގެ އަލާމާތްތައް ފެންނަ ކުދިންނެވެ. މީގެ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ކިޔެވުމުގެ ޕްރެޝަރާއި، މީސްމީޑިއާގެ ނޭދެވޭ ނުފޫޒާއި، އާއިލީ އުންމީދުތަކުގެ ބުރަދަން ހިމެނެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން މުސްތަގުބަލުގެ ޖީލުތަކަށް އޮތް ބިރުވެރިކަން ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ.
ނަފްސާނީ އެހީތެރިކަމަށް ބޭނުންވާ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، އެކަށީގެންވާ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި ބޮޑެތި ހުރަސްތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. ނަފްސާނީ ޚިދުމަތްތަކުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 80 އިންސައްތަ ވަސީލަތްތައް މަރުކަޒުވެފައިވަނީ މާލޭގައެވެ. މީގެ ސަބަބުން އަތޮޅުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ ރައްޔިތުންނަށް މިފަދަ ޚިދުމަތެއް ހޯދުމަކީ ބޮޑު ތަކުލީފެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، ތަމްރީނުވެފައިވާ ސައިކޮލޮޖިސްޓުންނާއި ޑޮކްޓަރުން މަދުވުމުގެ ސަބަބުން، ޚިދުމަތް ހޯދުމަށް ދިގު ކިއުތަކެއްގައި މަޑުކުރަންޖެހުމަކީ ބަލިމީހާގެ ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވާ ކަމެކެވެ.
ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ކޮވިޑް-19 ގެ ބަލިމަޑުކަމާއެކު ރާއްޖޭގައި ނަފްސާނީ މައްސަލަތައް ވަނީ އިންތިހާއަށް އިތުރުވެފައެވެ. އެކަނިވެރިކަމާއި، ވަޒީފާގެ ބިރުވެރިކަމާއި، އިޖުތިމާއީ ގުޅުންތައް ކެނޑުމުގެ ސަބަބުން ގިނަ ބައެއްގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން ވަނީ ގެއްލިފައެވެ. ސަރުކާރުން މިހާރު ވަނީ 24 ގަޑިއިރުގެ ހެލްޕްލައިނެއް (1677) ތައާރަފްކޮށް، މިކަމަށް ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފަށާފައެވެ. ނަމަވެސް، މިއީ ހަމައެކަނި ފެށުމެކެވެ. މުޅި ރާއްޖެއަށް އަމާޒުކޮށްގެން، ފަސޭހައިން ލިބޭނެ ފެންވަރު ރަނގަޅު ނަފްސާނީ ފަރުވާގެ ނިޒާމެއް ގާއިމްކުރުމަކީ މިއަދު ދިވެހި ގައުމަށް އެންމެ ބޭނުންތެރި އެއް ކަންތަކެވެ.
ގަބޫލު ކުރަން ޖެހޭ ހަގީގަތަކީ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަކީ ހަމައެކަނި ބަލިމަޑުކަމެއް ނެތުމެއް ނޫން ކަމެވެ. އެއީ އިންސާނާގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރާއި، އުފެއްދުންތެރިކަމާ ގުޅިފައިވާ އަސާސީ ކަމެކެވެ. ގޮތް ހުސްވެފައި ތިބި އެތައްހާސް ދިވެހިންނަށް އުންމީދެއް ހޯދައިދެވޭނީ، ސަރުކާރާއި މުޖުތަމައު ގުޅިގެން، ނަފްސާނީ ބަލިތަކަށް އޮންނަ ބަދުނާމު ނައްތާލައި، ފަސޭހައިން ފަރުވާ ލިބޭނެ މަގުތައް ތަނަވަސްކޮށްދީގެންނެވެ.
