ސައިންސް ފިކްޝަން ފިލްމެއްގެ މަންޒަރެއް ފަދަ ހައިރާންކުރުވަނި ހޯދުމެއްގައި، މީގެ 3،200 އަހަރު ކުރިން އައިސް އޭޖްގެ ދުވަސްވަރު ސިަނގޭރު (squirrels) ފޮރުވާފައި ހުރި އޮށްތަކަކުން ސައިންސްވެރިން ވަނީ ގަހެއް ހައްދާފައެވެ.
’ސިލީން ސްޓެނޯފިލާ‘ ގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ މި ގަސް އަލުން ދިރުވާފައިވަނީ ސައިބީރިއާގެ ގަނޑުވެފައިވާ ބިމުގެ އަޑިން ފެނުނު އޮށްތަކަކުންނެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ ތާރީޚުގައި މިހާތަނަށް ކާމިޔާބީއާއެކު އަލުން ދިރުވުނު އެންމެ ދުވަސްވީ ގަހުގެ މާއްދާއެވެ.
އޮށްތައް ފެނުނު ގޮތާއި އޭގެ ތާރީޚު
މި ކާމިޔާބީ ހާސިލްކުރެވުނީ ކޮލީމާ ކޯރުގެ ކައިރީގައިވާ، އަބަދުވެސް ގަނޑުވެފައި އޮންނަ ސަރަޙައްދަކުން ފެނުނު އިހުގެ ސިަނގޭރު ހޮރުތަކެއް ސައިންސްވެރިން ކޮނެގެން ބެލުމުގެ ތެރެއިންނެވެ. މި އޮށްތަކަކީ އެތައް ހާސް އަހަރަކަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު، ބިމުގެ އަޑީގައިވާ ހޮރުތަކެއްގައި އެއްވެސް ބަދަލެއް ނައިސް، ރައްކާތެރިކަމާއެކު ގަނޑުވެފައި ހުރި ތަކެއްޗެވެ. ރޭޑިއޯކާބަން ޑޭޓިންގް ބޭނުންކޮށްގެން ބެލިބެލުމުން އެނގުނު ގޮތުގައި، މި އޮށްތަކަކީ ގާތްގަނޑަކަށް 3،200 އަހަރުވީ އޮށްތަކެކެވެ.
ސައިންޓިފިކް އުކުޅުތަކާއި ގަސް ހެއްދުން
މި މަސައްކަތުގައި ސައިންސްވެރިން އޮށްތައް ސީދާ ފަޅުވަން މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ލެބޯޓްރީގެ ކުރިއަރާފައިވާ ’ޓިޝޫ ކަލްޗަރ‘ އުކުޅުތައް ބޭނުންކުރިއެވެ. އޮށުގެ ސެލްތައް ބޭނުންކޮށްގެން އާ ގަސްތަކެއް ހެއްދުމުގައި އެފަރާތްތައް ކާމިޔާބުވިއެވެ. ނަތީޖާއަކަށްވީ، ދިރުންހުރި ދުޅަހެޔޮ ގަހެއް ހެދި، އޭގައި ކުދި ހުދު މާތަކެއް ފޮޅުމެވެ. މި މާތައް މިހާރުގެ އެ ފަދަ ގަސްތަކުގެ މާތަކާ ވަރަށް އެއްގޮތް ނަމަވެސް، ބައެއް ކުދިކުދި ތަފާތުތައް ހުރިކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ.
މި ހޯދުމުގެ މުހިންމުކަން
ސައިންސްވެރިން ހާމަކުރާ ގޮތުގައި، މިއީ ހަމައެކަނި އާދަޔާޚިލާފު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ފެނުނު ނަމަވެސް، މީގެ ފަހަތުގައި ވަރަށް މުހިންމު ސައިންސީ މަގުސަދުތަކެއްވެއެވެ. މި ހޯދުމުގެ ސަބަބުން ގަސްގަހާގެހީގެ ދިރުން ދިގު މުއްދަތަކަށް ރައްކާތެރިކޮށް ބެހެއްޓޭނެ ގޮތްތަކާއި، ގަސްތަކުގެ ބާރުގަދަކަމާ ބެހޭ އަގުހުރި މަޢުލޫމާތުތަކެއް ލިބިގެންދެއެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން، އިހުގެ ތިމާވެށީގެ ނިޒާމުތައް ދިރާސާކުރުމަށާއި، މިހާރުގެ ދަނޑުވެރިކަމުގެ ބާވަތްތައް މޫސުމީ ބަދަލުތަކަށް ކެތްކުރާނެ ގޮތްތައް ދެނެގަތުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެއެވެ.
ޖަނަވާރުންގެ ދައުރާއި މުސްތަޤުބަލު
މި ހޯދުމުން ދައްކުވައިދެނީ، އިންސާނުންނަށް ނޭނގި ނަމަވެސް، ދިރުންތައް ރައްކާތެރިކުރުމުގައި ޖަނަވާރުތައް އަދާކުރާ މުހިންމު ދައުރެވެ. އައިސް އޭޖްގައި ސިަނގޭރަކު ކާން ރައްކާކޮށްފައި ހުރި ކާނާގެ ކޮޅެއް، މިއަދު މިވަނީ ބޮޓަނީގެ ތާރީޚުގައި ފެނުނު އެންމެ މުހިންމު އެއް ހޯދުމަށް ވެފައެވެ. ދުނިޔޭގެ ހޫނުމިން އިތުރުވެ، ގަނޑުވެފައިވާ ސަރަޙައްދުތައް ވިރެމުންދާއިރު، ދުނިޔޭގެ މާޒީގެ މިފަދަ އެތައް ސިއްރުތަކެއް ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ފެންނަމުންދާނެ ކަމަށް ސައިންސްވެރިން އުންމީދު ކުރެއެވެ.
3،200 އަހަރުވީ އޮށަކުން ގަހެއް ހެދި މާފޮޅުމަކީ ސައިންސީ ގޮތުން ލިބުނު ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ. މިއީ ގުދުރަތުގެ އަޖައިބުތަކާއި، ދިރުންތަކުގެ ދެމިހުރުމުގެ ބާރު ދައްކުވައިދޭ ހެއްކެކެވެ. މިފަދަ ހޯދުންތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ތާރީޚާއި، ކުރިމަގުގެ ތިމާވެށި ރައްކާތެރިކުރުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތްތަކަށް އައު އުންމީދުތަކެއް ލިބިގެންދެއެވެ.
