އާއިލީ ބައްދަލުވުމެއް ނުވަތަ ކޮފީއެއް އޮތަސް، އުމުރުން 20 އަހަރު ފުރިފައިވާ ކޮންމެ ޒުވާނަކަށް މިހާރު ކުރިމަތިލާން ޖެހޭ އެންމެ ބޮޑު ”ސުވާލު ކަރުދާހަކީ“ ކައިވެނީގެ ސުވާލެވެ. ”ކޮބާ ދެން ކޮންއިރަކުން؟“، ”މާލަސްވަނީއޭ“، ”އަހަރެމެން މަރުވުމުގެ ކުރިން މާމަ ދަރިއަކު ދައްކާލަބަލަ“ – މިއީ ކޮންމެ ދުވަހަކު ކަންފަތަށް އިވޭ ”ބެކްގްރައުންޑް މިއުޒިކް“ އެވެ. ނަމަވެސް، ހަގީގަތަކީ ރާއްޖޭގައި ހުސްކޮށް ތިބޭ ޒުވާނުންގެ އަދަދު ދަނީ ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް އިތުރުވަމުންނެވެ. މިއީ ކީއްވެ ހިނގާ ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟
މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން މާލޭގެ މަގުމަތިންނާއި ކޮފީ މޭޒުތަކުން ފެންނަ މަންޒަރުތަކަށް ބަލާއިރު، ޒުވާނުން ތިބީ ”ކައިވެނީގެ ބިރުވެރި ހުވަފެނެއްގައެއް“ ނޫނެވެ. އެކަމަކު އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ސަބަބުތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ.
އެންމެ ބޮޑު ސަބަބަކީ އިގްތިސާދީ ހާލަތެވެ. މާލޭގައި ކުޑަކުޑަ ކޮޓަރިއެއްގެ ކުއްޔަކީވެސް އެވްރެޖް ޒުވާނަކަށް ލިބޭ މުސާރައިގެ ބޮޑު ބައެވެ. ”ކައިވެނިކޮށްގެން އުޅޭނެ ތަނެއް ނެތްއިރު، ކައިވެނިކުރާނީ ކިހިނެއް؟“ މިއީ ގިނަ ޒުވާނުންގެ ސުވާލެވެ. ކައިވެނީގެ ހަފުލާއަށް ކުރަންޖެހޭ ހޭދައާއި، ރަންކިޔުމާއި، ފަރުނީޗަރު ގަތުމަކީ މިހާރު ”ބޮޑު ޕްރޮޖެކްޓެއް“ ފަދަ ކަމެކެވެ.
’ޕާފެކްޓް‘ މީހާ ހޯދުމުގެ ރޭސް
މިޒަމާނުގެ ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ސަބަބުން، ޒުވާނުންގެ އުއްމީދުތައް ހުރީ އުޑުގައެވެ. އިންސްޓަގްރާމުން ފެންނަ ”ކިއުޓް ކަޕްލްސް“ އިން ފެށިގެން ކޮރެއާ ޑްރާމާތަކުގެ ބަތަލުންނާ ހަމައަށް، އެންމެންވެސް ބޭނުންވަނީ ފުރިހަމަ މީހެކެވެ. ”ލޮލަށް ރީތި، މުސާރަ ބޮޑު، ގޭގައި މަސައްކަތްކޮށްދޭ، އަދި އަހަރެންގެ ހުރިހާ ޑްރާމާއެއް ކޭތަ ކުރާނެ މީހަކު“ ހޯދަން އުޅެއުޅެ، ގިނަ ޒުވާނުން ތިބީ ”ސިންގަލް“ ލިސްޓުގައެވެ.
’މީ ޓައިމް‘
މިޒަމާނުގެ ޒުވާނުންނަކީ އަމިއްލަ މިނިވަންކަމަށް ވަރަށް ލޯބިކުރާ ބައެކެވެ. ރޭގަނޑު ދަންވަރު ގޭމް ކުޅުމާއި، ބޭނުން އިރަކު ރަށްރަށަށް ދަތުރުދިއުމާއި، އެއްވެސް މީހަކަށް ”ރިޕޯޓް“ ކުރަން ނުޖެހި އުޅުމަކީ ލިބޭ ބޮޑު ހިތްހަމަޖެހުމެކެވެ. ކައިވެންޏަށްފަހު ”ކޮބާ؟ ކޮންތާކު؟ ކާކާ އެކު؟“ ފަދަ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބުދޭން ޖެހިދާނެތީ ބައެއް ޒުވާނުން ތިބީ ފަސްޖެހިފައެވެ.
ކުރީ ޒަމާނާ ހިލާފަށް، މިހާރު ކޮންމެ ޒުވާނަކީވެސް ކިޔަވައިގެން މަތީ މަގާމަކަށް ދާން ބޭނުންވާ މީހެކެވެ. ޑިގްރީ ނިންމާފައި މާސްޓާސް، ދެން ޕީއެޗްޑީ ހަދަން އުޅޭއިރު އުމުރުން 30 ހުރަސްކުރަނީ ކިހިނެއްކަމެއްވެސް ނޭނގެއެވެ. ”ކުރިން މުސްތަގުބަލު، ދެން ކައިވެނި“ މިއީ މިހާރުގެ ޝިއާރެވެ.
އާއިލާތަކުގެ ފިއްތުން: ”ކޮންއިރަކުން ހަދިޔާއެއް ލިބޭނީ؟“
މި ހުރިހާ ކަމެއްގެ ތެރޭގައިވެސް، ގޭތެރޭގެ ފިއްތުންތަކަކަށް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ. އީދު ދުވަހު ނުވަތަ އާއިލީ ކެއުންތަކުގައި ދައިތަމެން ދޭ ”ސައިކޮލޮޖިކަލް އެޓޭކް“ ތަކުގެ ސަބަބުން ބައެއް ޒުވާނުން މިހާރު މިފަދަ ހަފުލާތަކަށް ދާންވެސް ބިރުގަނެއެވެ. ”ތިހެން ހުއްޓާ ރޭލު ދާނެ“ އޭ ބުނާއިރު، ޒުވާނުންގެ ޖަވާބަކީ ”ރޭލު ދިޔަސް ޓެކްސީއެއްގައި ދެވިދާނެ“ ކަމެވެ.
ކޮންމެއަކަސް، ކައިވެންޏަކީ އިސްލާމީ ރީތި އުސޫލުތަކުގެ ތެރެއިން ކުރަންޖެހޭ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، މިޒަމާނުގެ އިޖުތިމާއީ އަދި އިގްތިސާދީ ބަދަލުތަކާއެކު، ޒުވާނުން މިކަމަށް ތައްޔާރުވާން ބޭނުންވަނީ ފުރިހަމަ ޔަގީންކަމާ އެކުގައެވެ. އެހެންކަމުން، ”ބޮލަށް ފިއްތުމުގެ“ ބަދަލުގައި، ޒުވާނުންނަށް ބޭނުންވަނީ އެހީތެރިކަމާއި ހިތްވަރެވެ.
އަދިވެސް އެއްފަހަރު ބުނެލަމެވެ؛ ހުސްކޮށް ހުރުމަކީ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު، ކައިވެނީގެ ސަޔަށް އިންތިޒާރުކުރާ މީހުން ގިނަކަންވެސް ހަނދާން ބަހައްޓަންވާނެއެވެ!
